Sanne Rambags

Sanne Rambags staat model voor wat goed is komt snel

Improvisatietalent mocht haar eigen bezetting samenstellen

Wat goed is komt snel en die uitdrukking gaat helemaal op voor jazz zangeres Sanne Rambags uit Tilburg die de Conservatorium Talent Award (CTA) 2017 won. De CTA is een event dat een podium biedt aan opstormende jazzmuzikanten. De winnaar krijgt naast een prijs ter waarde van 5000 euro een podium aangeboden bij het jazzfestival Jazz in Duketown in Den Bosch. Sanne Rambags staat dit jaar twee dagen geprogrammeerd tijdens het prestigieuze muziekfestival November Music dat ook in Den Bosch plaatsvindt. Het gaat snel met Sanne.

Sanne Rambags improvisatie talent

Sanne Rambags
Sanne Rambags winnaar CTA 2017

Ik kende Sanne Rambags van het album Under The Surface (2017) dat ze opnam met drummer Joost Lijbaart en gitarist Bram Stadhouders en was benieuwd hoe zij live zou overkomen. Ik werd niet teleurgesteld.  Zij trad als laatste op en ging aan de haal met de Award door haar fluwelen en heldere stem. Zij pakte mij en de jury helemaal in met die stem van haar. De jury oordeelde dat zij als zangeres ‘een intuïtief gevoel heeft met de instrumentalisten’.
Sanne past als jazzzangeres geheel in een Europees kader. Geen Ella Fitzgerald of Billie Holiday voor haar, maar Scandinavische of Albanese zangeressen zoals Mari Boine die jazz mixt met traditionele jolk van de Sami. En nu staat ze twee dagen bij November Music en alweer in de Verkadefabriek waar ook het CTA plaatsvindt.

Sanne Rambags
Sanne Rambags zingt zich in de prijzen

Gelijkwaardig
Sanne Rambags wil zich als zangeres niet op de voorgrond plaatsen. “De rollen in een bezetting zijn helemaal gelijkwaardig. Ik wil helemaal één zijn en versmelten met al die geluiden. Zingen is het allerfijnste wat er is. De stem staat het dichtste bij het hart. Zo kan ik mijn hart naar buiten brengen.”
En nu staat ze twee dagen bij November Music en alweer in de Verkadefabriek waar ook het CTA plaatsvindt. Sanne  heeft zich omringd met een bezetting die zij van de organisatie van November Music zelf mocht samenstellen. Hoe fijn moet dat zijn geweest. Dat zijn de Syrische saxofonist Basel Rajoub, de Noorse violist Håkon Aase en haar makkers pianist Jeroen van Vliet en drummer Joost Lijbaart.

The Frieze Of Life

Sanne Rambags
Sanne Rambags – improvisatie vermogen

De werken van de Noorse schilder Edvard Munch hebben Sanne Rambags geïnspireerd tot het maken van het werk The Frieze Of Life waarin zij de improvisatie jazz van de Nordic Sound vermengt met de klanken uit de Arabische wereld. Sanne treedt 8 en 9 november op in de Verkadefabriek. Het wordt een weerzien met deze sympathieke zangeres waar ik me erg op verheug.


Sanne studeerde in 2017 af aan het Fontys Conservatorium Tilburg.
Foto’s: Wim Roelsma en Ronald Rijken

Popronde

Popronde heeft weer voor iedereen wat wils

Een rondreizend muzikaal ratjetoe trekt langs Nederlandse steden dus ook naar Den Bosch

Popronde 2018 hield de Bossche horeca weer eens een avond in haar ban. Het weer zat ook mee. De fijne temperatuur leidde er weer toe dat mensen eerder geneigd waren ook naar andere podia en uitgaansgelegenheden te gaan die ze normaliter niet zouden bezoeken. Verscheidenheid, diversiteit en rondreizen in je eigen stad zijn de voornaamste doelstellingen van Popronde.

KLANKGAT doet Popronde Den Bosch

Van de 47 bands in Popronde Den Bosch die vrijdagavond 5 oktober optraden, worden de volgende bands in dit artikel kort doorgelicht: Orphax, Donkey Kung Fu, Dan Hair & The Extensions, O, Kutjes, Filthy Felons en Switch Bones. Er komen nog andere recensies die onder meer Faradays, LOVE COUPLEMalvae en Mr. Weazly bespreken.

Orphax – ambient, drone, noise
Sietse van Erve – Orphax – zit op het podium van Willem Twee concertzaal en spreekt het klein aantal aanwezigen toe. Hij gaat Circles speleneen werk dat zeer variabel in tijdsduur kan zijn. Het kan drie minuten tot wel acht uur (!) duren. Een zacht sonoor geluid zwelt aan, veranderingen zijn langgerekt en komen bijna onmerkbaar binnen. De concertzaal neemt steevast elektronische muziek tijdens Popronde waar. Zij is de hoedster van dit genre.

Popronde
Orphax – Sietse van Erve

Donkey Kung Fu – garagepunk
Heel wat anders is, zeg maar van een andere planeet, de muzikale opvatting van deze Amsterdamse band die in café De Rooie Haan de boel naar zijn hand zette. De plee voor vrouwen was tijdens hun optreden onbereikbaar. Hard, snoeihard, kort en krachtig. Donkey Kung Fu zou de ideale sparringpartner zijn voor The Foo Fighters. Hoe geweldig zou dat zijn! Nummers zonder genade. Het was kicken.

Popronde
Donkey Kung Fu Popronde 2018

Dan Hair & The Extensons – indie, singer songwriter
Wat verderop, in Zoë’s Irishpub, is de sfeer weer geheel anders. Toegankelijke muziek, melodieus en teksten die gaan over levensvragen. Dan Hair wordt kundig begeleid door The Extensions. Zo singer songwriting is het gelukkig niet. Geen man alleen op een krukje met een gitaar en een petje op, maar gewoon een lekkere band met prettig in het gehoor liggende liedjes. Effe bijkomen want ook dat is Popronde. Wil je wat anders dan kijk je in het programmaboekje. Keuze genoeg.

