Ottla

Meesterlijk Ottla bij Verkadefabriek Rauwkost 2020

De grenzen van de jazz opgezocht met invloeden van Sun Ra en Al DiMeola

Ottla is een project van de Belgische gitarist Bert Dockx. De band is vernoemd naar een geliefd zusje van de schrijver Franz Kafka, Ottilie, zij kwam in 1943 in Auschwitz aan haar voortijdige einde.

Ottla
Bert Dockx – Ottla

Samen met twee drummers, electronica, twee saxen en een contrabas zoekt hij grenzen van de jazz op. Hierin zijn duidelijke invloeden van Sun Ra te horen, maar bij tijd en wijle ook vlaagjes Al DiMeola, Chick Corea en Return to Forever.

Ottla meesterschap

Voor een publiek van rond de dertig man zet de contrabas meteen de stemming met een stevige baslijn op een ietwat scherp klinkende toonkleur. De twee drums die polyritmisch tegen elkaar ingaan zijn strak en voeren je meteen mee in een stevige ritmische complexiteit.

Deze diashow vereist JavaScript.

Met de gitaarinzet die je melodisch een verhaal lijkt te vertellen, begeleid door de saxen ontstaat er een steeds woester geheel, totdat in de gitaar door de vele geluidseffecten geen echte melodie meer te horen is. Een wilde geluidsmuur stuwt de band minutenlang voort. totdat het geheel elkaar weer terugvindt in de eerdere harmonieën. Meeslepend was het. En alle spelers lieten een fiks stuk muzikaal en instrument technisch meesterschap zien.

Muur van geluid

Ottla
Muur van geluid – Rauwkost

Het volgende stuk (na een stevig applaus) heeft een zwaardere electronica component die hoge ijle klanken produceert terwijl de drums met zachte stokken een muur van geluid in het laag produceert. Een zachte gitaarklank wordt door de saxen overgenomen, die vervolgens allerlei vogelgeroepachtige geluiden produceert. Dit allemaal bovenop een synth drone die de nodige achtergrond geeft.

Ottla
Ottla in de Verkadefabriek

Zo komt nog een aantal stukken de revue gepasseerd, veel klankeffecten, afwisseling tussen harmonie (met soms hoogst originele akkoorden) en schijnbare chaos, die heel knap weer oplost naar een eerder gespeelde thematiek. Dit alles met een indrukwekkende meesterschap van de Ottla bandledengebracht.

Twee stukken waren geen eigen werk, maar een vertolking van Thelonius Monk, en Sun Ra. Voor de liefhebbers van de wat meer experimentele jazz een geweldige show.


Fotografie: Wies Luijtelaar en Monique Nuijten

Amsterdam Klezmer Band en Andalusisch orkest doorbreken grenzen

Maghreb en Mediene, een prima combi om lekker relaxt op te dansen

De warme klanken van de Amsterdam Klezmer Band doen het gure weer op deze zondagmiddag van 8 december snel vergeten. De band maakt van elk optreden een leuk dansfeest. Zo ook nu in de Verkadefabriek, in Den Bosch

Jazz factory in de Verkadefabriek

Amsterdam Klezmer Band
Amsterdam Klezmer Band

Op een grijze zondagmiddag in december zijn er ergere dingen in het leven dan lekker gaan luisteren naar een mix van Klezmer, Oost-Europese volksmuziek en muziek uit Noord-Afrika. Zeker als dat gecombineerd gebracht wordt door zulke aanstekelijke muzikanten als de Amsterdam Klezmer Band en het Amsterdams Andalusisch orkest.
De Jazz factory in de Verkadefabriek was dan ook zodanig uitverkocht dat besloten was het concert niet op de gewone plek te geven, maar in de grote zaal, die vervolgens ook redelijk uitpuilde.

Amsterdam Klezmer band

Amsterdam Klezmer Band
Grote Zaal Verkadefabriek

Voor wie ze niet kent: De Amsterdam Klezmer Band is in 1996 opgericht door een stel straatmuzikanten die elkaar hadden ontmoet.
De mix van feest, Klezmer, belangstelling voor Balkan en andere culturen leverde hen al snel enorme naamsbekendheid op, ver over de grenzen van Nederland. Geen wonder met zo’n stel internationale muzikanten die ook met plezier optreden.

Klezmer Band
Amsterdam Klezmer Band

Nu speelde de AKB een gecombineerd project met het Andalusisch Orkest, wat maar liefst elf man op het podium opleverde, koperblazers, saxofoon, ud, qanûn, viool, accordeon, contrabas, klarinet en percussie.
Dat resulteerde in een mix van allerlei stemmingen, van contemplatieve Sufi achtige inleidingen die dan weer in feest tempi uitbarstten, tot bijna Spaans klinkende muziek tot klezmer tot Russische zang. Enkele muzikale grappen waar de Ud in een arabisch stuk zomaar een Russische volksmuziekje verstopte ontbrak dan ook niet.
Het programma begon rustig om langzaam maar zeker naar een hoogtepunt toe te werken waar zelfs in de grote zaal mensen van de stoelen naar beneden kwamen om bij het podium te dansen.

Relaxte muziek

Amsterdam Klezmer Band
Kinderen begonnen met dansen

In het algemeen viel op hoe heerlijk relaxed de muziek klonk. Of het nu om een eenvoudige vierkwartsmaat ging, hora-achtige ritmes, elf achtsten (waar veel muzikanten toch wel wat van gaan zweten) het maakte niet uit, alles voerde je lekker ontspannen mee op een stroom van door elkaar gevlochten thema’s die zich in diverse klankkleuren herhaalden.

