Hohe Messe Bach

Hohe Messe van Bach in de Catharinakerk

Orkest van de 18de Eeuw met dirigent Daniel Reuss en Cappella Amsterdam durven uitdaging aan

De Hohe Messe van Johan Sebastian Bach hoort bij de grootste werken in dit genre die er ooit geschreven zijn. Het is zijn laatste werk voor zijn dood, ongeveer een jaar later. De officiele naam van dit monumentale stuk is ‘Missa in h-moll’ (Mis in b-kleine terts BWV232). De uitvoering in de Catharinakerk in Den Bosch is in handen van dirigent Daniel Reuss met het Orkest van de 18de Eeuw en Cappella Amsterdam.

Hohe Messe

Hohe Messe Bach
Hohe Messe Bach

Er is heel wat te zeggen over de historie van hoe de Hohe Messe tot stand is gekomen en het is zeker de moeite waard dat op internet na te lezen. Voor mij is het stuk een culminatie van Bach zijn vele thematieken die in telkens nieuwe contexten over elkaar buitelen en verweven worden. Alsof de componist nog één keer wilde zeggen: ‘Dit is wat ik nou bedoeld heb’. En het werk van Bach in al die tijd is enorm uitgebreid en prachtig.

Hohe Messe
Orkest en koor – Catharinakerk

Ik ben zelf al lang blij als ik een van zijn orgelstukken, die Bach als oefening voor zijn twaalfjarige pupillen schreef, tot een redelijk goed einde breng. Stemmingen wisselen elkaar af, van ingetogen introvert naar zeer uitbundig en ronduit triomfantelijk. Tegenstellingen tussen koor en instrumenten (bv staccato tot gedragen) vervlechten tot een prachtig geheel. En mits goed uitgevoerd is het een overdonderend mooie compositie.

Deze diashow vereist JavaScript.

Uitvoering

Die uitvoering (uitdaging?) van de Hohe Messe gaat dirigent Daniel Reuss met het Orkest van de 18de Eeuw en de Cappella Amsterdam aan in de Catharinakerk. Deze koepelkerk ziet er van binnen prachtig uit, maar de hoge koepel zorgt voor een akoestiek met heel veel reflecties die snelle loopjes diffuus maken en die het uitzonderlijk lastig maken om als orkest echt helemaal samen te blijven.

Hohe Messe
Hohe Messe in de Catharinakerk
Margaret Urquhart
Margaret Urquhart

Daar wordt het orkest in het begin van de uitvoering door geplaagd. Gelukkig gaan ze elkaar gaandeweg steeds beter vinden, waardoor het zelfvertrouwen en daarmee het plezier in de uitvoering en de kwaliteit ervan duidelijk toenemen. Uiteindelijk ‘staat’ de uitvoering dan ook echt. En dat is mooi, heel erg mooi. Speciaal wil ik de bassiste Margaret Urquhart noemen, met haar perfect uitgevoerde strijktechniek en enorm veel aandacht voor detail en strakke loopjes zet ze een solide basis neer voor de rest van het orkest.

De Hohe Messe begint met de wat plotselinge inzet van het Kyrie Eleison. Reuss maakt geen show door in het begin veel contact met het publiek te leggen, maar komt op en begint. De blazers komen niet goed uit de verf, omdat het koor ze overstemt en het orkest heeft moeite met bij elkaar blijven. Toch ontstaat er na enige tijd een mooie beweging in de dynamiek, en de inzet van de trompetten bij het Et in Terra Pax is prachtig.

Vanaf dan wordt het alleen maar mooier, Reuss is zichtbaar minder gespannen, begint losser en uitbundiger te bewegen. Mooie samenklanken tussen stemmen en koper worden afgewisseld met de prachtige hobo d’amore. De hoorn die de bas begeleidt op het Quoniam tu solus sanctus klinkt voorzichtig, maar is voor een instrument van dit soort wel acceptabel zuiver. Dat geldt ook voor de trompetten die op de meer juichende stukken een prachtig koperwerk accent toevoegen.

Deze diashow vereist JavaScript.

Vermeldenswaard is het mooi uitgevoerde Benedictus, waar de tenor ondersteund wordt door subtiel samenspel van traverso, orgel en cello. En zo komen we aan bij het Dona nobis Pacem, een verzuchting van alle tijden die nu weer extra van belang lijkt te zijn. Aan het eind klinkt enthousiast applaus van het publiek, en dat is ook verdiend na een concert dat niet zonder zijn worstelingen is verlopen.


 

Tom Mank

Ingetogen muziek van Tom Mank en Sera Smolen

Gevoelige teksten die verwijzen naar belangrijke historische momenten vallen in goede aarde

Tom Mank (gitaar en vocals) wordt op cello begeleid door zijn echtgenote Sera Smolen. Als gasten zijn verder Rich DePaolo (gitaar en vocals), Kathy Ziegler (keyboards en vocals) en Gait Klein Kromhof, de in Zeeuws Vlaanderen wonende mondharmonica virtuoos, aanwezig. Tom, Sera, Rich en Kathy komen allen uit Ithaca, Upstate New York. Alleen Kathy woont al een aantal jaren in Nederland.

Tom Mank en Sera Smolen

Deze diashow vereist JavaScript.

