TOM FORD

TOM FORD

POPPODIUM
KLEINE ZAAL
20:30
VR. 06/03

MEER INFO

KRUSHERS OF THE WORLD

KRUSHERS OF THE WORLD TOUR

MAINSTAGE
BRABANTHALLEN
17:30
VR. 03/04

MEER INFO

CHARLOTTE WESSELS

CHARLOTTE WESSELS

FT. ALISSA WHITE-GLUZ
PAASPOP 2026
THE SHELTER
ZO. 05/04

MEER INFO

Aforisme II

Chiel Nugter brengt nummer Aforisme II uit

Een nieuwe blik op een stuk uit 1972 als een warme deken met een vleugje mystiek

In februari bracht de Bossche muzikant Chiel Nugter zijn interpretatie van Aforisme II uit, naar het origineel van Simeon ten Holt. “Een stuk dat voelde als een warme deken,” aldus Nugter. 

Chiel Nugter is een componist en gitarist uit Den Bosch. Eerder schreven we al over zijn operette Spirit Of The Times en zijn album Tijdsgeest. De muziek van Nugter wordt omschreven als neoklassiek of romantisch. Wat echter vooral opvalt, is dat zijn inspiratie uit diverse hoeken komt: van gevonden muziek (of muzikanten) tot distopische AI-situaties en zijn eigen stad. Deze muzikant gaat ontvankelijk door het leven. 

Aforisme II

Aforisme II

Aforisme II

Dat gold zeker ook bij het ontstaan van dit nieuwe project. Chiel Nugter vertelt ons over het moment dat hij het stuk ontdekte: in de bibliotheek van Gent stuitte hij op de bladmuziek van Aforisme II (1972). “Ik was benieuwd, zette mijn koptelefoon op en luisterde en las mee met dit mooie stuk muziek.”

De uitvoering waarnaar Nugter luisterde, was van pianist Jeroen van Veen. Het stuk bleef in zijn gedachten rondzingen en uiteindelijk heeft hij, samen met een gitaarstudent, het stuk uitgeschreven voor twee gitaren. Nugter nam contact op met uitgeverij Donemus om zo toestemming te krijgen van de familie voor het uitbrengen van zijn interpretatie. 

Het nummer voelt zacht aan en heeft geen echte uitspattingen of climaxen. Er lijkt juist een bepaald herhalend ritme in te zitten dat je een beetje in een trance brengt en waardoor het nummer ook opvallend geschikt is om op repeat te luisteren.

Tegelijkertijd blijft het boeien door subtiele, goed getimede veranderingen. De klanken van de gitaren brengen je op de een of andere manier naar een andere tijd, al is niet precies duidelijk welke. Het zorgt er in ieder geval voor dat je een beetje loskomt van het hier en nu. Een warme deken met een vleugje mystiek dus. 


Dayna Kurtz en Robert Mache

Dayna Kurtz en Robert Maché spelen eerste album

Herleving van Postcards from Downtown met boeiende verhalen en doorleefde songs

Het concert van Dayna Kurtz en Robert Maché is populair en al lang van tevoren uitverkocht. In de Clubzaal van Blue Room Sessions (BRS) een flink aantal fans. Het duo kondigt aan hun eerste album Postcards From Downtown chronologisch te vertolken.

Dayna Kurtz en Robert Maché


Ter ere van het 25 jarig bestaan is dit album opnieuw gemixt en  belooft nog mooier te klinken dan voorheen. Vooral op vinyl klinkt het fantastisch aldus Dayna en Robert. Dayna heeft een krachtige mooie stem en is een groot verteller en neemt de tijd om van alle omstandigheden rond elk nummer uitvoerig te vertellen.

Met humor schetst zij haar dating verleden en neemt hierbij geen blad voor de mond. Dayna Kurtz droomt nogal levendig blijkt. Dan ontstaan de mooiste songs. Zo ook Fred Astaire, in het ritme van een wals. Het gaat over een jongeman die eigenlijk geen song verdient, teveel drinkt en ’s nachts voor haar danst als de beroemde filmheld.  