Amsterdam Klezmer Band
Vlnr: Janfie van Strien en Joop van der Linden

Het eerste stuk heette Watergang, het begon Doina-achtig om qua ritme in een rustige maar toch beweeglijke bulgar over te gaan. Improvisaties tussendoor hielden het heerlijk levendig.
Het volgende stuk begon met de viool en klonk erg Andalusisch, warme tonen en onverwachte oplossingen van mineur naar majeur akkoorden gaven het stuk een heel eigen klank, terwijl thematieken voorbijkwamen en in elkaar overgingen, oplosten en weer terugkwamen in een andere samenstelling. Ondanks de herhalingen in de thema’s bleef het geheel interessant om naar te luisteren.

Inleiding
Hier en daar werd een inleiding op het volgende stuk gegeven zodat je wist waar het over ging. Dat was jammer genoeg niet altijd het geval. Een mooie inleiding op het zelf geschreven stuk in zeven achtsten genaamd: Forget about the rest over hoe je zo af en toe eens met werken moet stoppen en lekker bijkomen terwijl je je eigen ding doet was daarop een mooie uitzondering. De stemming van het lied ondersteunde die gedachte dan ook helemaal.

Enige diepgang

Toch ontbrak de diepgang ook niet, maatschappelijk betrokken teksten over migranten in Nederland kwamen voorbij, evenals een arabisch lied waarin Allah geprezen werd en werd verkondigd dat hij barmhartig is. En ook troost middels een verwijzing naar ‘Kaas’ van Willem Elschot, waarin voor de hoofdpersoon wel heel veel tegenzit. Uiteindelijk doen we met zijn allen ons best maar kneien we ook heel wat af. Maar wat geeft het.

Amsterdam Klezmer Band
Diepgang

En zo, terwijl de muziek van contemplatief naar steeds vuriger groeide, werd er gedanst, de kinderen begonnen er mee trouwens, dat wel.
Voor iedereen was het een heerlijke relaxte middag met mooie muziek, gebracht door een stel rasmuzikanten die elkaar prima hadden gevonden in het ritme, de cadans, de klankkleuren en de thematieken.
Maar … het wachten is natuurlijk toch wel op de Den Bosch Klezmer band, er valt eer genoeg te halen in dit genre, en zeg nou zelf, als cultuurhoofdstad kan je toch niet zonder.


Amsterdam Klezmer Band
Jasper de Beer: double bass, guitar banjo, backing vocals
Job Chajes: alto saxophone, vocals
Alec Kopyt: vocals, percussion
Gijs Levelt: trumpet
Joop van der Linden: trombone, guitar
Janfie van Strien: clarinet, backing vocals
Bart Lelivelt: accordion (gast)

Foto’s: Erwin Engelsma

Yom

Yom in lotushouding glijdt van Klezmer door tot Glass

Contemplatieve momenten afgewisseld door vulkaanachtige explosies en erupties

Vrijdagavond 1 november trad in het kader van November Music 2019 klarinet virtuoos Yom uit Frankrijk op in de Toonzaal. Yom, echte naam: Guillaume Humrey, is in 1980 in Parijs geboren. Als kleuter raakte hij betoverd door de klarinet die hij heel vroeg ging bespelen. Yom wordt in Frankrijk als een absolute virtuoos op het grensvlak van jazz, Joodse muziek en klassiek beschouwd. Nu is hij eindelijk eens te horen in Nederland, hier op November Music in Den Bosch.

Yom

Yom
Yom – ©lemonde.fr

Mede door zijn Joodse achtergrond, interesseerde hij zich na zijn conservatorium studie in Parijs, voor klezmer, Oost-Europese volksmuziek die met name door Joodse muzikanten werd gespeeld. Maar Yom is veel meer dan dat. In dit optreden, samen met cellist Fredric Deville en violist Régis Huby zoekt hij grenzen van expressie op. Razendsnelle loopjes die minutenlang kunnen duren (hij heeft een fenomenale ademhalingstechniek) verworden zelf haast tot klank.

Philip Glass
Klezmer klankbeelden, die als één geheel doorglijden naar Philip Glass-achtige patronen. Vulkaanexplosie-achtige hoogtepunten, even vlot afgewisseld met contemplatieve momenten. Aandacht voor solo’s op viool en cello, waarbij de uitgebreide strijktechniek van Régis opvalt. Veel verschillende klankkleuren op de klarinet, door gebruik van micro tonaliteit en gedekte tonen.

En dat alles terwijl Yom in yoga lotushouding op de pianokruk zit, en beweegt op een manier die mijn leraar me altijd ten strengste verbood. Als je alleen voor traditionele klezmer kwam dan was dit wellicht te veel van het goede. Maar voor een ieder die openstaat voor meer, was dit een fenomenale ervaring die je meevoerde in een wervelwind van klanken en beheerste emoties. Yom was groots.

Yom
Yom

Het project is een vervolg op het prachtige Le Silence de l’Exode dat de trektocht van het Joodse volk door de woestijn verklankte. De nieuwe composities van YOM gaan over de zee als Eldorado, maar ook als levensgevaarlijke oversteekplaats. Daarbij liet Yom zich inspireren door actuele teksten over de vluchtelingencrisis.


Screenshots from Yom LIVE – Picnic in Tchernobyl
Persfoto Yom in lotushouding: ©lemonde.fr

Mikawe Oziki

Duo Mikawe Oziki in Toonzaal bij Popronde Den Bosch

Psy elektronika waar de ouders niet van weglopen

In het kader van Popronde trad afgelopen vrijdag het duo Mikawe Oziki (Rik Bosmans en Tim van der Zanden) op in de foyer van de Toonzaal. En voor je het Japanse woordenboek induikt: nee, de woorden betekenen op zich niets. Mikawe Oziki is een statement van “dit is exotisch klinkende muziek met herkenbare elementen, die je niet helemaal kan plaatsen”.