Popronde
Dan Hair & The Extensions

O, Kutjes – pikante electropop
De roem van de twee dames van O, Kutjes is hen vooruit gesneld. Mensen staan buiten bij café ’t Bonte Palet, zo druk is het. Een bijna carnavaleske sfeer hangt in het café en dat heeft te maken met de aanstekelijk schunnige disco/electropop van deze twee dames in schooluniform (deed Britney Spears dat ook niet eens op haar clip Oh, baby, baby?). Popronde weet de Bossche ziel op de juiste manier te raken door O, Kutjes mee te nemen in haar rondreizend festival.

Popronde
O, Kutjes in ’t Bonte Palet

Filthy Felons – hardcore/metalcore
Van de binnenstad naar de Tramkade, die andere hoofdlocatie van Popronde Den Bosch. Filthy Felons treedt op in World Skate Center, thuishaven van de punk-, hard-, trash- en metalrock in Den Bosch. Niet meteen mijn ‘cup of tea’ maar de energie van deze vijfkoppige harde rockband uit Utrecht is aanstekelijk. Headbangers met lang haar staan vooraan. Nummers met titel als Weakness Is A Magnet en Out Come The Vultures spreken boekdelen. Zanger Mark Mulders zweept zowel band als publiek op als een ware leeuwentemmer.

Popronde
Filthy Felons met frontman Mark Mulders

Switch Bones – alternatieve rock
De bandleden van Switch Bones deden hun ervaring op bij Undeclinable Ambuscade. Nou, dan weet je het wel. De Bossche Brouwers aan de Vaart doen volop mee aan Popronde Den Bosch. Ook zij programmeren de wat stevigere muziek. De tent was afgeladen vol, echter hier geen headbangers maar meer luisteraars. Goed verzorgd gitaarwerk, verstilde rockintro’s en daarna krachtig aanzetten.

Popronde
Switch Bones Popronde Den Bosch

Afterparty Popronde
In de Grote Zaal van Willem Twee poppodium werd de afterparty van deze 2018 editie van Popronde in Den Bosch gehouden. De energieke gastheren waren BANGANAGANGBANGERS.

Analoge schatkamer van Willem Twee studio’s

Instrumenten uit het verleden gaan de toekomst maken

Vrijdagavond 7 september vond de officiële opening van de Willem Twee studio’s voor genodigden plaats. In het weekend van 8 en 9 september tijdens Open Monumentendag kon u ze nog bezichtigen. Een unieke kans om een werkend museum te zien. Zoals altijd als je de Willem Twee concertzaal binnenstapt hangt er een gemoedelijke atmosfeer waar ik me elke keer weer goed bij voel. De grote groep aanwezigen werd behoorlijk op tijd gevraagd naar binnen te gaan. Daar was een goede reden voor.

Analoge schatkamer van Willem Twee studio’s

Tom Holkenborg
Na een heel kort welkomstwoord door directeur Henri Broeren verscheen live op het grote scherm, vanuit Los Angeles, niemand minder dan Tom Holkenborg (zie foto boven). Tom aka Junkie XL is het muzikale genie achter heel wat films vanuit Hollywood. Los van de tour door zijn studio benadrukte hij het belang van de Willem Twee studio’s. Analoge apparatuur die nog in zo’n goede conditie verkeren, zijn niet alleen erfgoed, maar dragen door hun karakter wezenlijk bij aan het vakmanschap van het maken van elektronische muziek. Zeer belangrijk voor jonge, getalenteerde musici. Deze instrumenten zijn als een oude viool, een Stradivarius bijvoorbeeld. Holkenborg gaf toe jaloers te zijn op de ARP2500 die in de Willem Twee studio’s staat. Als hij weer eens in Nederland is, wil hij graag langskomen in de schatkamer van Willem Twee studio’s om er mee te experimenteren.

Deze diashow vereist JavaScript.

Mike van der Geld
De wethouder Duurzaamheid, Leefomgeving en Cultuur gaf in de daarop volgende toespraak aan hoe belangrijk het is dat Den Bosch en Brabant op de kaart worden gezet. Hij prees daarbij Henri Broeren die de visie heeft gehad om een bedreiging tot een kans om te buigen. Petje af, en een applause.

Frans van Dooremalen
Van Dooremalen is bestuurder van het Cultuurinvesteringsfond Brabant C. Het fonds investeert in culturele initiatieven die een brede betekenis hebben en die rendement kunnen opleveren. Niet alleen qua geld, maar ook qua het aantrekken van talenten en top artiesten. Frans gaf aan dat hij zwaar onder de indruk was van deze ruimte. Hij vergeleek zich een beetje met de Britse archeoloog Howard Carter die op zoek was naar de schatkamer van farao Toetanchamon. Carter wist waar hij naar op zoek was. Van Dooremalen wist daarentegen niet wat hij zou aantreffen in de schatmaker van Willem Twee studio’s.
Hij wist niet wat hij zag en vond meteen dat dit cultureel erfgoed is. Maar meer nog: hij zag hier bevlogen mensen die bezig waren dromen waar te maken. En hij kijkt al uit naar de tijd dat een internationale topartiest hier in Den Bosch een muziekstuk komt opnemen dat een klassieker wordt. Gezien de belangstelling die er nu al is zou het zomaar kunnen gebeuren!

Analoge schatkamer van Willem Twee studio's
Henri Broeren

Henri Broeren
Henri is (na een indrukwekkende lijst met functies) bestuurder van Willem Twee. Hij heeft de mensen samen gebracht die nodig waren om al dit moois tot stand te brengen, maar hij wilde met name de aandacht vestigen op de mensen die het ‘echte’ werk hebben gedaan: Hans Kulk, Rikkert Brok, Armeno Alberts, Mitchel van Dinther, en de organisatie CEM. Deze bevlogen figuren brachten apparatuur in, vakkennis, en heel veel werk.
Daarnaast was dit allemaal niet mogelijk geweest zonder de vele vrijwilligers die hebben lopen sjouwen bij de verhuizing, hebben zitten solderen en die talloze klussen hebben opgeknapt. Ook die lijst met namen las hij voor – uw verslaggever vond het ook fijn zijn naam te horen.