Dayna Kurtz


De chemie tussen hun stemmen en samenspel is fantastisch. Robert Maché sluit naadloos aan op elk nummer. Dayna speelt diverse gitaren en soms met slide zoals bij Somebody Leave A Light On, geschreven met Jeff Buckley voor ogen. Op het nieuw gemixte album is bewust 1 minuut aan verloren gewaande zang van Richie Havens toegevoegd.

Dayna Kurtz en Robert Mache


In Postcards From Downtown wordt haar vroegere roerige, hippe leven  in de Lower East Side geschetst net als in Miss Liberty, een conversatie met vriendin. De een valt op drummers en stand-up comedians en de ander ‘a slutty Statue of Liberty’. Gebaseerd op waarheid zo te horen. Mooi stevig nummer met Robert op elektrische gitaar. 

De blauwe Gretsch gitaar, geleend van BRS-teamlid Arnold, wordt bestempeld als ‘fucking gorgeous’. Het nummer Last Good Taste schetst een relatie die zich afspeelt tussen Colorado en New York. Deze affaire had Dayna Kurtz willen bestendigen. Het liep echter stuk op de grote afstand. Wel weer goed voor een mooie maar trieste song. “You know you got me in my place – You got me at the right time”.  Dayna met de slide en Robert met een goeie solo op elektrische gitaar. 

tweede set

Dayna Kurtz


Voor Monroe, speelt Dayna Kurtz op banjo. Voor Paterson is ze geïnspireerd door het beroemde gedicht van Allen Ginsberg, ingeleid met een schets van haar vroegere ‘pastiche’ wijk, die je kunt kennen uit de Soprano’s. Fraaie song en een virtuoze Mache op de mandoline.

Als ze na de zoveelste teleurstelling in de harde door mannen gedomineerde muziekwereld en zonder label, het bijltje erbij neer wil leggen krijgt ze een doorbraak in Nederland en komt uiteindelijk in rustiger vaarwater.  Het laatste nummer van het album Satisfied geeft een goed beeld van de stemming waarin het is geschreven. Prachtige tekst.

Robert Mache


Er volgen drie verzoeknummers van de in de zaal aanwezige ‘patreon’s’. Invocation, het indrukwekkende Reconsider Me en Venezuela. Bijzonder concert!


Setlist: Fred Astaire, Love Gets in The Way, Somebody Leave A Light On, Postcards From Downtown, Miss Liberty, Last good taste, Monroe, Paterson, Just Like Jack, Satisfied, Invocation, Reconsider Me, Venezuela


Fotografie: Wies Luijtelaar 


punk

punk is er om te blijven, toen, nu en in de toekomst

jongeren pakten het oude scheldwoord van de gevestigde orde af en maakten het hun geuzennaam

punk, van scheldwoord naar geuzennaam. De opkomst van punkrock in de jaren ’70 was een explosieve reactie op de toenmalige rockmuziek én de economische malaise van die tijd. Vandaag de dag beleeft het genre een krachtige opleving, gedreven door nostalgie, moderne popsterren en de blijvende kracht van de DIY-mentaliteit.

de vaste waarde van punk


50 jaar geleden (1976) bezorgden The Ramones in Amerika en The Sex Pistols in Groot-Britannië de muziekscene een enorme schokgolf. Hoewel ze bijna tegelijkertijd ontstonden, hadden de Amerikaanse en Britse punkscenes een totaal andere bron en uitstraling. Het verschil zat hem vooral in motivatie en politiek.

Was de Amerikaanse meer een artistieke en intellectuele beweging in de Lower East Side van New York – met als thuishonk de club CBGB – en vooral een reactie op de saaie, commerciële rockmuziek, de agressieve Britse punk daarentegen ontplofte als reactie op de enorme economische crisis, werkloosheid en het starre klassensysteem in Engeland. Het was een politieke en sociale opstand met een eigen kledingcode en haarstijl. De jeugd was boos en had geen werk (“no future”).

punk
no future

Jongeren reageerden ook fel op de symfonische rock (progrock). In het midden van de jaren ’70 was symfonische rock van bands als Pink Floyd, Yes, King Crimson, Genesis en Emerson, Lake & Palmer dominant. Het was technisch meesterschap versus terug naar de basis: drie akkoorden en pure emotie. De teksten gingen niet over de kosmos of mythologie maar over de rotzooi in de straat: werkloosheid, verveling, ruzie met de politie en de grauwe realiteit van de jaren ’70.