Het aantal bezoekers is niet zo talrijk als we bij de laatste concerten gewend zijn. De schatting is zo’n dikke 50 bezoekers. De muziek van Tom Mank en Sera Smolen ligt wellicht ook wat minder in het gehoor bij een breed publiek. De bezoekers van dit concert heb ik echter wel zichtbaar (en hoorbaar aan het applaus) zien genieten van de ingetogen muziek van Tom Mank. Het cellospel van Sera is in de begeleiding uiterst subtiel en als ze een solo ten gehore brengt, is haar klassieke achtergrond niet te missen.

Tom Mank en Sera Smolen
klassieke achtergrond
Blue Train Bach

Het intro van de song Blue Train is een regelrechte hint naar de Eerste Cellosuite van Bach. De songs van Tom kenmerken zich door eenvoud, ingetogenheid en de teksten zijn gevoelig en verwijzen vaak naar belangrijke momenten in de historie zoals de Eerste Wereldoorlog. Rich DePaola speelt en zingt solo een nummer uit zijn eigen repertoire en Gait Klein blaast op zijn mondharmonica prachtige intro’s en solo’s. Het is wederom een gedenkwaardige avond in Blue Room Sessions.

Deze diashow vereist JavaScript.

En last but not least: een van onze huisfotografen, Monique Nuijten, verzorgt het fotowerk voor ‘Like a Raindrop on a Feather’, het nieuwe album van Tom en Sera.


Setlist Tom Mank en Sera Smolen:
Harpers Ferry, Surrounded By Strangers, Talk Of The Town, Far Away As The Moon, In This World,Quiet Of The Night, Conspiracy Of Kindness, Off Beat Rhyme, Tweede set: Going To New York, Baltimore The Blues, Sergeant Oliver, Soft Landing, My Thunder And Lightning, In My Life

Nieuwste release Like a Raindrop on a Feather


Tekst Recensie: Ad van der Laan
Fotografie: Monique Nuijten
DJ: Wim Goud

Sons of Kemet

Sons of Kemet blazen Poppodium met gemak weg

Vertegenwoordigers van de nieuwe vitale Britse jazzscene staan borg voor opzwepende optredens

Ruim vóór het opkomen van Sons of Kemet verzamelen jongeren zich pal voor het podium van de Willem Twee. Net als vorige week bij FAQ-Saturday zijn jongeren in grote getale op komen dagen. Dat geeft de burger moed en zeker de organisatie van November Music die de aanwas van haar publiek wil verjongen. Het programmeren van deze energieke Britse band is zonder meer een gouden greep te noemen. Op het podium zijn twee drumstellen opgesteld, een saxofoon staat op een standaard en een grote goudglanzende tuba ligt op de grond.

SONS OF KEMET (UK)

De Oude-Egyptenaren noemden Egypte: Kemet of “zwart land”. Ze noemden zichzelf remet-en-kemet wat wordt vertaald als: “het volk van het zwarte land”. Ze bedoelden met het zwarte land het vruchtbare slib dat achterbleef op de oevers, als de Nijl was overstroomd en waarmee ze gewassen konden telen (bron: Wikipedia).

Deze diashow vereist JavaScript.

Dit voorjaar brachten Sons of Kemet hun vierde studioalbum Black To The Future uit op Impulse! Records. Daar zijn de singles Hustle en To Never Forget The Force van uitgetrokken. Aan dat album werkten onder meer Lianne La Havas en Kojey Radical aan mee. Deze avond in Willem Twee geen vocalisten bij de set maar de kern van Sons of Kemet: saxofonist Shabaka Hutchings, tuba-speler Theon Cross en de twee slagwerkers Tom Skinner en Edward Wakili-Hick. Het wordt een instrumentale gig met Hutchings en Cross in de belangrijkste rollen.

Sons of Kemet
Shabaka & Theon

De band komt op zonder een inleidend voorwoord. Er wordt direct gemusiceerd. Saxofonist en leading man Shabaka Hutchings pakt gelijk uit en haalt de meest spannende klanken uit zijn saxofoon. Als solo instrument om het vervolgens als ritme instrument te gebruiken tezamen met de twee slagwerkers Skinner en Hick die zijn haar in een verhoogde tulband heeft gedraaid.

Sons of Kemet
Edward Wakili-Hick

Van meet af aan stuwt Sons of Kemet het ritme op met soms een solo van Shabaka Hutchings op zijn sax zonder dat de beat daar onder lijdt of verzwakt. Het publiek reageert uitgelaten en voor in de zaal staan jongeren zich in het zweet uit te leven. Heel bijzonder is de solo van Theon Cross op de tuba. Cross die soms ’trompettert’ als een grote Afrikaanse olifant, haalt de meest onverwachte klanken uit het zware instrument. Enige spierkracht is gewenst om de tuba zo te gebruiken zoals hij dat doet.

Theon Cross solo
Theon Cross solo

Hoe kan je de muziek van deze Zonen van het Zwarte Land plaatsen? Is het muziek van een andere planeet die jazz, pop- en rockliefhebbers in de ziel raakt, zoals vele media deze band omschrijft? Van een andere planeet is sterk overdreven.

Wat jongeren aanspreekt is de dansbaarheid van deze jazzexercities. Dansbaar en tegelijkertijd complex waarin vele wereldstijlen in elkaar vloeien, geboren in metropolen als Londen en Lagos, Nigeria. In navolging van Fela Kuti maar dan flink wat tempi sneller en de volumeknop hoger. Poppodium wordt met alle gemak weggeblazen.