Mikawe Oziki

Mikawe Oziki
Tim van der Zanden

Mikawe Oziki is een samenwerkingsproject van Tim van der Zanden, drums (oa: Monomentum Collective) en Rik Bosmans, sampler (oa: Another Now). Rik maakt mixen van elektronische wereldmuziek waarbij hij samples en inspiraties van moderne hip hop en bass music gebruikt. Tim slaat daar op een vrij klein drumstel (uitgebreid met een Roland pad) diverse ritmes bij.

Mikawe Oziki
Rik Bosmans

Samen willen ze opereren in dit ietwat ‘psy’ gebied, en wel op zo’n manier dat hun ouders niet direct zouden weglopen. Daarin willen ze als Mikawe Oziki een link tussen diverse genres vormen. Hun muziek heeft elementen van Mount Kimbie, Machinedrum en Petit Biscuit en heeft daarin ook een sterke eigen inbreng.

Aangename kennismaking met het genre

Het is een gezellige drukte in de foyer toen de samples beginnen waar Tim naadloos in meegaat. Opvallend is de dansbaarheid en de echte communicatie in ritmes en stemmingen tussen drum en samples. Tim’s Roland pad liet allerlei geluiden horen, variërend van bas die je alleen nog maar in je maag en voetzolen voelt tot interessante hoge tikken die door een bewegend filter een soort klankbeeld op zich vormen.

Mikawe Oziki
Dansbaar

De samples van Mikawe Oziki zijn zeer gevarieerd en gaan heen en weer tussen dubstep klanken, vocalen, en arabische wereldmuziek elementen. Toch blijft er altijd de muzikale en ritmische samenhang in het spel die je aan de hand neemt. Je hebt echt het gevoel dat je naar een kunstig samengevoegd geheel aan het luisteren bent. Muziek die je over je heen laat komen en die zeker voor de liefhebbers ook erg dansbaar is.

Al is er maar een enkeling die dat daadwerkelijk doet. Dat is niet heel vreemd omdat het klankbeeld mooi rijk en gevuld is, en op zich voldoende aandacht opeist. Voor iemand als ik die het genre minder goed kent, is het een aangename kennismaking. Vooral de Arabische klanken spreken me aan.

Verdere ontwikkeling Mikawe Oziki

Mikawe Oziki
Popronde Den Bosch Mikawe Oziki

In Popronde ben je als een beginnende groep, misschien op weg naar grotere naamsbekendheid. En daarin vallen een paar puntjes op die nog verder mogen worden bijgeschaafd.

Allereerst kan Mikawe Oziki nog werken aan de aankondiging van de nummers. Ze komen nu min of meer onaangekondigd wat uit de lucht vallen.  Ook de onderlinge samenhang van de nummers kan nog verder doordacht worden.

Verder raakt onderweg de batterij van de drumpad leeg, en die moet worden vervangen. Geen probleem natuurlijk, het publiek is vriendelijk en het is zo gebeurd. Al met al een zeer onderhoudend, dit optreden van Mikawe Oziki.


Foto’s: Ronald Rijken

Sonny Ragg

Grote ambities in het nog prille bestaan van Sonny Ragg

KLANKGAT interviewt Sven en Quint over deze funky Rock'n Roll machine

In de kelder van de Papenhulst in Den Bosch spreek ik zanger gitarist Sven Myren en toetsenist Quint Vullings over de huidige stand van zaken van Sonny Ragg. Deze ambitieuze funky Rock ’n Roll band timmert goed aan de weg in hun relatieve korte bestaan. Gitarist Jeroen Straatman, drummer Mark van Reusel en laatste nieuwe aanwinst, bassist Dylan van de Grift zijn er vanavond niet bij.

KLANKGAT: Waar komt jullie bandnaam Sonny Ragg eigenlijk vandaan:

Sonny Ragg
Sven Myren

Sven: Sonny is afgeleid van mijn naam Sven en Ragg van mijn Noorse doopnaam Ragnar, ik ben namelijk half Noors. Ons logo is ontworpen door Silas, een vriend van me van Studio Mals en is geïnspireerd op Noorse Runen schriften. Er staat dus Sonny Ragg in dit geschrift.

Kennen jullie elkaar al lang, Quint?

Quint: Sven en ik kennen elkaar nog relatief kort, sinds eind vorig jaar, via Miriam van Popei in Eindhoven die een programma online marketing organiseerde, waar Sven was en haar vroeg of ze misschien een toetsenist kende met Hammond geluid. Sven wist dat Miriam veel muzikanten kende en bracht Sven en mij met elkaar in contact. Sven: Sinds Quint erbij is, is de sound veel volwassener geworden. Het was precies wat we nodig hadden. Voordat Quint erbij was, had Sjeng een tijdje meegespeeld, maar die had een iets andere stijl van spelen en ander geluid. Wij wilden wat harder spelen en hij wilde meer de jazz kant op, dus zijn we uiteindelijk goed uit elkaar gegaan.

Muziek schrijven, doen jullie dat samen? Of schrijf jij voornamelijk de muziek Sven?

Sven  Ik zal het zo zeggen, ik heb de start gemaakt, samen met mijn vriend Luuk Bergervoet van Studio Cube en hij organiseert ook de Bossche Band Battle. Samen met hem heb ik in de studio gezeten voor de eerste drie nummers. Hij heeft ook meegedacht over wat wel of niet werkt. Daarna ben ik heel veel nummers gaan schrijven en dat zijn de basis ideeën geworden die we als band hebben uitgewerkt en binnenkort gaan fine tunen in de studio.

Sonny Ragg
Quint Vullings

Quint: Het was fijn dat, toen ik erbij kwam, van alle nummers de partijen al waren uitgeschreven door Sven op de computer, dus had ik een goede basis om mee aan de slag te gaan. Sven: Maar als we de nummers nu live spelen zijn ze compleet anders dan hoe ik ze ooit had bedacht, want iedereen heeft de volledige vrijheid om zijn eigen invulling eraan te geven. Bovendien zijn het allemaal talentvolle muzikanten, dus door hun inbreng worden de nummers alleen maar beter.