Ironisch genoeg zie je in 2026 dat beide genres hun eigen plek hebben gevonden: symfonische rock wordt gewaardeerd om het vakmanschap, terwijl punk nog steeds de bron is voor iedereen die met een gitaar en een portie woede iets wil veranderen. In 2026 is de punkscene in Nederland springlevend, met zowel massale festivals als meer ‘intieme’ clubshows.

DIY festival
Young Rubbi DIY festival – ©Perla van Kessel

In Eindhoven staat Revolution Calling (20–21 november 2026) natuurlijk vet genoteerd. Dit festival in het Klokgebouw staat bekend als het grootste hardcore punkfeest van Europa. In de Melkweg (Amsterdam) staat zondag 5 maart The Damned op het programma en op donderdag 7 mei Public Image LTD, de band van voormalig Sex Pistols-frontman John Lydon aka Johnny Rotten.

In Den Bosch profileert vooral World Skate Center zich als hét podium voor allerlei soorten punk en organiseren ze een jaarlijks punkrockfestijn en het DIY Festival. Willem Twee Poppodium heeft vooral in de Kleine Zaal ruimte gemaakt voor post-punk en andersoortige noise. De jaarlijks terugkerende Popronde Den Bosch heeft traditioneel veel punkrock in de setlist. En met de band No Way heeft Den Bosch wellicht de jongste punkrockband van De Lage Landen.

punk
No Way

De kracht van punk is dat het zo toegankelijk is, er geen barrières zijn, puur basis met een laag podium in een zweterige club. Elke nieuwe generatie stapt er zo in en kan er zijn/haar onvrede in kwijt met felle en korte nummers. Geen toekomst? Grijp een gitaar!

Eric Andersen

Eric Andersen na jarenlange stilte weer in publiciteit

Legendarische Amerikaanse artiest trekt nog steeds volle zalen

Vanavond staat een wel heel speciale artiest, Eric Andersen, op het podium van Blue Room Sessions. Hij komt uit de USA, maar woont alweer lang met zijn vrouw Inge in het Nederlandse Ede. Zij begeleidt hem met zang. De Italiaans Paolo Ercoli volgt hen naadloos op dobro en mandoline.

Eric Andersen


Programmeur Ad van der Laan is duidelijk onder de indruk en geeft hem een langere introductie dan normaal: “Eric maakte in de 60’s deel uit van de scene in Greenwich Village in New York City. Toen Eric Andersen de Dylan film “A Complete Unknown” zag, vond hij het wel vermakelijk maar wel erg ver van de realiteit in die dagen. Hij noemt het een “versuikerd extract van de werkelijkheid”, waarin de zeggingskracht van Dylan onvoldoende aan bod komt

covers

Eric Andersen
covers

Zoals gezegd, Eric Andersen floreerde in de folkscene tussen artiesten als Bob Dylan, Joan Baez en vele anderen in die periode. Dylan coverde in 1970 Eric’s song Thirsty Boots. Dat kwam op zijn album Another Selfportrait uit.

oeuvre

Al met al bracht Eric Andersen een enorm aantal albums uit en de songs die hij schreef zijn nauwelijks te tellen. Eén ervan Come to my Bedside my Darling kent iedereen, maar dat komt waarschijnlijk vooral door ene Egbert Douwe  (Rob Out) die er een hit mee had onder de titel ”Kom uit de bedstee mijn liefste”. 

nieuw album

Eric Andersen
nieuw album

Eric kwam afgelopen jaar na een stilte van meer dan 20 jaar weer in de publiciteit met het uitbrengen van zijn dubbelalbum Dance  of Love and Death. Dat leverde wereldwijd veel publiciteit op en leidde ook tot een grote tour door Noord Amerika en andere landen. Na februari staan alweer optredens in de USA, Italië en Japan op het programma.