Deze diashow vereist JavaScript.


Vijay Iyer Trio

Vijay Iyer Trio is verre van ongemakkelijk

Podium Azijnfabriek is compleet uitverkocht voor een magistrale jazz set van het hoogste niveau

Het Vijay Iyer Trio komt met zwarte mondmaskers op en zal die de gehele set op houden behalve aan het begin en eind als pianist/componist Vijay Iyer het publiek even toespreekt. Eerder speelde de Amerikaan op het November Music festival. Dat was in 2012 met Misha Mengelberg (1935-2017). Podium Azijnfabriek is uitverkocht en het publiek in Den Bosch maakt de Nederlandse première mee van dit jazz trio uit New York.

Vijay Iyer Trio

Vijay Iyer Trio
Vijay Iyer Trio opening

Dit voorjaar verscheen het debuutalbum Uneasy van het nieuwe Vijay Iyer Trio op ECM Records. Het album werd in vele relevante muziekmedia op de hoogst denkbare cijferreeksen onthaald. Vijay Yver op piano, Linda Oh op contrabas en Tyshawn Sorey op drums spelen deze avond nummers uit dat album. De set bestaat uit drie lange stukken plus toegift (ook lang) waarin diverse nummers uit Uneasy zijn verwerkt.

Deze diashow vereist JavaScript.

Nummers als het romantische Touba waarmee het trio de avond opent, het afro-beat Drummer’s Song en het watervlugge Configurations  rijgen – niet per se in deze volgorde – deze drie fenomenale musici moeiteloos en onvermoeibaar aaneen of breiden ze bijna oeverloos uit.

Vooral het intensieve basspel van Linda Oh verdient respect en bewondering. Het is zowat topsport die zij aflevert. Linda May Han Oh komt uit Australië en verhuisde in 2008 naar New York waar ze haar masters haalde op de Manhattan School of Music. Zij speelde onder meer met Pat Metheny.

Vijay Iyer Trio
Linda Oh

De drie bandleden krijgen volop de gelegenheid om hun kunde tentoon te spreiden. En die is niet gering, zo getuigen de enthousiaste reacties uit en van het publiek. En wordt net niet gefloten, maar dat had best gekund.

Zoals al gezegd is het Vijay Iyer Trio nieuw in zijn samenstelling. Tyshawn Sorey is zelf al een ster in de jazzwereld en net als Vijay zoekt hij telkens de uiterste grenzen op. Sorey speelde samen met John Zorn, niet een onbekende bij November Music.

Sorey’s slagwerk is imposant in zijn complexiteit, timing en precisie, iets wat hem schijnbaar moeiteloos afgaat. De ene keer puur ondersteunend dan mateloos dominant.

Vijay Iyer Trio
Tyshawn Sorey

Vijay Iyer is de zoon van Indiase immigranten en dat is te horen in zijn composities en pianospel. Eveneens onmiskenbaar is de invloed van de Hongaarse pianist en componist Frans Liszt uit de negentiende eeuw. Vooral het nummer Entrustment doet sterk denken aan het latere werk van Liszt. Melodieus, donker en gedragen.

Het begin van het titelnummer van het album Uneasy is een combi van de Romantiek van Frans Liszt en het vingervlugger ritme op Hindoestaanse tabla’s maar nu op pianotoetsen. Met dit nummer eindigt het trio het officiële deel van deze memorabele jazzavond, waarna gelukkig een toegift volgt.


Het Vijay Iyer Trio is nu op een intensieve toer door Europa. Donderdag 11 november speelt het in Centro Cultural Vila Flor (CCVF), Guimaraes, Portugal; vrijdag 12 november in Alte Feuerwache, Mannheim, Duitsland om zaterdag 13 november terug te keren in Nederland, in Groningen in SPOT/ De Oosterpoort. Daarna gaat de toer nog door naar Londen, Rome, Bielsko (Polen) en Istanbul. In 2022 hervatten ze deze Eurotoer door in Palermo en Antwerpen te spelen.

Vijay Iyer (piano), Linda May Han Oh (contrabas), Tyshawn Sorey (slagwerk)

FAQ Saturday

FAQ-Saturday 2021 trekt veel meer jongeren aan

Meditatieve soundscapes, free jazz electronics en metal dj-set scoren hoog bij jong publiek

FAQ-Saturday is het derde onderdeel van het FAQ festival dat in 2021 een samenwerking is aangegaan met November Music. In 2019 was ook al sprake van een samenwerking, toen onder de naam PLUG.

Deze diashow vereist JavaScript.

Voor beide festivals is het een win-win situatie. Voor November Music betekent dit een verdieping en verbreding van het programma. Het FAQ festival op zijn beurt krijgt een groter bereik en breder platform binnen een nationaal en internationaal gerenommeerd muziekfestival.

November Music geeft FAQ behoorlijk de ruimte, verspreid over drie dagen.

  • Sistors with Transistors & FAQ-Thursday op 4 november
  • FAQ-Friday op 5 november
  • FAQ-Saturday op 6 november

FAQ-Saturday

Deze diashow vereist JavaScript.

FAQ-Saturday vindt plaats in de Verkadefabriek en Willem Twee Poppodium met Jan Jelinek, Sven-Åke Johansson, Ren Schofield aka Container, Oren Ambarchi, crys cole, Paddy Steer, John Talabot, Jonny Nash en Mark Cremins.