Zijn jullie op dit moment nog bezig met nieuw werk?

Sven: Op dit moment zijn we veel aan het spelen en dus ook vooral veel aan het repeteren. Quint: Maar binnenkort gaan we er wel weer met zijn allen voor zitten en dan gaan we serieus bezig met nieuw materiaal.

Sonny Ragg heeft dit jaar inderdaad al veel gespeeld, ik noem een Muziekboulevard in Oss, Bevrijdingsfestival, de Theater Boulevard in Den Bosch en natuurlijk festival Landjuweel op Ruigoord, hoe kom je daar terecht?

Sven: Dat heb ik geregeld via mailcontact. Eerst heb ik via Facebook Ruigoord benaderd, want ik wist dat Landjuweel een geweldig festival was. En het was dan ook één van onze vetste gigs dit jaar.

Deze diashow vereist JavaScript.

Dat zal wel inderdaad, ik heb de beelden langs zien komen op de socials en dat zag er erg goed uit. En is iedereen daar dan welkom als bezoeker? Het is tenslotte een kunstenaarsdorp en soort van community voor zover ik weet.

Sven: Ja hoor, Landjuweel is gewoon een festival waar je tickets voor kunt kopen en die huren dus het terrein van Ruigoord als locatie. Het was geweldig! We hebben daar voor honderden mensen gespeeld. Dat is wel bijzonder, zéker gezien de korte tijd die we in deze bezetting bij elkaar zijn. Er zijn namelijk wel wat bezettingswisselingen geweest in ons prille bestaan. En dan toch veel vette optredens gehad. Quint: Mijn eerste optreden was tijdens Bevrijdingsfestival, hahaha.

Één van de eerste optredens van Sonny Ragg was in Plein 79, daar had mijn collega Ronald (Rijken, van KLANKGAT) nog een recensie over geschreven, Maar daar was jij dus niet bij Quint.

Sonny Ragg
Sonny Ragg in P79-©KLANKGAT

Quint: Nee, inderdaad. Sven: Er is veel veranderd sinds dat optreden, naast de vele wisselingen zijn we ook heel erg gegroeid en hebben we nu een sound die staat. Het is het snel gegaan wat dat betreft. Quint: Ik heb in verschillende bands gezeten, maar dit is wel de band waar ik me het meest vrij in voel. Ik durf nu ook gewoon te experimenteren tijdens live shows.

Sonny Ragg heeft nu drie nummers op Spotify staan, zag ik. Die klinken erg professioneel. En binnenkort een single presentatie bij De Bossche Brouwers. Is dat één van die drie nummers, die als single wordt uitgebracht?

Sven: Ja dat is Free. Dat nummer wordt opnieuw uitgebracht, want Quint heeft zijn partijen die er nog niet op stonden nu ook ingespeeld. Dat geldt ook voor Jeroen, de huidige gitarist en ik heb ook wat nieuwe zangpartijen toegevoegd. Dus de eerste drie nummers op Spotify waren een soort van demo’s, die wel goed opgenomen waren overigens, maar dit wordt dus de single met de band zoals we nu zijn, in de huidige bezetting.

Sonny Ragg
Dylan van de Grift

En jullie zijn ook bezig met opnames voor een videoclip, maar die kon ik niet vinden. Is die nog niet klaar? Of wordt die ook gepresenteerd tijdens de single release party? Is dat hetzelfde nummer misschien?

Sven: Ja dat is ook van het nummer Free inderdaad. Die spelen we dan natuurlijk live, maar het is wel een cool om die clip dan ook even aan te zetten. Quint en Jeroen hebben daarin de hoofdrol. Die clip is gemaakt door Tim Ewalds, een vriend van Sjeng, onze oude toetsenist en zit op de filmacademie in Gent. Na een avondje biertjes drinken samen kwamen we op het idee voor deze clip en daar wordt momenteel de laatste hand aan gelegd.

Er staan nog enkele optredens van Sonny Ragg gepland. Zijn er verder nog plannen voor de toekomst? De Popronde misschien? Dat kan voor veel bands een springplank zijn.

Sven: Popronde is zéker een optie, maar kwam voor dit jaar net iets te vroeg. We hadden onze clip nog niet klaar bijvoorbeeld en nog te weinig nummers opgenomen. En volgend jaar hebben we weer een jaar extra ervaring opgedaan. Quint: De boeker van mijn andere band Sheverine is jurylid van De Popronde in Eindhoven en die gaf ons wat tips en het advies om nog een jaar te wachten. Die zei ook dat het belangrijk is dat je het goed doet op social media en dus een buzz creëert rondom je band.

Deze diashow vereist JavaScript.

Sven: En verder hebben we in de planning om veel muziek op te gaan nemen, bij verschillende studio’s, zodat we een paar goede singles hebben en een EP. En het vetst zou het wel zijn als we echt een elpee kunnen opnemen, vinyl dus. Bovendien hebben we veel live registraties en een videoclip, dus dan is het moment daar om stappen te maken en serieus genomen te worden. We willen gewoon lekker veel spelen en dan het liefst headline shows, waar mensen echt voor ons komen. Dus daar gaan we keihard aan werken.

Sonny Ragg is binnenkort nog live te zien op hun Single Release Party bij De Bossche Brouwers in Den Bosch op zaterdag 9 november en op zaterdag 23 november in het Muziekcafé in Helmond.


Foto’s: Wies van Luijtelaar en Johan Kramer

Bandleden Sonny Ragg

Sven Myren – Zang, gitaar
Jeroen Straatman – Gitaar
Dylan van de Grift – Bass
Quint Vullings – Hammond Toetsen
Mark van Reusel – Drums

Bombarst

Als de bom barst in De Bombarst dan gaat het los

Benefietfeest in kapel De Paap ademt een lekkere relaxte niks-aan-de-hand sfeer uit

De Bombarst is losgebarsten in de voormalige kapel van De Paap. Nu kijken of de granaatsplinters het beoogde effect leveren op het culturele klimaat van de stad ‘s-Hertogenbosch, de boost die de drie initiatiefnemers – Ad van Etten, Jordy Sanchez en Noël Josemans – zo graag willen bereiken.