Over naar het optreden van vanavond; Eric is een begenadigd verteller. Tussen de nummers door praat hij met plezier over zijn ontmoeting met Inge en over de artiesten die hij in zijn loopbaan tegenkwam. Een gedicht van Rimbaud inspireerde hem voor het schrijven van Seasons In Crime (Crime Scenes). 

Blue Room Sessions
met Paul Zoontjes

Mooi moment als  Paul Zoontjes (o.a. The Kik) plaats neemt achter de piano tijdens Broken Bone Blues en Blue River. Er klinkt een beetje Randy Newman in door. Ook hulde voor Paolo Ercoli met zijn indrukwekkend dobrospel.

Het hierboven al genoemde Thirsty Boots kan niet achterblijven. Het laatste nummer heeft de toepasselijke titel Close the Door Lightly When You Go. Wat volgt is een staande ovatie. 


Setlist: Foghorn, Violets Of Dawn, Inevitable, Troubled Angel, Seasons In Crime (Crime Scenes), Baby I’m Lonesome (met Rick Danko en Jonas Fjeld,) Dusty Box Car Wall, Belgian Bar, Salt On Your Skin, Broken Bone Blues, Blue River, Thirsty Boots, Close the Door Lightly When You Go.


 Fotografie: Wies Luijtelaar | Monique Nuijten


Bruno Deneckere

Bruno Deneckere & band lang van tevoren uitverkocht

Uitstekende Belgische liveband maakt indruk met een gloednieuw album 

Als Bruno Deneckere, in welke hoedanigheid dan ook, bij Blue Room Sessions speelt zorgt dat lang van tevoren voor een uitverkocht concert. De man met de onderkoelde humor is deze keer in gezelschap van  drie andere grote namen uit Vlaanderen; Kathleen Vandenhout, Carlo Van Belleghem en Marcus Weymaere.

Bruno Deneckere


Met een mix van blues, country en Americana staat hier een solide band van formaat op ons podium. Zij spelen vanavond zowel songs van hun vorige succesvolle album Sharing The Blues en een aantal gloednieuwe  van de opvolger Sharing The Blues Volume 2. Bruno Deneckere en Kathleen Vandenhout schreven ieder een helft van dit fraaie nieuwe album. 

 Hun zang en gitaarspel (zij op Gibson en hij op Fender) is harmonisch erg goed op elkaar afgestemd. Beiden lijken zo uit Amerika te zijn overgekomen. Bedenk daarbij een stevig leidende drummer en een voortreffelijke, af en toe solerende, funky bassist (o.a. bijThis Wildwood’s On Fire) en dan heb je wat op je podium staan.

Bruno Deneckere
goed op elkaar afgestemd

Bruno Deneckere & band start met het eerste nummer van het vorige album, So In Love With You. Nieuw zijn o.a. Shut Up, het als anti-fascistisch aangekondigde The Silence Of Tears en de 1e single Cellophane. In I Count Them All klinkt de soul van Otis Redding door, mooi tweestemmig gezongen.

Dan een uitvoering van How Broken Can A Heart Be, mooi gezongen door Kathleen met Bruno op de mondharmonica. Het een na het andere fraaie nummer komt voorbij zoals het ‘Tex Mex’ aandoende Drifting. Doodstil is het bij het laatste nummer Sharing The Blues. 

Bruno Deneckere
getalenteerde zuiderburen

Uiteraard volgt een toegift met een dampende uitvoering van Deep Dark Soothing Blue en als allerlaatste het nieuwe Parting Glass. Wat een mooie avond weer van onze getalenteerde zuiderburen.


Setlist: So In Love With You, Reach for My Arms, Get It Right, The Silence Of Tears, Somewhere Down the Line, The Blues, Shut up, Cellophane, Drifting. Tweede Set: Come On Blues, Epic, I Count Them All, Moonlight (Bruno/ Kathleen), Now My Lighthouse is Gone, How Broken Can A Heart Be, Sunday Tears, This Wildwood’s On Fire, Sharing the Blues. Toegift: Deep Dark Soothing Blue, Parting Glass


Fotografie: Wies Luijtelaar


Reijseger Fraanje Sylla

Reijseger Fraanje Sylla betoveren de Toonzaal

De programmering van PULS jazz bereikt met dit event een haast niet te overtreffen hoogtepunt

Bijna elk nummer van het trio Reijseger Fraanje Sylla begint of zacht of subtiel of sober om ten slotte uit te monden in een rijk geluidsbeeld. En of je het nou jazz, wereldmuziek of klassiek noemt dat maakt eigenlijk niet veel uit. Elk nummer voert je mee. Zij die de Toonzaal kennen met zijn fenomenale akoestiek en intieme setting, weten dat die synergie in deze voormalige synagoge nog sterker binnenkomt.