Mark Cremins, Jonny Nash, John Talabot en Russell Haswell draaien een dj-set. Container sluit FAQ-Saturday af met een fikse klapper. Daarover straks meer.

Opvallend is het groot aantal jongeren dat is op komen dagen. Veel meer dan in de voorafgaande edities van FAQ festival in de afgelopen tien jaar. Het kan zijn dat dat ligt aan de dj’s die staan geprogrammeerd.

crys cole
FAQ-Saturday
crys cole

crys cole uit Canada speelt voor deze FAQ-Saturday als duo met de Australiër Oren Ambarchi. De set is in de Kleine Zaal van de Verkadefabriek. De zaal is nagenoeg leeg en dat contrasteert nogal met de opgestelde tafel en de daarop uitgestalde synthesizers, de wirwar aan draden en pluggen, microfoons en andere, aanverwante objecten. Later in de set wordt duidelijk waar die voorwerpen voor dienen. Het publiek gaat op de grond zitten of kijkt staand naar het duo dat zonder introductie begint.

FAQ-Saturday
Oren Ambarchi

Na een paar minuten van verstilling en spaarzame klankwijzigingen wordt het duidelijk dat de hele set zich binnen dit frame zal gaan ontwikkelen. Spanningsbogen en andere klassieke patronen gaan overboord, sterker nog, die komen niet voor in het oeuvre van crys cole.

De soundscapes zijn ijl of schril van toon, een zeldzame beat wordt plots gestopt en de gitaar die Ambarchi bespeelt, klinkt niet als een gitaar. Grappig en subtiel is het het deel dat zowel crys als Oren kleine belletjes laten rinkelen; het klinkt als een Heilige Mis. En zo zijn er nog meer kleine voorwerpen die in het stuk worden gebruikt, zoals fluitjes.

En de set? Die eindigt zoals-ie begon.
In behoedzame stilte, vol geruisloze kleine geluiden en haast onhoorbare bromtonen.

 

Jan Jelinek en Sven-Åke Johansson
FAQ-Saturday
Jan Jelinek en Sven-Åke Johansson (drummer)

Hoe anders is de volgende act, vraag je je af? Die is van de Duitser Jan Jelinek met de Zweedse drummer Sven-Åke Johansson. Enige voorbereiding stelt gerust. Jelinek’s laatste album The Raw and the Cooked (2021) is een buitengemeen fraaie productie. De samenwerking met Sven-Åke Johansson maakt nieuwsgierig en het is meteen raak bij het openingsnummer. Het duo pakt flink uit en heeft het publiek direct in zijn greep met een ritmisch sterk nummer dat gaandeweg een hypnotische uitwerking krijgt, ja zelfs trance verwekkend uitpakt. Sven-Åke en Jan in de rol van Nordische sjamanen. Het nummer duurt lekker lang, professionele improvisatie is daar debet aan.

Deze diashow vereist JavaScript.

Free jazz, het genre waar Johansson groot in is, en de repetitieve elektronische pulsen uit de synth van Jan Jelinek, werken betoverend. Meer, meer en meer krijgt het enthousiaste publiek. Het is ongelofelijk wat voor energie de fragiel ogende Sven-Åke Johansson kan opbrengen. In alles zie en hoor je de free jazz drummer die in de vorige eeuw zo’n belangrijke bijdrage leverde aan de moderne jazz. Jongeren steken hun bewondering niet onder stoelen of banken en complimenteren de jazz-legende na afloop van deze enerverende set. Hopelijk treden de twee mannen tot in de lengte der dagen als duo op.

 

Paddy Steer
FAQ-Saturday
Paddy Steer

Met Paddy Steer kom je in een vreemd spectrum terecht van de elektronische muziek. Deze multi-instrumentalist houdt wel van een verkleedpartij, en niet zo’n beetje ook. Binnen die verkleedpartij transformeert hij ook nog eens van een kitscherige nep tovenaar tot de robot R2D2 uit de Star Wars serie. In ieder geval, never a dull moment met deze Paddy Steer uit Manchester (UK).

Deze diashow vereist JavaScript.

Paddy’s show is een mix van mondo bizarro, ouderwetse kermisattractie en poppy discotronix. Erg vermakelijk en hij krijgt de feestgangers in het publiek zonder problemen mee. Zittend aan zijn drumstel geflankeerd door een toren van techno apparatuur draait hij een set af van pakweg 45 minuten. De Grote Zaal van Willem Twee poppodium is goed gevuld. Voor de serieuze liefhebber van elektronische muziek valt echter weinig te halen. Maar wat geeft het? FAQ-Saturday is er ook voor de fun.

 

Container

Deze diashow vereist JavaScript.

Het is (nog) niet druk in de Kleine Zaal van de Verkadefabriek. Dat belet de Amerikaan Container, Ren Schofield voor vrienden en familie,  er niet van om exact op tijd – 23:00 uur – te beginnen. Per slot van rekening moeten horeca en concertzalen om middernacht sluiten. Container wil er alles uit halen en dat gaat hem lukken. Sardonisch glimlachend zet hij nog voller in en dat klinkt heel erg goed.