Bombarst
Welkom bij De Bombarst

In ieder geval treft KLANKGAT redacteur Erwin Engelsma een relaxte niks aan de hand atmosfeer op het benefietfeest De Bombarst aan. Er is een grappig welkom aan de deur van een met livrei en wit gepoederde pruik uitgedoste meneer die je over de rode loper al zingend naar binnen begeleidt. Daarnaast enthousiaste medewerkers, met ieder zijn rol (muntjes verkoop, bar, opbouw …). Improvisatie op het podium, leuke artiesten die goed op elkaar inspelen en makkelijk met thematiek overweg gaan. Het leven is een test en dat vind ik best is in het zingen te verstaan, en dat is wel een leuke.

Bombarst
Kassa muntjes verkoop – ©KLANKGAT

De kapel van De Paap is een leuk klein zaaltje waar knusse optredens kunnen worden verzorgd. Ik kan me voorstellen dat hier een broedplaats voor alternatieve muziek kan ontstaan, (en andere creatieve uitingen?), maar dat ligt wel aan de mensen zelf. Ik vraag me af hoeveel ‘sturing’ er gaat komen om mensen uit diverse richtingen echt te verbinden als voeding voor ware creativiteit. Wel loert het gevaar voor een in-crowd. De tijd zal het leren. Al met al een leuk underground alternatief voor de duurdere andere plekken, precies wat het feest De Bombarst aangeeft te willen zijn.

Deze diashow vereist JavaScript.

Een andere KLANKGAT redacteur, Johan van Bommel, loopt ook rond in het pand. Johan gaat spelen met zijn band Spelfout. “Er is zeker potentie voor dit initiatief maar er is veel werk aan de winkel,” zegt Johan. Hij vindt het binnen beetje een doolhof, een constatering die bij Erwin Engelsma ook meteen opkomt. Het is wel een gezellig doolhofje, merkt Erwin op.

Bombarst
Straf – ©KLANKGAT

Peter Dupont, de vader van Aya Dupont, speelt in de band Straf, de huisband van De Paap. Straf opent het benefietfeest van De Bombarst en dat is wel zo terecht. De band speelt aanstekelijke polderpolka, een soort Nederlandstalige elektro-akoestische-postpunk-fanfare-ska-folk-‘n-roll. Aya -KLANKGATTER van het eerste uur- is te spreken over de fijne en relaxte sfeer van dit feest. Na wat te hebben rondgevraagd levert dat de trefwoorden sympathiek en creatief op. De kapel is een prachtige ruimte, vinden de mensen, een aanwinst voor Den Bosch.

Bombarst
Aya en Noortje Dupont

Nachtburgemeester073
Bij dit soort openingen zoals De Bombarst is de aanwezigheid van de Nachtburgemeester073 bijna een must. Zij – Lidwien van Noorden – is er dan ook en hier onder de foto een samenvatting van haar (korte) speech over deze nieuwe broedplaats.

Bombarst
Nachtburgemeester073 met Jordy en Noël

Ik spreek namens alle Bosschenaren, al het publiek, de kunstenaars en makers die behoefte hebben aan een plek zoals hier in De Bombarst. Dat gaat er komen, voor jullie allemaal. Na jaren van rebellie in mijn jonge jaren, is het de laatste decennia alleen maar wet- en regelgeving met verdienmodellen wat de klok slaat. Niet een veiling zoals dadelijk gaat beginnen om een likje verf voor de muren te bekostigen. Nee, je kan eraan verdienen als je een paar kunstenaars hier zou laten exposeren. Deze drie jongens [Ad van Etten, Jordy Sanchez en Noël Josemans, red.] die gaan het anders doen. Die gaan ruimte maken voor jullie allemaal. En ook voor het publiek om hier te komen en te blijven genieten.

Deze diashow vereist JavaScript.

De Nachtburgemeester prijst het initiatief van De Bombarst en roept de aanwezigen op om te blijven komen. Lidwien van Noorden ziet het als haar taak om een warm pleidooi voor De Bombarst te houden bij de burgemeester en wethouder van de gemeente ‘s-Hertogenbosch.

“De tijd zal het leren,” zegt Erwin Engelsma en met hem een aantal anderen die ik in de loop van de avond heb gesproken. “Laten we ons richten op de toekomst en het verleden afsluiten, ” mijmert een oudere man voor zich uit die De Bombarst veel goeds toewenst.

PROGRAMMA DE BOMBARST

12.30 – 13.15 Straf
13.15 – 13.30 Doeko L. de Dichter
13.30 – 14.00 Improvisatietheater door Een Ander Team
14.00 – 14.30 Rondleiding van 1 van de 3 mineurs
14.30 – 15.00 Circusgroep
15.00 – 16.30 BombJam
16.30 – 17.00 Rondleiding van 1 van de 3 mineurs
17.00 – 17.30 Spelfout

17.30 – 18.00 PRESENTATIE MISSIE EN VISIE De Bombarst door Emiel Bootsma, Jordy Sanchez en de Nachtburgemeester073

18:00 – 18:30 Veiling
18.30 – 19.00 Eva van Pelt
19.00 – 19.30 Teun Beurskens
19.30 – 20.00 Max Swagemakers- violist met Sonja Kawade
20.00 – 20.30 Pitches
20.30 – 21.00 Cabaretière Melise Yazgili
21.00 – 21.30 Elektronische freakshow Drone Assembly
21.30 – 23.00 Ver(r)asing
21.30 – 00.30 DJ Kingston Hi-Fi

Deze diashow vereist JavaScript.