Analoge schatkamer van Willem Twee studio's
Floris van Hoof

Floris van Hoof
Het werd tijd voor muziek. En de Belgische artiest Floris van Hoof liet horen wat er aan muziek met de studio mogelijk was. In een ‘synesthetische’ ervaring van beeld en geluid koppelde hij ritme en bijbehorende beelden samen. Een hypnotisch effect voor wie zich er aan over kon geven. Van Hoof sprak zijn lof uit over de uitstekende staat van de analoge elektronische apparatuur van de Willem Twee studio’s. Van Hoof gaat binnenkort op tournee door Nieuw-Zeeland en Australië. Hij treedt nu en dan op met andere musici waarin een samengaan plaatsvindt van analoge en digitale muziek.

Deze diashow vereist JavaScript.

Henri Swinkels
De gedeputeerde voor kunst en cultuur voor de provincie Brabant reageerde op de muziek van Floris: ‘ Het is juist deze muziek die je voorbij je grenzen
trekt, die je nieuwsgierig maakt naar ‘het andere’, die bestaande kaders omverwerpt. Hij dacht terug aan de beginmelodie van Doctor Who, de Engelse televisie serie, zijn kennismaking met elektronische klanken.
Hij gaf aan trots te zijn dat Brabant C (‘het is wel een provinciaal fonds’) deze plek hielp. En hij benadrukte het belang van creatieve proeftuinen een vrijplaats om te experimenteren.

Henk van der Meulen
Ook de directeur van het Conservatorium Den Haag benadrukte het belang van juist deze studio. Juist door het vakmanschap dat je met deze oude apparatuur moet ontwikkelen stelt je in staat om werkelijk vakmanschap in het opbouwen van klank te ontwikkelen. De studio is een voortzetting van de traditie die met mensen als Edgar Varese, Dick Raaymakers, Jan Boerman, Henk Badings, Ton Bruynel is begonnen.
‘In deze studio komt geschiedenis samen om toekomst te creeëren.’ Hij ondersteunt ook van harte de samenwerking die aan het ontstaan is tussen deze studio en diverse conservatoria. Ook is het belangrijk dat
‘iedereen’ hier kan komen studeren en luisteren. De studio is openbaar en maakt muziek met ‘respect voor de oerklank’.

Analoge schatkamer van Willem Twee studio's
Daedelus

Daedelus
En toen muziek van een bekend componist: Daedelus, de artiestennaam van Alfred Darlington. Hij ging de studio in (wat we het grote scherm via videolink konden volgen) en produceerde een zeer toegankelijk stuk die initieel het idee gaf dat je in een vreemde natuur rondliep. Subtiel bijgemixed ritme zorgde uiteindelijk voor wat oriëntatiepunten en vervaagde weer. Echt een belevenis.

Ik sprak hem later nog even en hij benadrukte opnieuw het belang van het werkelijk kunnen experimenteren om vakmanschap te ontwikkelen en wezenlijk nieuwe muziek te produceren. Hierbij is de rol van instrumenten die je echt moet leren begrijpen niet te overschatten.


Programma:

08 september: Open monumentendag 10.00 uur (concertzaal)
09 september: Open studiodag 10.00 uur (concertzaal)
10 september: Marcel Wierckx presentatie 16.00 uur (concertzaal)
11 september: Daedelus presentatie 16.00 uur (concertzaal)
12 september: Studio presentatie 16.00 uur (concertzaal)
13 september: Kees Tazelaar presentatie 16.00 uur (concertzaal)
14 september: Jorrit Tamminga presentatie 16.00 uur (concertzaal)
15 september: Synth meeting & soldeer dag 14.00 uur – 18.00 uur (poppodium)
15 september: Grand Finale 20.30 uur – 03.30 uur (poppodium)

Locatie Willem Twee concertzaal: Prins Bernhardstraat 4

Locatie Willem Twee poppodium: Boschdijkstraat 100

eFFect Festival 2018 brengt doeners bij elkaar

Over ontmoeten, ontdekken, inspireren, leren, samenwerken en vooral meedoen op warme speelweiden

In juni breekt het zomerseizoen aan. Clubs en concertpodia zetten de sluimerstand aan van hun programmering want mensen willen naar buiten, genieten van het weer en het liefst met muziek of andersoortig vertier. Voor bands, dj’s en artiesten is het in de zomer een waar feest in de vorm van de talloze festivals die Nederland tegenwoordig kent. Werk zat, zo lijkt het. En wij, gewone stervelingen, rollen bij wijze van spreken de komende drie maanden van het ene festival in het andere.

Er zijn wel ergens in het land dance festivals, theaterfestivals, kunst- en designfestivals, rockfestivals, latino festivals, Nederlandstalige festivals, filmfestivals, rondreizende festivals. Locaties zijn weilanden, duinen, eilanden, verkommerde industriegebieden, grachten of binnensteden. Je hoeft je kortom niet te vervelen in de Nederlandse zomer. Trouwens, in heel West-Europa is het feest. Wat een verwennerij of is het allemaal niet een beetje too much?

eFFect Festival

eFFect festival 2018 - ©ronald_rijken
zondag eFFect festival

Een enkel festival is soms bijzonder in zijn opzet. Het eFFect Festival is zo’n bijzonder festival. En wat maakt het dan zo speciaal, want er is muziek, dans, theater, kleinkunst en andere kunstvormen die je bij andere festivals ook aantreft? eFFect is een echt buitenbeentje omdat het meer vraagt van de bezoekers dan alleen maar consumeren. Het mee-creëren, samenwerken, ontdekken en vooral het meedoen staan voorop. En dat begint al voordat het festival eigenlijk van start gaat. Vrijwilligers kunnen zich opgeven om mee te helpen aan de opbouw (en na afloop ook aan de afbouw). Er wordt met duurzaam materiaal gewerkt en dat past ook bij dit festival met een zeer alternatieve aanpak en programmering.

Het festival duurt twee dagen van 8 tot en met 9 juni. Anders dan de vorige edities zit het weer gelukkig mee: aan zon geen gebrek. Bezoekers zoeken de schaduw op onder bomen en afdekkingen van de diverse eet- en drinkbars. Kinderen spelen vrijuit in de zon dat voor de derde keer wordt gehouden op het terrein van Jeugdzorgboerderij De Locatie in Vlijmen. Vooral de zondag is de programmering gericht op gezinnen.