Noise, veel metal noise, snoeiharde techno en een beukend dwingend ritme, terwijl de zaal vol begint te stromen. Lachende gezichten die aanvoelen wat er gaat komen. DANCE! DANCE! DANCE! Container doet er een schepje bovenop door de beat nog harder, scherper en lo-fi in te zetten.

FAQ-Saturday sluit af met een echte rave en verzekert zich op deze manier dat een groot aantal jongeren volgend jaar terugkeert. Althans dat is de hoop van de organisatie die streeft een jonge(re) generatie aan zich te binden.

Hawar Tawfiq

Bosch Requiem van componist Hawar Tawfiq

Een traditie maakt zich opnieuw waar in een troostrijk werk dat de dood in een nieuw perspectief plaatst

De jonge Iraaks-Nederlandse componist Hawar Tawfiq draagt zorg voor het Bosch Requiem 2021, een dodenmis dat sinds 2017 de opening betekent van het November Music festival. Kate Moore, Calliope Tsoupaki en Seung-Won Oh gingen hem voor. In 2020 ging November Music niet door vanwege de lockdown. De uitvoering van de hand van Hawar Tawfiq draagt de prachtige titel Requiem des Fleurs et des Nuages en is gemaakt voor bariton en symfonieorkest.

Hawar Tawfiq – Bosch Requiem
Hawar Tawfiq
Hawar Tawfiq

Vrijdag 5 november trapt traditiegetrouw het klassieke gedeelte van November Music weer met het Bosch Requiem af. Deze keer in het Jheronimus Bosch Art Center.
Hawar Tawfiq maakte vanuit zijn Koerdische afkomst en levenservaring een stuk dat de requiem traditie achter zich liet. Het beschouwt het leven in al zijn onverwachte verdrietige en soms mooie aspecten uitgevoerd als klassiek werk.

Dit maakt dat de klanken vertrouwd zijn, en toch maken ze een nieuw geheel met wendingen die je wel even overeind doen zitten. Dit komt vooral tot uiting in het originele slagwerk en de thematieken die elkaar beantwoorden, maar net geen volledige melodieën zijn. Daardoor neemt het stuk je mee in de emotie die op elk moment tot uiting komt. Misschien wel meegenomen in de wind, zoals de Koerdische dichter Bachtyar Ali wiens tekst gezongen wordt al zei over de dood: “die ons de gelegenheid geeft om bloem te zijn, om wolk te zijn, om water te zijn”.

Een troostrijk werk van Hawar Tawfiq , wat de dood in een nieuw perspectief weet te plaatsen, en daar is het dan ook een requiem voor.

Fiumara & Saariaho
Hawar Tawfiq
Anthony Fiumara

Maar we zijn niet zomaar bij dit stuk aangeland, want vanwege de lengte zitten er composities vooraf van Anthony Fiumara en Kaija Saariaho. Het stuk van Fiumara ontspint zich in alle rust en bevat niet veel melodie, maar schetst een zich ontwikkelend klankbeeld, wat je eigenlijk meer van ambient music en synthesizers zou verwachten. De philharmonie zuidnederland bewijst echter overtuigend dat een dergelijk werk ook met akoestische instrumenten prachtig kan worden uitgevoerd.

Saariaho heeft waarschijnlijk iets dergelijks in gedachten met haar stuk, maar het is het nèt niet. Er gebeurt te weinig om interessant te worden en er zit te weinig in aan zich ontwikkelende thematieken waaraan je als luisteraar nog enige houvast kan hebben.

Intermezzo

De twee blokken muziek worden gescheiden door een aandoenlijke film over muziekles in een basisschool. De kinderen mogen zich uitleven in het samen musiceren en krijgen gedurende een week begeleiding. In vogelvlucht wordt getoond hoe een enorme chaos in het begin zich ontwikkelt tot een muzikale verhaallijn met structuur. Het plezier op al die snoetjes over het samen iets tot stand brengen zal me nog lang bijblijven. En het onderschrijft het enorm grote en helaas zwaar onderschatte belang van dit soort lessen.

philharmonie zuidnederland
Hawar Tawfiq dankt philharmonie zuidnederland
Fatcats

Repertoire van Fatcats – hoe verrast kun je zijn …

Meer dan een hoogtepunt in tienjarige concertgeschiedenis van The Blue Room Sessions

Keyboard speler en accordeonist Pieter Jan Cramer van den Bogaart is de nieuwste bandlid van de Fatcats. Zijn spel als toetsenist op de Parade viel in goede aarde bij een van de bandleden.

De weergaloze drumstijl en stem van stadgenoot Sjoerd van Bommel hoorden we al een aantal keren tijdens optredens met verschillende bands. Dat speelde ongetwijfeld een rol voor dit wederom uitverkochte concert.

Ik wist echter niets van het repertoire van deze band en dacht in eerste instantie aan Straycats of andere “bob till we drop” muziek. Maar hoe verrast kun je zijn na afloop van een avond met de Fatcats!

Fatcats

Deze diashow vereist JavaScript.

Fatcats bestaat uit Sjoerd van Bommel (Drums /Vocals), Rob Roemers (Electric Guitar/Vocals), Rick Henkelman (Upright Bass/Vocals) en Pieter Jan Cramer van den Bogaart (Grand Piano/Keyboards/Accordion).

De band start met Chris Rhea’s Gone Fishing, met een mooie solo met de slide van Roemers. Shut Up And Talk van Guy Clark, wordt uitstekend begeleid door vriend van het eerste uur Rick Henkelman (o.a. Max Tax en Spic ’n Span) die de aandacht trekt met zijn speciale mimiek en swingende interactie met de staande bas.