Met dank aan PULS, de nieuwe jazzreeks van de Verkadefabriek en Willem Twee Toonzaal/Poppodium, die dit illuster trio opnam in zijn programma.

Reijseger Fraanje Sylla

Reijseger Fraanje Sylla
Reijseger Fraanje Sylla

Reijseger Fraanje Sylla is een veelgeprezen Nederlands improvisatietrio bestaande uit Ernst Reijseger (cello), Harmen Fraanje (piano) en de Senegalese muzikant Mola Sylla (zang, m’bira, xalam). Sinds hun eerste concert in 2008 heeft de groep een uniek geluid ontwikkeld dat jazz, klassieke muziek en West-Afrikaanse tradities naadloos met elkaar verbindt.

De muziek van Reijseger Fraanje Sylla wordt vaak omschreven als “kamermuziek voor de toekomst”: verfijnd en intiem, maar met een rauwe, bezwerende energie. Het spel van Fraanje doet mij sterk denken aan die van de Amerikaanse pianist Vijay Iyer. De experimentele jazzkant van Reijseger Fraanje Sylla komt vooral voort uit de sterke wortels die Ernst Reijseger en Harmen Fraanje hebben in de Nederlandse improvisatie-scene.


Wat hen zo uniek maakt in de jazzwereld, is dat er geen sprake is van een “begeleider” en een “solist”. Door de jaren heen zijn ze organisch vergroeid, samengesmolten. De cello-techniek van Reijseger is befaamd. Dat instrument is soms een zaag of een basgitaar en dan weer een percussie. De instrumenten van Sylla – m’bira (duimpiano) en de xalam – vormen een prachtig contrast met de Westerse vleugel van Fraanje

PULS
o.a. xalam en m’bira

De drie mannen gebruiken composities vaak losjes als vertrekpunt. Hun live optredens worden gekenmerkt door “instant composing”, waarbij een onverwachte celloklank of een ritmische tik op de piano de hele richting van het stuk kan veranderen. Daarnaast neemt Sylla de rol in van sjamaan als hij met belletjes door de zaal loopt, luidkeels zingend het publiek bezweert en betovert.

Reijseger Fraanje Sylla
sjamaan

Reijseger Fraanje Sylla zijn live een wonder om te zien en te horen. Een staande ovatie is dan ook zowat hun geboorterecht.


Ernst Reijseger: Cello 
Harmen Fraanje: Piano 
Mola Sylla: Zang, Xalam, M’bira


PULS is de nieuwe jazzreeks

PULS is de nieuwe jazzreeks van de Verkadefabriek en Willem Twee Toonzaal/Poppodium. Drie locaties, een breed programma: van intieme pianotrio’s en filmvertoningen met live-muziek, tot energieke jazz/elektronica en spannende nieuwe geluiden. Gevestigde namen, jong talent en internationale artiesten passeren de revue, met volop ruimte voor cross-overs en experiment.


Sem Jansen

Leif de Leeuw en Sem Jansen brengen The guitar museum

Twee topmuzikanten met een geweldige chemie en fijne interactie met het publiek 

Leif de Leeuw en Sem Jansen zijn momenteel druk met hun theatertournee. De show heeft als titel ‘The guitar museum’ en ze brengen hiervoor hun mooiste antieke en vintage exemplaren mee. Het is een imposant gezicht. Een vol podium met van links naar rechts 16 instrumenten met  elk een historie die ze graag delen met het publiek. Het wordt een avond vol verhalen met eigen songs o.a. Uncle SemMy Father’s Mother van Sem Jansen en Fool For Love geschreven door beiden.