Ridders en magische poppen

Er zijn heuse ridders in het Ridderdorp die te paard en in vol harnas gaan ringsteken. Aan hun tongval te horen hebben we hier te maken met ridders uit Vlaanderen. Speciaal uit Luik (België) is Nadja Renouard met haar magische marionetten die veel bekijks van kinderen krijgt. Het is lekker griezelen bij dit poppentheater waarin vele culturen zijn vertegenwoordigd zoals het Javaanse wajang, voodoo, de hindoe olifantengod Ganesha en een beetje science-fiction. Ademloos en betoverd kijken de kinderen naar dit poppenspel waarin niet wordt gesproken. Puur visuele kracht die het toch al zo vluchtige aandachtsvermogen van kinderen goed weet vast te houden. Erg knap en zeker zo boeiend voor volwassenen (hoewel die meer hun kroost fotograferen).

Deze diashow vereist JavaScript.

De onvermijdelijke Silent Disco staat er ook. Blauw-wit geschminkte vrouwen (priesteressen?) met lang blond haar dansen dan ingetogen en dan weer uitzinnig met de armen zwaaiend met koptelefoons op op de muziek van een dj die naast hen vanaf een houten torentje muziek draait. De danseressen nodigen bezoekers uit om ook een dansje te wagen. Wat verder op dit deel van het terrein kom je uit op de Dansvloer met een verhoogd podium. De Gentse balfolk band Zigo krijgt de mensen goed aan het dansen. Net hiervoor was er trouwens een workshop in balfolk dansen. Dat komt dus goed uit. Bijna tegelijkertijd is er een performance van Spin Echo in de Spiegeltent. Spin Echo is een gezelschap van een groep dansers, muzikanten, filosofen en een wetenschapper die multidisciplinaire performance art nastreven: dans, live muziek en theater samengesmolten in één vormgeving. Spin Echo lijkt nog in de beginfase van zijn ontwikkeling. Ambitie en potentie genoeg, nu kijken of het werkt.

eFFect festival 2018 - ©ronald_rijken
performance Spin Echo in de Spiegeltent

eFFect Festival is qua tijdstip programmering net zoals alle andere festivals. Als bezoeker moet je keuzes maken, want er is erg veel aanbod op vaak dezelfde tijden en jij als bezoeker maakt je eigen schema. Daarnaast staan er net zoals bij andere festivals genoeg eet- en drinktenten. Vooral naar en rondom de Dansvloer waar toch de meeste mensen blijven hangen. Mensen komen oude bekenden tegen die ze al lang niet hebben gezien. Voor veel Bosschenaren lijkt dit festival een feest van herkenning. eFFect is een mix van het opgeheven Vliegerfeest en Boulevard of Broken Dreams dat nu Theaterfestival Boulevard heet.

Opmerkelijk, de Spiegeltent die nu op het terrein staat, was vaste prik bij de ‘oude’ Boulevard. Dit alternatief festival heeft zeker een meerwaarde voor de stad ‘s-Hertogenbosch. Het buitengebeuren zoals op het Vliegerfeest en kleinkunst, theater, circus, acrobatiek en muziek dat allemaal zeer toegankelijk is zoals ooit de Boulevard is geweest. Zweverig, yoga-minded, hippie-achtig wellicht maar wel op zijn Bosch.

foto’s: Ronald Rijken

FAQ Festival tussen modern klassiek en dance

Electronica festival wordt bij elke editie uitgedaagd

Het driedaagse FAQ festival beleeft dit jaar zijn negende editie. Het FAQ festival wordt op donderdag 22 en vrijdag 23 gehouden in Willem Twee concertzaal en zaterdag 24 maart in Willem Twee poppodium.

Modern klassiek en dance

Het FAQ Festival beweegt zich tussen de elektronische muziek van modern klassiek en dance. De doelstelling van de organisatoren van het FAQ Festival is dat deze twee werelden elkaar op het festival kunnen ontmoeten. Of dat ze op zijn minst van elkaars bestaan afweten. Die doelstelling is van meet af aan zo vastgesteld toen de eerste editie nog werkelijkheid moest worden.

Op zijn website omschrijft Willem Twee het FAQ Festival als volgt:
Elektronische muziek maakt een bijzonder deel uit van de muziek. Deze tak van het muziekleven heeft niet alleen een rol van belang gespeeld in de ontwikkeling van de klassiek-hedendaagse muziek, maar óók in de ontwikkeling van de popmuziek de afgelopen zestig jaren. En het is precies dit raakvlak tussen die twee delen van het muzikale veld waar het FAQ Festival zich op richt.

Uitdaging
Analoge frequentie modulator - ©ronald_rijken
Analoge frequentie modulator

Deze doelstelling behartigt een artistieke bedoeling en is niet zozeer organisatorisch van opzet. Met andere woorden, iedereen is vrij om samen te werken met iedereen. FAQ wil stimuleren om eens binnen een ander kader met elektronische muziek aan de slag te gaan. Een uitdaging om uit je ‘comfort room’ te treden en je zo breed mogelijk op te stellen.

De mensen achter het FAQ Festival zagen namelijk dat er evenementen in Nederland werden georganiseerd die elk op zich eilandjes vormden. Er was geen of nauwelijks verbinding tussen de serieuze beoefening van de elektronische muziek en die van de popmuziek c.q. dance. Daarin wilde FAQ een bemiddelende rol spelen. Dat is dan ook bij elke editie de uitdaging, zo ook bij deze negende aflevering.

De programmering van de negende editie van 2018 weerspiegelt op bepaalde punten die uitdaging en volgt daarnaast de algemene doelstelling van het FAQ Festival. De line-up van de artiesten die dit jaar zijn gecontracteerd, weerspiegelt dat belang en ook in de rol van bemiddelaar die het festival voor zichzelf claimt, komt dat tot uiting. Het onderstaand voorbeeld van Koreless maakt dat meer dan duidelijk.

Koreless plays Reich

Het optreden van Lewis Roberts aka Koreless op vrijdag 23 maart in Willem Twee concertzaal is een sprekend voorbeeld van de doelstelling van het FAQ Festival. Koreless is gewend te spelen op grote podia zoals in immense hallen of wijde openlucht festivals. Nu moet Roberts zich aanpassen aan een zaal bestemd voor kamermuziek waar hooguit 150 mensen binnen kunnen en die ook nog op een stoel zitten (!) en naar hem gaan luisteren. Het is daarom niet voor niets dat Roberts gekozen heeft voor de minimal music van Steve Reich.