Fatcats
PJ

Ondertussen introduceert Van Bommel hun nieuwste bandlid Pieter Jan Cramer van den Bogaart (PJ voor het gemak). Zijn spel op de toetsen was Van Bommel ooit opgevallen tijdens de Parade, waar hij mooie luisterliedjes speelde met Frédérique Spigt.

PJ

PJ grijpt onmiddellijk zijn accordeon (daarmee de volgorde van de setlist verstorend) en speelt fantastisch het onder andere door Willie Nelson vertolkte en door mij oneerbiedig als ‘smartlap’ genoteerde Blue Eyes Crying In The Rain op accordeon. Het wordt allemaal nog intenser door de tweede stem van Van Bommel en de slidegitaar van Roemers.

Tijd voor the Blues met Keb Mo’s Soon As I Get Paid en speciaal voor Van Bommels dochter Sensitive Kind van JJ Cale.

Fatcats
guitar strap

Tweede set
Wederom een viservaring met Going Fishing, gezongen door Roemers met speciale aandacht voor zijn Eastman gitaar (met een subtiele dialoog over de goudkleurige ‘guitar strap’ en de makers ervan). Tijdens de daaropvolgende indrukwekkende jazzy pianosolo wordt uit de zaal geroepen dat PJ mag blijven.

Het bluesy en meerstemmig gezongen Nightlife wordt gevolgd door Voodoo Woman met een geweldig drummende Van Bommel in reggae-style met daarbij een mooie mix van Hammond, bas en gitaar.

Fatcats
Older Ground

Van ‘Watchman’ Ad van Meurs speelt de band Older Ground met opvallende klanken van de staande bas én strijkstok. Satisfy My Soul van Paul Carrack klinkt bijzonder door het ‘Shadows-achtige’ gitaarspel van Roemers.

De Toegift van de Fatcats liegt er ook niet om; Rad Gumbo, aanstekelijke zydeco van Little Feat met PJ op accordeon. En, omdat het publiek er geen genoeg van krijgt, Ophelia (The Band 1975) en Speedo. Daarna een daverend applaus en een staande ovatie.

Ik kan niet anders concluderen dan dat dit meer dan een hoogtepunt was in onze tienjarige concertgeschiedenis.


Setlist Fatcats:
Gone Fishing, Poor Boy, Shut Up And Talk, I Hope You Get It, Soon As I Get Paid, Can’t let Go, Sensitive Kind, Blue Eyes Crying in The Rain, Yellow Moon,
Set 2. Going Fishing, I Got Mine, I’ve been to Memphis, Older ground, Nightlife, Voodoo, Prodigal Son, Satisfy My Soul, Rad Gumbo, Ophelia, Speedo

Fotografie: Monique Nuijten | Wies van Luijtelaar
DJ: Wim Goud

Scarlet Stories

Dubbele headline show Golden Caves & Scarlet Stories

Prog rock/metal geïnspireerd door heavy metal, soundtracks, doom en ambient

Willem Twee poppodium zet de bands Golden Caves en Scarlet Stories in een zogenaamde dubbele headline show. De bands vullen elkaar aan qua muziekgenre (progrock) en stage performance. Twee voor de prijs van een, dat is een aanbieding die je niet afslaat.

Golden Caves

Golden Caves
Golden Caves

Vanavond ben ik ‘fahsionable late’ zoals ze dat zo mooi zeggen. Tegen een last minute van Willem Twee daar zeg ik geen nee tegen. Haast gemaakt met krullen en stijlen maar heb het net niet gered en ik mis dan ook de eerste nummers van Golden Caves.
De zaal is redelijk gevuld als ik binnenkom en aan het applaus te horen zijn het allemaal liefhebbers. Dat maakt mij nieuwsgierig. Golden Caves komt uit Rotterdam en heeft al een award in de pocket voor Greatest Talent in de UK bij de progressive music awards. Dus dat belooft veel. Eindelijk kunnen ze nu hun tweede album Dysergy promoten en ze hebben er zin.

Het eerste nummer doet mij sterk denken aan Alex Henry Foster (check maar eens), de voordragende stem van Romy Ouwerkerk is fijn en haar looks doen mij denken aan Victoria van Maneskin. De band heeft ook wel een soort van poprandje in hun nummers verwerkt, een eigenzinnige mix die veel liefhebbers kan aanspreken.

Deze diashow vereist JavaScript.

Wat mij daarna wel opvalt is dat de koortjes/samenzang helaas vanavond niet zuiver zijn en dat is jammer. Dit is echt wel iets waar ze aan moeten werken – of geen koortjes 😉  – want verder staat er een hele toffe band.

Golden Caves
Romy Ouwerkerk

Ik hoor vervolgens invloeden van The Gathering, tijden van het album How to Pleasure a Planet en bij Happy Dreams hoor ik zowaar een van mijn favorieten voorbijkomen namelijk: Anathema. Het repeterende heeft veel weg van deze band en dat is een compliment.

Veel variatie in stijlen, met slide gitaar blues, indie rock en pop. Ook techniek wordt niet geschuwd en de band start drie keer opnieuw met een nummer hierdoor, maar de charmante Romy vangt dat hartstikke leuk op en krijgt de zaal op de hand. In het nummer Somehow van het laatste album blijven de koren een probleem.