Leif de Leeuw en Sem Jansen


Het duo speelt ook covers van hun helden zoals Willin’ van Lowell George, Black Crow van Joni Mitchell, What Do You Want The Girl To Do van Allen Toussaint. Verder zijn beiden enorm fan van de Allman Brothers van wie ze Midnight Rider spelen.

Leif de Leeuw vertelt over zijn passie voor Hawaï. Hij ging er zelfs heen waarna een Hawaïaans instrumentaal stuk volgt waarbij Sem Jansen de ukelele hanteert en Leif het kleine lapsteel gitaartje bekend geworden door de Hawaïan sound van Jerry Byrd.

Sem Jansen
passie voor Hawaï

Ik ga ze niet allemaal noemen maar wat opviel waren onder meer een 1917 Amerikaanse Harpgitaar, bespeeld door Sem tijdens You’ll Never Leave Harlan Alive van Darrell Scott. En de ‘Coodercaster’, gekopieerd naar het gelijknamige exemplaar van Ry Cooder. Opvallend goed gitaarspel op twee Gibsons tijdens  het laatste nummer River Take Me. Het duo sluit altijd af met dezelfde song, Willy Nelson’s You Were Allways On My Mind.

Sem Jansen
harpgitaar

We waren getuige van een sterke en uitverkochte show. Om te spreken met Blueroom teamlid Walter;  “het was erg genieten. Topmuzikanten met een geweldige chemie en daarnaast ook nog eens zeer prettige jongens met een leuke interactie met het publiek. De aanstaande Allman Brothers Tour is nu al een aanrader! “

Leif de Leeuw
geweldige chemie

Eerste set: Last Thing On My Mind, Uncle Sem, What Do You Want The Girl To Do, Frozen Man, Hawai, You’ll Never Leave Harlan Alive, Black Crow. Tweede set: Mainstreet, Midnight Rider, Blue Sky, My Fathers Mother, Willin’, Fool For Love, River Take Me, You Were Allways On My Mind.


Tekst Recensie: Wies Luijtelaar
Fotografie: Wies Luijtelaar en Monique Nuijten


Sienna Rose

Veel ophef over veronderstelde AI-artiest Sienna Rose

Eind 2025 werden er 45 nummers van haar op streamingdiensten uitgebracht

Er is ophef over de soulzangeres Sienna Rose. Is zij nu echt of een algoritme? In een recent artikel stipte KLANKGAT de bestorming van AI-gegenereerde muziek aan op de diverse internationale hitlijsten en streamingdiensten.

The Velvet Sundown scoorde een enorme hit en de virtuele zangeres Xania Monet kreeg een miljoenencontract aangeboden. Sienna Rose* staat met drie liedjes bovenaan Spotify’s Viral 50–USA. AI-muziek is onder ons maar hoe gaan we ermee om?

Sienna Rose

AI-muziek maakt veel tongen los. Veel mensen vinden het maar niks. Zij gaan voor de real thing. Alleen, AI-gegeneerde muziek is een feit, de technologie dendert door en lijkt niet te stoppen. Per dag worden tienduizenden nummers aangeboden die door AI zijn geproduceerd.

Het blijkt dat luisteraars geen onderscheid kunnen maken tussen muziek die volledig door AI is ‘geprompt’ en muziek gemaakt door mensen. Zolang de kwaliteit maar hoog is en de nummers in de smaak vallen, vindt de meerderheid AI-muziek geen bezwaar. Dat is nu dus ook het geval met Sienna Rose. We staan op een breukvlak in de ontwikkeling van muziek.

Sienna Rose
geen bezwaar tegen AI-muziek

De diverse platforms gaan verschillend om met AI-muziek. De een tolereert de AI-techniek, de ander verbiedt alle muziek die geheel of substantieel door AI is gegenereerd. Weer anderen denken erover na om het aanbod te labelen in volledig menselijk, AI-geassisteerd en volledig AI-gegenereerd. Ook hitparades worstelen met de nieuwe realiteit van AI in muziek. In Zweden is recent een nummer uit de officiële lijst gehaald, toen bleek dat het grotendeels met AI was gemaakt.