Artist-in-residence
Artist-in-residence Daedelus in Willem Twee Concertzaal - ©ronald_rijken
Daedelus is artist-in-residence tijdens FAQ festival 2018

Nieuw aan het FAQ festival 2018 is het zogenaamde ‘artist-in-residence’. Musici kunnen voor een bepaalde periode werken aan de unieke analoge studio die het Willem Twee concertzaal een tijd geleden heeft gerenoveerd en heropend. Op die manier kunnen grote namen uit het elektronica circuit worden binnengehaald zoals Alfred Darlington beter bekend onder zijn artiestennaam Daedelus. Deze dj/producer uit Los Angeles werkt aan de voltooiing van een album over de Tweede Boerenoorlog (1899-1902) in Zuid-Afrika. Daedelus heeft een fascinatie voor historische conflicten waar wel beeldmateriaal voorhanden is maar geen geluid. Eerder bracht hij soortgelijke albums uit over de Bokseropstand en de Krimoorlog.

Line-up

Donderdag 22 maart in Willem Twee concertzaal
Roedelius
Kit Downes
Fulco Ottervanger & Achim Zepezauer
Nimble Philip
Petr Oleum

Vrijdag 23 maart in Willem Twee concertzaal
Koreless plays Reich
Thomas Lehn & Marcus Schmickler
Rashad Becker
Nimble Philip

Zaterdag 24 maart FAQxSpatial in Willem Twee poppodium
Daedelus (live)
I-F
Ross From Friends
Unit Moebius
Damien Dubrovnik
Adi Gelbart
Spatial Collective
Iris Rijskamp
Will Oirson
Julian Edwardes
Tempodooloo
MAAR… by: Arvid & Marie
Rotibabi
Nimble Philip

De zaterdag programmering geeft de doelstelling van het FAQ Festival duidelijk weer. De avond verloopt van experimentele electronica – met bijvoorbeeld Daedelus om 22.30 uur – om uiteindelijk over te gaan in een heus dance event. In de Grote Zaal wordt de nacht afgesloten door Unit Moebius en in de Kleine Zaal door Spatial Collective en Iris Rijskamp.


FAQ Festival is uitgegroeid tot één van de meest belangwekkende elektronische muziekfestivals van Nederland en is toch (bewust) klein gebleven. Het is zeer opvallend dat de landelijke pers hoegenaamd geen aandacht heeft voor dit unieke festival. Het is oorverdovend stil op de Nederlandse media en fora. Daar gaat verandering in komen. Zeker met de analoge studio als troef om artiesten van naam en faam binnen te kunnen halen. Verder wordt het communicatie- en publiciteitsteam vergroot en versterkt.

Rauwe hotspot presenteert zich aan Den Bosch

Langzaam maar zeker komt festival Rauwkost op gang

Het getuigt van lef om op één dag en nacht je hele hebben en houden te tonen. De eigenzinnige ‘bewoners’ van de deelwijk Kop van ’t Zand draaien daar hun hand niet voor om en presenteren zich zelfverzekerd aan de stad. Onder de paraplu van Rauwkost werd in no time een groot kunsten- en muziekfestival tot stand gebracht.

Maar op de dag zelf – 27 januari 2018 – kwam het traag op gang. Op veel locaties van Kop van ’t Zand was men nog bezig aan de bouw van de podia of expositieruimte, terwijl plukjes eerste bezoekers wat verloren rondliepen.

Workshops
In het Werkwarenhuis kon je een workshop Japanse smeedtechniek volgen. Stichting Jong Actief deed zijn naam eer aan door het moderne aanbod aan activiteiten: workshop rap, een jamsessie, cursus hoepelen en je kon bekijken hoe het collectief Computery Guys rotzooi in een heuse ski-bar omtoverde. En eind van de middag de eerste officiële expositie van art-worker Yung Petsi. Maar het wachten was op muziek.

Nocturnal Waters

Rauwe hotspot presenteert zich aan Den Bosch - ©ronald_rijken
Amanda Winnemuller Nocturnal Waters

De band die in Willem Twee popodium het spits afbeet, was Nocturnal Waters uit Den Bosch die met dit Rauwkost festival pas voor de tweede keer optrad (!). De bandleden leerden elkaar kennen in de Skatehal en van het een kwam het ander.
Frontwoman Amanda Winnemuller: “Ik denk dat onze band heel gevarieerd is qua luisteraars, van hardcore tot progressief. Onze muziek willen we een zo groot mogelijke mix geven.” Largemetal betrad daarna het podium en deed wat zijn naam doet vermoeden maar niet meer dan dat.

Buiten de Willem Twee was het nog steeds vrij rustig. Bij de Bossche Brouwers werd een popquiz – Snobquiz – gehouden, in de kleine zaal van Stichting Jong Actief kon je gaan jammen en in de Skatehal was Eerie Wanda nog aan het soundchecken. Toch maar weer terug naar Willem Twee waar Spelfout zou beginnen. Ook een jonge band maar met meer podiumervaring dan Nocturnal Waters. Verrassend was het gebruik van een mondharmonica, een instrument dat een beetje in de vergetelheid is geraakt.

Underground Basement
In de kelders van Willem Twee broeide het want daar was rond 17.00 uur Underground Basement gepland. Er kon in de kleine oefenruimtes slechts een klein aantal mensen toegelaten worden. De band Vernon uit Den Bosch kwam als eerste.
Vernon: jonge strakke band. Geplaagd door twee gebroken snaren en zang die te zacht staat. Metal, doet soms denken aan Metallica en bij het nummer Bombs Away ook aan Iron Maiden vooral de bas. Er kwam ook een cover van hun grote helden Motörhead langs. Overkill heet dat nummer.
Tomahawk: ook hier stond de zang te zacht. De band deed voornamelijk covers. Onder andere Master of Puppets van Metallica. Zang miste hierin een beetje de kracht. En de drummer was niet zo strak als Lars Ulrich van Metallica. Maar het gitaarwerk daarentegen was knap gedaan. Hun eigen nummer deed een beetje denken aan Queens of the Stone Age.