Een cover van Billie Eilish genaamd Ocean Ice verpakt in een Golden Caves sausje is best lekker. De afsluiter Keep Running is van hun debuutalbum Collision. Al bij al een fijn optreden en een goede reactie uit de zaal.

Golden Caves is een verfrissende band met een eigen aanpak die ik zeker zou checken zowel op plaat als live. Ik wil ook nog graag de lichtman speciaal vermelden. Wat een show maakt die zeg. Met zoveel passie en enthousiasme tilt hij de show naar internationale hoogte.

Scarlet Stories

Scarlet Stories
Scarlet Stories

Na een korte pauze is het tijd voor Scarlet Stories. Op 22-09-2019 hebben ze hier in Willem Twee hun debuutalbum Necrologies gepresenteerd en zijn zij medeverantwoordelijk voor het feit dat ik voor KLANKGAT recenseer. Mijn collega Johan Kramer heeft mij min of meer voor het blok gezet, haha. Lees zijn recensie.

De plaat is natuurlijk nog steeds actueel en voor veel luisteraars waarschijnlijk alleen maar gegroeid. Necrologies was toch wel het debuut van het jaar. Scarlet Stories trapt af met Vingt Mille Lieus Sous Les Mers en ik hoor vooral groei en volwassenheid. De diversiteit van Scarlet Stories is gelijk goed te horen in dit nummer van ruim 11 minuten.

De band speelt strak en de samenzang is spot on. Wat een stem heeft Lisette van den Berg toch, betoverend, mooi, zwoel, breekbaar, verhalend en haar uitstraling past daar goed bij, ingetogen en mysterieus. Dit is natuurlijk een visitekaartje eerste klas en wij worden meegenomen op een reis in de wereld van Scarlet Stories: progressieve dynamische rock/metal, met veel sfeer en originaliteit.

Scarlet Stories
Lisette van den Berg

De band staat strak te spelen. Met een geweldig geluid is dit genieten in optima forma. Bij The Tell-Tale Heart dat klein begint en steeds meer opbouwt, valt niet alleen de stem op van Lisette maar vooral het geweldige gitaarspel van Bram te Kamp. Gaande van een heavy metal riff naar een melodieuze solo met gevoel, alle noten raak op zijn zevensnarige PRS. Ja hier wordt gemusiceerd op hoog niveau!

Lisette wisselt bijvoorbeeld regelmatig tussen twee microfoons waarbij één zorgt voor het duistere onheilspellend effect. Violiste Sophie Ansems mag ook niet onvermeld blijven. Viool is cool en voegt veel toe aan het al zo dynamische geluid van Scarlet Stories.

Lisette bedankt de medewerkers van Willem Twee poppodium en kondigt de laatste song aan namelijk de titelsong Necrologies en dan is éen ding duidelijk, wat een originele top band is dit. Ik ben erg benieuwd naar waar dat allemaal naar toe gaat. En ik hoop ze nog een keer in de Willem Twee te zien…

De thuisblijver heeft wat gemist vandaag!


Golden Caves

Romy Ouwerkerk – zang
Alex Ouwehand – gitaar
Erik Stein – drums
Max Abel – bas
Elis Pol – toetsen

Scarlet Stories

Lisette van den Berg – zang
Carmen Raats – gitaar
Bram te Kamp – gitaar
Maarten Grimm – bas
Tim Kuper- drums
Sophie Ansems – viool

Kypski Poulson Sq

Studio4 presenteert Poulson Sq. en Kypski

Studio4 maandelijkse concertserie van elektronische en electro-akoestische muziek Willem Twee studios

In de tweede editie van Studio4 van het concertseizoen 2021/2022 geven het duo Poulson Sq. en Kypski hun muzikale visie af op de hedendaagse elektronische muziek, de wereld van synthesizers, modules, tapedecks en beats.

Bij binnenkomst valt je oog onmiddellijk op hun apparaten die mooi opgesteld staan op het sfeervol aangeklede podium van de Toonzaal. En zoals altijd in deze voormalige synagoge hangt er een enigszins sacrale sfeer waarin het gekleurde licht een groot aandeel heeft.

Poulson Sq.

Poulson Sq.
Poulson Sq.

Poulson Sq. is een duo met Anthony Fiumara – die in 2018 Graduates 1&2 schreef voor November Music – en Mathijs Leeuwis. Fiumara speelt op een Buchla heruitgave van de beroemde Easel met een geïntegreerde toetsenbord en Leeuwis draait geconcentreerd aan de knoppen om opgenomen ambient sounds in een loop machine los te laten in de Toonzaal. Hij zorgt voor het ‘ritmische’ deel van deze set die zo’n drie kwartier duurt. Het analoge deel van dit stuk komt ook voor zijn rekening als hij aan de prachtige steelgitaar gaat zitten.

Poulson Sq.
Mathijs Leeuwis & Anthony Fiumara

Het stuk ontwikkelt zich traag in toon en tempo, kenmerkend voor ambient en is vol geluiden en getinkel die het akoestisch analoge dicht, heel dicht benaderen. Melancholie en onheilspellende vergezichten voeren een strijd om de boventoon. De ijle hoge tonen, een constant monotoon ritme en de lage bassen doen sterk denken aan het album Low van David Bowie uit zijn Berlijnse periode die hij deelde met Brian Eno, peetvader van de ambient.