Fotografie: Jaap Joris van Super Formosa Photography
Alleen daar waar vermeld door KLANKGAT
Video De Bombarst door Jane Duursma – Made by Jane

Dubbelconcert in de Toonzaal, Duffhues en van Houdt

Beide artiesten verrassen met gewaagde muziek en beelden

Reinier van Houdt en Niels Duffhues staan garant voor een bijzondere muzikale avond. Dat voor Willem Twee concertzaal (Toonzaal) is gekozen als locatie, verhoogt alleen maar de ambiance.

Programma

Als je op zoek bent naar weer een andere stijl van muziek dan zit je dinsdag 14 mei goed in de Willem Twee Concertzaal (Toonzaal). Het programma bestaat uit twee delen: Voor de pauze toont Niels Duffhues zijn project Cineconcert. Na de pauze speelt Reinier van Houdt het werk Dead Beats van Alvin Curran voor piano.

Niels Duffhues

Reinier van Houdt
Niels Duffhues – foto: Sandra Leijtens

Niels is een Bossche muzikant en filmmaker die een flink aantal activiteiten op zijn naam heeft staan. Naast diverse bands (waaronder the Gathering) produceerde hij films,  verzorgde hij theater en tentoonstellingen en presenteerde hij een lange lijst albums.

Deze avond presenteert hij ‘Cineconcert’. Met op het grote scherm een serie films geprojecteerd speelt hij gitaar, allerlei electronica en Indiase harmonium. De films (in zwart-wit) hebben een hoog stream of consciousness gehalte. Varend op een boot zie je veel van de rivier, terwijl de gitaar mee kabbelt.

Deze diashow vereist JavaScript.

Op deze manier passeren allerlei taferelen de revue. Soms indringend, soms humoristisch (een stel koeien die je lang aankijken terwijl er op de achtergrond de geluiden klinken van Bingo was echt grappig). Het mooie van dit concert is de synchroniciteit tussen de live muziek en de filmbeelden waarin weinig lijkt te gebeuren, maar waar je toch door wordt meegesleept. De film en de thema’s die er in zitten, zijn met veel zorg opgenomen en vormen een compositie op zich. Een mooie ervaring om een keer op mee te drijven.

Reinier van Houdt

Reinier van Houdt
Reinier van Houdt

Eén van de leuke eigenschappen van de Toonzaal is de laagdrempeligheid. Na de inleiding (door Sietse van Erve) staat Reinier vanuit het publiek op en loopt naar het podium met de vleugel die voor hem klaarstaat. Reinier is een pianist met een indrukwekkende staat van dienst, naast conservatorium studies in Budapest en Den Haag, heeft hij een lange lijst aan premières op zijn naam staan. Hij gaf uitvoeringen in New York, Londen, Moskou, Tokyo, Egypte, Toronto en gaat u zo maar door.

Reinier van Houdt houdt zich bezig met vernieuwende muziek en in zijn vrije tijd vraagt hij zich af of de wereld wel of niet een gesloten logisch systeem is. Deze avond voert hij het werk van Alvin Curran uit, dat deze aan het componeren was toen het World Trade Center werd opgeblazen. Alvin woonde daar niet al te ver vandaan.

Reinier van Houdt
Werk van Alvin Curran

Het muziekstuk waagt zich aan zaken die eigenlijk niet mogen in de muziek. Onduidelijke ritmes, onverwachte stiltes die plotseling invallen. akkoordontwikkelingen die  vreemd aanvoelen. Dynamiek die van uiterst zacht naar kei- en keihard overgaat. En toch ontwaar je na enige tijd de grotere structuren die zich beginnen te ontwikkelen, de stiltes die een (overigens niet dansbaar) ritme verbergen.  Het moet een crime zijn geweest voor Reinier van Houdt om dit stuk te leren spelen juist omdat het zo vaak tegen de intuïtie ingaat.

Het hoort zo niet te zijn, maar dat is precies hoe het in het echte leven ook toegaat. Voor wie het stuk in alle rust wil na luisteren, het is op CD verschenen bij Moving Furniture Records, opgenomen in de Toonzaal door Kees van de Wiel.


Cover foto: Wim Voets
Foto’s: Sandra Leijtens Photography

Aandachtig luisterend publiek

FaqLab 2019 onderzoekt interactie mens en synthesizer

FaqLab wordt met het jaar volwassener

FaqLab wordt Traditie

FaqLab begint een traditie te worden in Den Bosch. In gesprek met Hans Kulk (een van de organisatoren) wisten we even niet meer of het nu de zevende of achtste editie was. Maar de format – de sjablone –  is nog steeds dezelfde, al wordt FaqLab met het jaar volwassener.

Synth liefhebbers komen bij elkaar om over hun hobby te praten onder een borrel, een verrukkelijke ter plekke gemaakte maaltijd wordt met smaak weggewerkt.

Er zijn lezingen en demonstraties van nieuwe inzichten in hoe met elektronische klanksynthese om te gaan. Hierin is het super creatieve element en gedeeltelijk zelfgemaakte en zeer creatieve electronica geknutsel nog altijd een belangrijk element. En helemaal eigen aan FaqLab is de relaxte en vriendelijk atmosfeer waarin het makkelijk is om oude (en nieuwe?) vrienden te ontmoeten.

FaqLab
demonstraties in de voormalige synagoge

Omdat de elektronische muziekstudio nu ook in de Willem Twee Concertzaal gehoord kan worden zijn demo’s bij FaqLab zicht- en hoorbaar voor een groter publiek. Leuk blijft ook altijd het element waarin studenten van de studio werk kunnen laten horen wat ze tijdens de cursus elektronische muziek compositie hebben gemaakt. Altijd met veel liefde en enthousiasme (en een beetje hulp van de docenten) gemaakt.