Yung Petsi

Deze diashow vereist JavaScript.

Intussen was bij Van Aken in het Werkwarenhuis de echt eerste en officiële expositie van Yung Petsi begonnen. Aan aandacht geen gebrek. Na de expositie waren er onder meer optredens van Blauwe Uil en Duro en om 00.00 stond de Yung Petsi Afterparty gepland.

Intussen was het al donker geworden en kwam het hele terrein eindelijk tot leven. Nordmann uit België in Koudijs Kafé gevolgd door KAUW dat house muziek produceert met instrumenten, zonder DJ. Bij De Brouwers speelde de Bossche hardrock band Animal Road met later op de avond White Elephant. ‘Die band gaf een show weg in alternative rock met tempowisselingen, soms hard, soms rustig met mooie opbouw. De band werd goed ontvangen door het publiek’.

Rauwe hotspot presenteert zich aan Den Bosch - ©ellen van lent
Dr. Meaker soul met een flinke scheut drum ’n bass

Nachtwerk
In de kelders van Willem Twee stoomde het lekker door en ook in de grote zaal stond het niet droog met De Likt uit R’dam. De DJ Contest was zeer de moeite waard. Dan waren er ook nog de Turkse psychrock van Altin Gün en The Cool Quest. ‘Het is soms poppy wat The Cool Quest speelt, en soms een hele muur van geluid. Maar de basis is altijd funky en dansbaar. Dat het niet heel druk is in de zaal weerhoudt frontman/zanger/rapper Vincent Bergsma er niet van om het podium af en weer op te springen en alles te geven om het publiek mee te krijgen, wat hem goed lukt.’

Het Nachtwerk moest nog beginnen en met een imponerende set list waren de verwachtingen hoog gespannen. Bijvoorbeeld Dr. Meaker. ‘Het is moeilijk om niet onder de indruk te zijn van Dr. Meaker. Het is alsof er een voltallige bigband voor je neus staat. Niets is minder waar. Deze zes op het podium hebben zeker soul, maar ze spelen keiharde drum ’n bass.’

Andere Nachtwerkers zijn ADODA, Pacha Mama Soundsystem, Jo Goes Hunting, Yung Petsi Afterparty, Complex (ook drum ’n bass) en Pocket Knife Army. Van traagheid was allang geen sprake meer. Dat werd hoppen van gig naar gig.

Team KLANKGAT: Caïne Roland, Ellen van Lent, Jan Douwe Krist, Johan Kramer, Ronald Rijken

Graaien in een goed gevulde groentebak

Rauwkost festival overkoepelt hotspot Kop van t Zand

Rauwkost festival richt zich op jonge makers, jonge organisatoren en een jong publiek. De keuze van de locatie van het festival ligt in het verlengde daarvan: de Kop van ’t Zand, het laatste echt rauwe gedeelte van Den Bosch en enkele jaren geleden gebombardeerd tot Culturele HotSpot.

Bottom up
Rauwkost laat jongeren spreken en laat de invulling van het festivalprogramma zoveel mogelijk aan hen over. Er is natuurlijk backup en coördinatie. Je kan echt spreken van een bottom up opstelling en niet de top down aanpak die je zo vaak ziet bij dit soort evenementen voor jongeren. Elke organisatie of maker moet zijn eigen broek ophouden wat betreft programmering en inhoud.

Rauwkost zorgt onder meer voor de afstemming van elk event ten aanzien van het gehele plaatje. Zijn er geen overlappingen, waar vallen de gaten en voelt iedereen zich betrokken? Ook de bouw en het beheer van de website rauwkost.online is in handen van Rauwkost, net als een deel van de publiciteit. De deelnemende organisatoren zorgen voor hun eigen PR en lichten hun achterban in. Dat gebeurt voornamelijk via sociale media.

Dagprogramma

Graaien in een goed gevulde groentebak
Yung Petsi

Het festival begint om 12.00 uur en het is bijna duizelingwekkend wat er allemaal te beleven valt. Van een workshop Japanse smeedtechniek Mokume Gane, een clinic van een zeer ervaren stuntstep leraar, SOLOS Nieuwe Filmers, een popquiz voor snobs door quizmaster Mourad Majaiti, de eerste en officiële expo van artworker Yung Petsi, djembé-sessies, het optreden van de Nederlandstalige band Spelfout of de brute electro-rap van De Likt uit Rotterdam, spoken word met Woordlustig, Lamarziendan, de Turkse geluiden van Altin Gün tot aan Underground Basement, een unieke samenwerking van Duketown Rebel Festival en de Willem Twee oefenruimtes, speciaal opgezet voor deze gelegenheid. En dit is maar een kleine en willekeurige greep uit de groentebak die Rauwkost heet. En dan moet het nachtfeest nog beginnen.

Nachtspektakel
De deelnemers aan het festival organiseren hun podia in oude fabrieken aan de Tramkade, Buitendijk en Boschdijkstraat, de uithoek die Kop van ’t Zand wordt genoemd. Het zijn in totaal zeven locaties waar het zich allemaal afspeelt. Het is de grote wens en hoop van initiatiefnemer en coördinator Noël Josemans dat de (vaste) bezoekers van deze podia en horeca gelegenheden nieuwsgierig worden en ‘s naar een andere plek gaan. Beetje gluren bij de buren.

Mensen zijn vaak nogal honkvast en hebben een duwtje in de rug nodig om het geijkte pad te verlaten. En dat gaat ook gebeuren, geheel goedschiks trouwens. Zo vlak voor de start van het nachtprogramma gaat iedereen naar buiten om verrast te worden door een nachtspektakel op het buitenterrein van de Tramkade, alwaar de nacht gezamenlijk wordt ingeluid.

Graaien in een goed gevulde groentebak
Dr. Meaker – ©Ellen van Lent

Klokslag 00.00 uur begint het nachtprogramma, bestaande uit bands en Bossche feestjes. De acts die zich presenteren zijn Pacha Mama Soundsystem, Blue Beard (A)Live met Jo Goes Hunting, housefeest ADODA en Drum&Bass feest Complex met als opener liveband Dr. Meaker uit Bristol.