Het was toen een Berlijn die nog verdeeld werd door de Muur, een wereld van de Koude Oorlog en permanente nucleaire dreiging. Poulson Sq.’s nieuwste single Kosmic Headroom illustreert die associatie met het Bowie album uit 1977. De set eindigt met lage tonen, traag afnemend in volume. Een korte stilte volgt en het publiek dat nog wat nadroomt, applaudisseert enthousiast.

Kypski

Kypski
Kypski

Kypski, dat is heel andere koek, zo zal blijken. In zijn voorwoord vertelt gastheer Rikkert Brok dat hij nog kan herinneren dat Kypski 15 jaar geleden ook heeft opgetreden in de Toonzaal. Rikkert is erg benieuwd hoe hij zich als muzikant/dj heeft ontwikkeld.

Kypski
euroracks, modules en draaitafel

In deze tweede set gebruikt hij twee Euroracks ingeplugd met allerlei modules en daartussen een draaitafel. Eens een dj altijd een dj. Ook Kypski begint rustig en harmonieus, ambient. Alleen zet hij lage tonen harder en feller in, knallende en korte beats zonder fade-out. De draaitafel gebruikt hij om zijn synths aan te sturen, hij scratcht als het ware met de modules.

Het duurt toch nog een tijdje alvorens harmonie en ambient worden verlaten en verruild voor beats en drum-‘n-bass. Dan is er ook geen redden meer aan.

De energie schiet in een hockeystick curve omhoog en hier en daar beginnen hoofden mee te bewegen op de beat. De beat die hij op de meest onverwachte momenten stopzet. De stilte die ontstaat is dan ook compleet. Erg sterk. Kypski laat in zijn set duidelijk zien welke weg hij wil in gaan. Het is de weg die de elektronische muziek de beste kansen biedt.


Stuidio4 is een maandelijkse concertserie voor elektronische en electro-akoestische muziek verbonden aan de Willem Twee studios.

Steampower

Steam Power avond met muzikale hoogstandjes

Veel bezoekers complimenteerden Blue Room Sessions met de keuze van deze avond en dat doet een mens goed

Steam Power stond zo’n twee jaar geleden op ons podium. Er was toen een redelijk aantal bezoekers, maar dit keer was de Clubzaal vrijwel uitverkocht. En de bezoekers kwamen niet voor niets; de dame en drie heren van Steam Power zorgden voor een bijzonder sfeervolle avond met muzikale hoogstandjes.

Steam Power

Steam Power
Fay Lovsky

Dat was ook niet helemaal onverwacht als je bedenkt wie er op het podium stonden. Allereerst Fay Lovsky (met zo’n naam moet je wel van skiën houden, zoals ze zelf zei). Fay speelt uiteraard basgitaar maar deed ook de intro van een nummer op zingende zaag. Voor het eerst speelde ze ook een paar songs op cello. Haar heldere stem klonk ook weer prima.

Steam Power
Joost van Es

Dan hebben we Joost van Es op viool. Joost is zonder meer virtuoos te noemen op dat instrument en hij heeft zijn kunsten dan ook al met heel veel artiesten uit binnen- en buitenland kunnen vertonen. Hij voelt zich erg thuis bij Steam Power, omdat daar volgens hem het plezier vanaf spat.

Laurens Joensen
Laurens Joensen

Laurens Joensen de gitarist heeft duidelijk restanten van een Zeeuws-Vlaams accent en dat spreekt mij wel aan, omdat mijn geboortegrond daar ook ligt. Laurens is een begenadigd gitarist en hij liet weer flink wat mooie loopjes horen à la Tony Rice op zijn akoestische Martin.

Janos Koolen
Janos Koolen

Helemaal rechts op het podium stond Janos Koolen. Janos speelt veel instrumenten, maar hij hield het dit keer bij mandoline, klarinet en banjo. Over zijn banjo werden wat grappen en grollen gemaakt door de andere bandleden in de stijl van: “Als je een banjo en een accordeon vanaf de tiende verdieping naar beneden gooit, welk instrument is er het eerst beneden? Antwoord: Who cares? Janos beheerst beide instrumenten overigens zeer goed.

Steampower
Laurens & Janos

Wat opviel is dat de vier bandleden allemaal vocale bijdragen leverden en erg mooie harmonies zongen. Laurens en Janos hadden in de corona-tijd ook niet stilgezeten en dat resulteerde in een aantal nieuwe nummers. Het concert werd afgesloten met een dubbele toegift en een staande ovatie. Veel bezoekers complimenteerden ons nog de keuze van deze avond en dat doet een mens goed.

Tekst: Ad van der Laan


Setlist Steam Power:
Kill You Dead/In The Ground, Old Friend. Lost Letters, Snow, Original Bad Bob, Zomaar, Common Ground*, Flowing Uphill*, Kaap de Goede Hoop, Granny*, Hobson’s Choice, Sideman Blues, Choices, Blue Fight, Sequoia*, Luna Blue*, Lifestyle, Driven by the Darkness*, Thirsty in the Rain*, Thorshavn*, Boerenschuur*, Who’s Bill?*

De nieuwe en/of niet op het album Steam Power uitgebrachte songs zijn aangegeven met een *.

Fotografie: Monique Nuijten
DJ: Wim Goud