Interactie mens en synthesizer

Dit jaar stond FaqLab in het teken van de interactie tussen mens en synthesizer. Al die bergen electronica zijn leuk, maar hoe bedien je dat? Hoe leg je een relatie tussen wat je doet en geluid? Er kwamen diverse antwoorden op:

Rik Wijngaards en Michelle Abolaffio demonstreerden hoe je een mens onderdeel van het geluidscircuit kunt maken. Rik door een opstelling te laten zien waarin je geluiden kan veranderen door onderdelen van het apparaat aan te raken (tactile feedback).

Michelle Abolaffio had met zijn Awaken een opstelling waarin je onderdeel van het circuit wordt door een bewegend metalen vel aan te raken, wat dan tot allerlei geluiden leidt. Omdat je niet echt bewust kan beredeneren wat een aanraking met het geluid doet, ben je verplicht om op je instincten te gaan vertrouwen wat een heel andere dimensie geeft aan hoe je omgaat met geluid. Echt iets om een keer te ervaren.

Deze diashow vereist JavaScript.

De volgende spreker was Rob Hordijk. Hij is Nederlands bekendste bouwer van modulaire synthesizers. In deze demonstratie bij FaqLab ging hij niet zozeer in op het zoveelste geluidje wat je kan opwekken, maar maakte hij veel meer duidelijk hoe het design proces loopt van een synthesizer.

Hoe kom je nu van de gedachte: ‘Ik wil dat een bepaalde klank gemaakt wordt’ naar de realisatie er van in electronica, daarbij in gedachten houdend dat het min of meer instinctief bedienbaar moet blijven. Er gaat heel wat denkwerk, wiskunde en natuurkunde in het simpel maken van die dingen. Voor de liefhebbers een prachtige lezing.

Kacper Ziemianin liet een zelfontwikkelde installatie zien waar je klank kan opwekken en beïnvloeden door het plaatsen van lichtsensors. Ook dit was een mooie manier om van geluid iets tastbaars te maken.

Jan-Willem Hagenbeek maakt zelf kleine goedkope synthesizers die je uitnodigen om lekker met de knoppen te spelen. Voor je het weet zit je midden in pulserende beats en lekkere geluidjes.

FaqLab
FaqLab niet alleen voor mannen

En zo zien we dat hoewel de toehoorders overwegend mannelijk zijn er toch een paar vrouwen ook interesse hebben voor deze mooie machines.

Netwerken bij het eten
Na deze typische FaqLab demo’s was het hoogste tijd even bij te tanken en te ontspannen, wat prima ging met de lekkere maaltijd die was bereid door Eveva, samen met een biertje als je dat wilde en staand aan tafels waar het makkelijk aanschuiven en contacten leggen was.

Presentatie leerlingen

In de avond presenteerden de diverse leerlingen van de opleiding die je volgen kan in de elektronische muziekstudio hun werken. Ook dit keer viel weer op hoeveel creativiteit mensen aan de dag kunnen leggen na slechte een paar maanden studie.
Overigens kan ik je van harte aanbevelen om als je wel eens meer zou willen weten van hoe synthesizers echt werken zo’n cursus te doen in de Willem Twee studio.

Optredens
’s Avonds  presenteerde FaqLab  een aantal performances. Dance achtige ritmes die je onderbewustzijn op een heel aangename manier stimuleren.

Kayak

Kayak is back en slecht de generatiekloof

Bijna halve eeuw oude Progressive Rock vervoert nog steeds

Kayak
Ton Scherpenzeel

Donderdagavond mocht ik bij het concert van Kayak zijn, in het Willem-Twee poppodium. Mede oprichter en toetsenman Ton Scherpenzeel zou waarschijnlijk de eerste zijn om op te merken dat Kayak niet in het Progressive Rock doosje past. En hij zou nog gelijk hebben ook, want wat ze lieten horen omvat veel meer dan dat. Maar de fans zal dit een zorg zijn, die kwamen na afloop blij, tevreden en enthousiast de zaal uit.En geloof maar niet dat het alleen grijze koppen waren. Meerdere jongere lui zaten er bij; een vader en zoon waren eensluidend in hun oordeel: ‘Het was geweldig! En zo mooi om te zien dat ze er zelf ook plezier in hadden”. Hoezo generatiekloof? @nogenerationgap!

Geschiedenis
Maar laat ik vooraan beginnen: Kayak werd in 1972 door Ton Scherpenzeel en Pim Koopman in Hilversum opgericht. Het was de tijd waarin de Symfonische Rock opkwam. Groepen als Genesis en Yes waren bezig hun complexe (gedeeltelijk op klassieke muziek gebaseerde) muziek bekendheid te geven, vergezeld van doorwrochte en soms mystieke teksten was een nieuw genre geboren. Kayak voegde daar prachtige stukken aan toe, luister maar eens naar Starlight Dancer of Ruthless Queen.

Kayak
Kayak in Willem Twee poppodium

Kenmerkend aan de band is de combinatie van symfonische elementen, lyrische zang, uitgekiende soms Bach-achtige keyboard loops, om dan weer over te schakelen naar iets wat bijna hardrock is, met een snerpende gitaar. Die gitaar is tegenwoordig echt bijna niet te geloven. En dat past allemaal prima samen. Kayak heeft voorspoed en moeilijke tijden gekend. Zoals Ton zelf in zijn blog schrijft:
“En om eerlijk te zijn: het was wel weer eens nodig. Het zal niemand verbazen als ik zeg dat de periode-Cleopatra niet de vrolijkste was in de historie van Kayak. Een, vind ik nog altijd, prachtig project dat door verschillende oorzaken voortijdig aan zijn einde kwam. Twee-en-een half jaar hebben we ons uit de naad gewerkt en als je dan ziet wat er uiteindelijk van is terechtgekomen- nee, dat zet je wel weer even met beide benen op de grond. Sterker nog, ik heb zelden zo getwijfeld of ik nog wel verder wilde met Kayak als direct na de laatste tournee.”