Herkenbare hotspot

De jonge makers en organisatoren die zijn neergestreken op de Kop van ’t Zand willen zich presenteren aan de stad. Met Rauwkost als overkoepelende aanjager en wegbereider is gekozen voor een gedurfde all out presentatie. Alle kost wordt uit de bakken gehaald en zonder schroom uitgestald. Wat Rauwkost daarmee beoogt, is dat dit gebied met zijn eigenzinnige bewoners een culturele hotspot wordt met een herkenbaar en uitdagend profiel. Anders dan de binnenstad maar wel degelijk Den Bosch.

Update: Rauwkost is terug in 2019. Jonge Bosschenaren werken nu al aan plannen voor editie nummer 2. Datum zal zijn – maar pin mij er niet op vast – 26 januari.

FAQLab

Opening vernieuwde muziekstudio FAQLab

Nieuwe muziek op oude apparatuur

Toen ik zondag 14 januari de foyer van de Willem Twee concertzaal binnenliep werd ik meteen getroffen door de kameraadschappelijke atmosfeer die er hing.

Mensen met belangstelling voor elektronische muziek die samen stonden te praten, stonden te kijken bij de apparatuur die was meegebracht, meningen uitwisselden. Het was weer FAQLab en wellicht de meest gestelde vraag erover is wel wat FAQLab betekent. Het betekent dat je hier op je gemak kan luisteren naar allerlei analoge synthesizers, er mee kan experimenteren, ideeën uit kan wisselen met andere liefhebbers zodat je inspiratie opdoet. Frequently Asked Questions? Factually Astounding Quality? Zeg het maar.

Rondleiding vernieuwde muziekstudio

Het programma van vandaag was veelzijdig. Te beginnen met een rondleiding door de vernieuwde elektronische muziekstudio. Hans Kulk en Armeno Alberts gaven een enthousiaste uitleg over de enorme verzameling apparatuur die er nu staat. En dat varieert van apparatuur die gebruikt wordt om kernspinresonantie [ Kernspinresonantie is een natuurkundig fenomeen dat onder andere zijn toepassing vindt in de chemie en in de geneeskunde, red.] experimenten te besturen, maar die ook meer dan uitstekend geschikt is om vernieuwende klanken mee te maken, tot een echt unieke synthesizer.

ARP2500

Opening vernieuwde muziekstudio FAQLab
ARP2500

De ARP2500, waarvan er maar een handvol werkende exemplaren in de wereld over is gebleven. De ARP2500 is gebruikt voor het genereren van buitenaardse geluiden in de film ‘Close encounters of the Third Kind’ en ook musici als David Bowie, The Who en Jean Michelle Jarre hebben er mee gewerkt. Geweldig dat iets wat elders in de wereld alleen nog maar in musea achter glas te bewonderen is hier echt geluiden staat te maken. Sterker nog: je kan er zelfs cursus op krijgen. Deze vernieuwde studio is uniek in Nederland.

Nieuwe geluiden

Het tweede grote gedeelte was de presentatie van composities die door leerlingen waren gemaakt in de studio. Hierbij komt weer eens naar voren hoeveel creativiteit en vernieuwing mensen al beginnen te maken na drie maanden of zo een avond per week in de studio te experimenteren. Nieuwe geluiden die tot een betekenisvol geheel waren samengesmeed, stroomden voorbij en het applaus was dan ook verdiend.

Opening vernieuwde muziekstudio FAQLab
Vlnr: Hans Kulk en Armeno Alberts

Nucleus

Het derde grote gedeelte was de uitvoering van een compositie door Hans Timmermans, Nucleus genaamd. Alle geluidsfragmenten ervoor waren al eerder opgenomen in de studio, met name met gebruik van het eerdergenoemde onderdeel om kernspin (Nucleus) proeven mee te doen.

Het stuk werd over vier kanalen afgespeeld wat je de ervaring gaf van binnen in een atoom te zitten, met de sferen die om je heen draaiden en golven die om je heen alle kanten uitgingen. Een stuk wat rust gaf of zoals iemand die ik sprak die gewoon uit nieuwsgierigheid langs was gekomen en niet speciaal iets met elektronische muziek had, het zei: “Ik zou hier veel langer naar kunnen luisteren; het schept een bepaalde rust.” Het is een interessant gegeven dat je in geluid iets uit kan beelden wat anders alleen maar in zeer abstracte wiskunde gevangen kan worden, en daar schoonheid uit kan halen.

Verder stonden Roel Weerdenburg en Zenn Den Bass op de podia, met vernieuwende kijkjes in de keuken van de moderne analoge (hoewel daar ook stiekem meer en meer software in komt) modulaire systemen.

Primeur
Nog een primeur werd aangekondigd: de soldeerclub van Martijn Verhallen. Eens in de twee weken samenkomen, solderen, leren hoe je PCB’s (printed circuit board, printplaat) maakt, kennis en inspiratie uitwisselen.

Rauwkost wil vanaf de bodem verbinden

Uitdagend festival maakt ruim baan voor jongeren

De gemeente Den Bosch mist een breed en uitdagend festival speciaal gericht op jonge mensen. Het Rauwkost festival wil en kan die lading geven die jongeren aantrekt. Niet top-down maar bottom-up, vanaf de bodem.

Over Rauwkost

Rauwkost is een muziek- en kunstenfestival dat zich richt op jonge makers, jonge organisatoren en een jong publiek. Het festival wil een bijdrage leveren aan het muziek- en kunstklimaat in geheel Den Bosch en jongeren de kans geven om zich te laten zien en horen in projecten die voortkomen uit hun eigen belevingswereld en deze te plaatsen in een hoogwaardig professioneel kader, zodat de een de ander kan inspireren.

Het publiek komt in aanraking met zo divers mogelijke vormen van muziek en beeldende kunst in zowel actieve als passieve zin door middel van workshops, showcases, doe ’t zelf activiteiten, concerten, presentaties, feestjes enzovoorts. Zoveel mogelijk kunst en muziek maken, zien en horen, waarbij verrassing, verwondering en verbroedering centraal staan.