De heisa rondom Sienna Rose werd ingeluid door superster Selena Gomez die een van Sienna’s nummers gebruikte in een Instagram-carrousel van het Golden Globes-gala. De volgers van Selena gingen massaal op zoek naar dat nummer. Zelfs de Nederlandse NOS besteedde deze week er nog een groot item aan in het 8-uur journaal.

AI
heisa

De vraag is niet of AI-muziek wel of niet muziek is, maar hoe gaan we ermee om. Kunnen we accepteren dat de menselijke factor, de creatieve maker, een tegenspeler heeft gekregen. Een speler die kan putten uit de onmetelijke rijkdom van de muziekgeschiedenis en in een handomdraai nummers fabriceert; met duizenden per dag.


*alle afbeeldingen in dit artikel zijn met AI gemaakt.


Ernst Bonis

Elektronische muziek Hans Kulk & Ernst Bonis in Toonzaal

Ingebed in een caleidoscopische kathedraal van klanken

Vrijdag 16 januari werden stukken van Hans Kulk en Ernst Bonis ten gehore gebracht in de Toonzaal. Zij hebben zich met hun composities laten beïnvloeden door Jaap Vink, een van de coryfeeën van de begintijd van elektronische muziek in Nederland. Omdat deze muziek enorm lastig te beschrijven is loont het de moeite om op Youtube te zoeken naar tracks van Jaap Vink, Hans Kulk en Ernst Bonis.

Hans Kulk en Ernst Bonis

Ernst Bonis
interessante reünie

Waar normaal de belangstelling voor deze muziek vrij gering is (totaal onverdiend) liep de Toonzaal nu vol met oud-studenten van Bonis en Kulk, alsmede ex-collega’s. Daardoor werd het ook een heel gezellige en interessante reünie waar velen elkaar begroetten en vroegen hoe het er mee ging; en er werden allerlei verhalen en ideeën uitgewisseld.

Nadat de zaal volgelopen was, begon het concert. Bij een concert als dit staat er niemand op het podium, maar staan er vier speakers rondom en zit er iemand achter een mix console, achterin in de zaal. Met een zeer zachte verlichting kan je je dan helemaal overgeven aan het volgen van de klanken.

Ernst Bonis
volle Toonzaal

In dit geval hoor je iets wat weinig tot geen ritmiek of melodie heeft. Klanken drijven voorbij in de lucht, en evolueren, veranderen van hoog naar laag en van klankkleur en plaats in een langzaam tempo die je (doe je ogen maar dicht) een gevoel van ruimtelijkheid geven, zonder dat er direct iets wordt verklankt.

Een half uur verstrijkt zonder dat je dat in de gaten hebt en zelfs de stilte krijgt een muzikale (en ruimtelijke) betekenis. De stukken voor de pauze hadden allemaal iets contemplatief en de langzame evolutie werkte zoals altijd bewustzijn verruimend. In de pauze vonden overal drukke uitwisselingen plaats tussen de bezoekers.

Het stuk na de pauze van Ernst Bonis had een ander karakter. Gemaakt met een Nord Modular maakte hij bij uitstek gebruik van de technieken die Jaap Vink ooit op analoge apparatuur had ontwikkeld: middels bewerkte feedback (via reverb, multipliers, filters wordt het uitgangssignaal weer ’teruggestopt’ in de begingenerator) ontstaan soms waanzinnig mooie en dan weer bizarre klanken.

Hans Kulk
René Uijlenhoet

Het begin kan je het beste omschrijven als een zich ontwikkelende vrouwenstem die als een vogel door de ruimte fladderde. Daarin kwamen nu wel scherpe ritmes terug en allerlei vaak ietwat agressievere maar nog steeds aangename klanken. Te snel ging het voorbij.

In tegenstelling tot EDM en andere noise optredens die vaak plaats vinden was de belangstelling zeer groot te noemen en meer van deze muziekvorm zou zeker in de programmering passen.

Overigens was Ernst Bonis zelf te ziek om het concert bij te wonen. René Uijlenhoet nam de honneurs voor hem waar. Om Ernst sterkte te wensen werd er vanaf het podium nog een foto genomen, terwijl het publiek hem een welgemeend beterschap toewuifde. Een sympathiek gebaar.