Het festival vindt plaats op zaterdag 27 januari 2018 in de nieuwe culturele hotspot aan de kop van de wijk ‘t Zand en duurt van ‘s-morgens 12.00 tot de volgende ochtend 04.00 uur. Voor deze gelegenheid krijgen zowel Jong Actief als Skatehal een ontheffing om tot 04.00 uur door te gaan. De andere locaties hebben al zo’n vergunning.

De Kop van ‘t Zand
Rauwkost festival meeting in de HangOp van Willem Twee poppodium - ©ronald_rijken
Koninkrijk van Muziek met rechts Bing Berendsen

De Kop van ‘t Zand is als gebied heel erg geschikt voor jongerencultuur. Het terrein moet echter nog geladen worden als avontuurlijke culturele hotspot voor jonge cultuurliefhebbers. Het gebied is als dusdanig zeer interessant voor jongeren en studenten.
Een uitdagend festival in het laatste echt rauwe gedeelte van Den Bosch kan die lading aan het gebied geven en bovendien heel veel nieuw en jong publiek kennis laten maken met De Kop van ‘t Zand en zijn aanbod. Daarom wordt bewust heel het gebied erbij betrokken. Ook de rauwe plekken die geen reguliere activiteiten ontplooien.
Zo worden de partijen uit het gebied verbonden en bovendien zijn ze allemaal nodig om tot een mooi geheel te komen. Elke plek heeft haar eigen kwaliteiten en kan tegelijkertijd bijdragen én profiteren van dezelfde paraplu die Rauwkost heet.

Aanvulling op het festival aanbod
Rauwkost festival meeting in de HangOp van Willem Twee poppodium - ©ronald_rijken
Marjoes Corsten van Solos

Den Bosch kent veel festivals, al staan we in het rijtje van festivalsteden nog lang niet bovenaan. Of je dat moet willen, is een andere zaak. We hebben in ieder geval genoeg meer elitaire festivals zoals Bosch500, het Vocalisten Concours, November Music en Jazz in Duketown, of juist de wat plattere festiviteiten zoals het festival van het Levenslied, Barbershop festival en Oeteldonk. Er ontbreekt echter een kunstenfestival dat beter aansluit bij jonge mensen. Genres in Urban Arts en popmuziek zijn slecht vertegenwoordigd.

Rauwkost maakt ruim baan voor subculturen, diversiteit, kunst, experiment en samenwerking. Een festival vol verrassingen, experimenten waardoor je soms op het verkeerde been wordt gezet, maar ook waar je je onderdeel voelt van een actuele gemeenschap en je tegelijkertijd bijdraagt aan diezelfde gemeenschap.

Coördinator en initiatiefnemer van Rauwkost is Noël Josemans. De foto’s zijn gemaakt tijdens een bijeenkomst van de deelnemende organisaties zoals Willem Twee poppodium, Solos, Van Aken in het Werkwarenhuis, Bossche Brouwers, Koudijs Kafé, Verkadefabriek, Koninkrijk van Muziek, Jong Actief, Duketown Rebel, Skatehal e.a.

30 jaar Willem Twee poppodium

Feest in een donker hol

Willem Twee poppodium vierde 20 oktober een bijzonder feest. 30 jaar geleden openden Paul Smits en de Amerikaanse zanger John Hiatt het poppdium officieel.
Het heette toen W2 en dat bleef lang zo tot 2017 toen de fusie met De Toonzaal en de Willem Twee fabriek werd beklonken.

Documentaire 30 jaar Willem Twee poppodium

Het was nog rustig toen ik zo rond 19.45 binnenliep. Her en der stonden plukjes mensen. Uit de Hangop klonk easy house, lounge. In de Kleine Zaal was een soundcheck van de band Poncho die de spits af zou bijten deze avond. Het feest begon eerst met de vertoning van de documentaire ’30 jaar Willem Twee poppodium’ gemaakt door Eendracht Films en vrijwilligers van Willem Twee.

Directeur Henri Broeren bedankte in zijn korte openingsspeech alle vrijwilligers – de oude en de huidige – voor hun inzet. Zonder die vrijwilligers zou Willem Twee niet zijn geworden wat het nu is, een volwaardig poppodium.
De film is in feite een eerbetoon aan die vrijwilligers. De makers konden putten uit het video-archief van het poppodium en vonden vele (oud)vrijwilligers bereid om voor de camera te verschijnen.

Hun ervaringen werden afgewisseld door beelden van live-optredens. Er kwam veel voorbij en de enorme diversiteit aan artiesten en genres was verbazingwekkend. In het ‘donker hol’ zoals vrijwilligers het podium liefkozend noemden, was alles mogelijk.

Documentaire 30 jaar Willem Twee poppodium
Paul Smits†

Natuurlijk werd stilgestaan bij oprichter en oud-directeur Paul Smits†. Hij heeft het niet mee mogen maken. Hij stierf twee maanden geleden. Drie weken voor zijn dood hadden de makers van de documentaire Paul Smits nog weten te strikken voor een audio-interview. Die passages waren het meest verhelderend over hoe het toeging in de oude W2.

Exposities
In De Spiegelzaal kon je de expositie Kift Kijken. De bezoeker kreeg een kijkje in de artistieke en creatieve keuken van muziektheatergroep De Kift. In de Grote Ruimte op de eerste etage hing een foto-installatie van Lucas Kastelijn en portretten van Jacques Sonck en in de RAK werd de documentaire 30 jaar Willem Twee poppodium doorlopend vertoond.

Bands

Deze diashow vereist JavaScript.

Er traden veel bands op zoals Poncho met psychedelic rock en galmende zang en wat te denken van gangband Switch Bones met hun grungy stonerrock. ZooN gooide het weer op een andere boeg met een unieke sound van dansbare rockhouse – als zoiets überhaupt bestaat.

Dan was er nog de symfonische rock van Statue met wel vier (!) elektrische gitaren, bas en drums. Vaak loeihard met nu en dan strategische verstilling. Verder traden De Kift en Rats on Rafts gezamenlijk op in de Grote Zaal. Dat ging wonderwel goed, hoewel het koperwerk van De Kift nogal schel klonk en regelmatig ten onderging aan het gitaargeweld. Gifter trad op in de Kleine Zaal en newbee Betonkust sloot het feest af met new beat, rave en electro.