Kayak
Het betere gitaarwerk van Kayak

Maar: De volgende compositie kwam er, de nieuwe bandleden kwamen er, en de volgende tour kwam er. En ik zou bijna de laatste CD vergeten te melden, om maar even te jatten:
The new album is released on January 12th 2018, and gets raving reviews from Holland and, especially, abroad. Not only the album’s musical quality is mentioned, but the band also get credits because of their incredible resilience. An English critic writes: ‘Kayak- more break ups than the Antarctic ice shelf and more comebacks than a homesick boomerang’ The CD enters the Dutch album charts at number 6, the highest position of a Kayak record since 1980! The vinyl version of Seventeen even lands at the number ONE spot of the Vinyl-top-33. Kayak is back- with a vengeance.

Kayak het concert

Kayak
Bart Schwertmann

Muziek stond aan, de rode lampen van de lichtshow brandden, en de leden van Kayak kwamen onder applaus van de vrij volle en super relaxte zaal naar binnen. Vanaf de allereerste noot stond het geheel als een huis en dat zou het ook blijven staan. Drijvende drum, strakke basgitaar met op de achtergrond een mooi orgel. De instrumenten wisselen vrij snel van functie in het geheel,  naadloos gaat ‘de leiding’ over van zang naar gitaar, naar toetsen en weer terug. Dit alles perfect gedirigeerd door de lichaamstaal van zanger Bart Schwertmann.

Zoals Bart het na het verdiende applaus zegt: ‘We ain’t dead yet boys!”. Inderdaad! De rest van de avond staat vol van de perfect uitgevoerde solo’s, snelle interacties, en telkens wisselende stemmingen, klankkleuren, interessante harmonieën, modulaties en tempo’s. En prachtige lyrics. Elke overgang is perfect aangesloten en liefhebbers van deze muziek zijn terecht enthousiast. Diverse oude nummers kwamen voorbij en ook nieuw werk van de album Seventeen.

Een speciaal woord is verdiend voor het gitaarspel van Marcel Singor. Het was technisch perfect, supersnel maar vooral heel mooi en gevoelig, net waar dat nodig was. En hij was ook helemaal niet bang voor een geluidseffectje hier en daar. Gitaarspel van dit niveau hoor je niet elke dag. Ook speciaal vond ik de manier waarop Bart voortdurend contact met iedereen zocht, de band bleef er enorm goed door bij elkaar en hij bracht er een gevoel van enthousiasme mee over.

Kayak
Kayak met Marcel Singor

‘We hebben er zin in, dit is zo prachtig om te doen’ leek hij te zeggen. Daarbij was ook de groep zelf zichtbaar onder de indruk van wat Marcel deed. En dat kenmerkt voor mij Kayak ook: het elkaar de successen gunnen en de energie die er uit straalde. Het geheel had hierdoor ook een zekere kwetsbaarheid die het juist extra sympathiek maakte. En zo kwamen we veel te snel aan het einde, Ruthless Queen.

Tsja, een beetje gevoel van teleurstelling had ik wel, want wat is Kayak zonder Starlight Dancer, die nog niet gespeeld was? Maar na een langdurig applaus kwam er nog een toegift: Starlight Dancer, Hell yeah! De zaal ging uit zijn dak. Afgesloten door een mooie pianosolo waar Ton zelf eindelijk eens flink in het zonnetje kwam zat het er toch echt op.

Kayak
Collin Leijenaar

Techniek
Geen groep als dit kan zonder de ondersteunende techniek. Twee man stonden er voor het licht en het geluid. De belichting was mooi aangepast en bewoog mee op de stemming en het ritme van de muziek, wat het geheel tot een totaalervaring maakte. Ook het geluid was in het algemeen goed gebalanceerd en helder, altijd weer een hele opgave met zo’n groep. Wat mij betreft zouden enkele loopjes van Ton er iets meer uitgelicht mogen worden omdat ze soms wat omkwamen in de gitaar. Mannen: blij dat jullie er weer zijn! Kayak is back!


Fotografie: Sandra Leijtens Photography
Met dank aan Willem Twee poppodium

Ongefilterd, what you see is what you get

JC Duffhues en Donnerwetter, rauwe gitaarmuziek bij Café De Vaart

Onder de naam Ongefilterd programmeert Willem Twee Poppodium rauwe gitaarmuziek in Café De Vaart op Tramkade in Den Bosch. Op zaterdagavond 17 november staan hier JC Duffhues en Donnerwetter op het podium. En dat belooft een bijzondere, ongefilterde avond te worden.

JC Duffhues opent de avond gewapend met zijn elektrische gitaar, met als munitie veel distortion en delay. In combinatie met zijn raspende, doorleefde stem brengt hij zijn muziek ten gehore. Geen toeters en bellen, what you see is what you get.

Ongefilterd
The Village

Een groot aantal nummers die Niels Duffhues vanavond speelt heeft ie al een paar jaar niet meer live gespeeld, zoals bijvoorbeeld het meeslepende Saigon Blues van het album Among The Ruins. Verder laat hij ook wat horen van zijn nieuwe album The Village, dat gaat over een rechter die onderweg is naar een dorp waar een moord is gepleegd. Mocht je het album niet op Spotify kunnen vinden, dan kan dat kloppen, want het is op cassette uitgebracht. Het is wel als download verkrijgbaar.

Deze diashow vereist JavaScript.

 

Veel van zijn nummers bevatten persoonlijke teksten die recht uit het hart komen. Maar een groot deel van het publiek achterin de zaal is meer met elkaar bezig dan met de zieleroerselen van Duffhues. Het lijkt Niels niet te deren, want hij zingt onverstoorbaar verder over onder andere Windmills en een Hellhole. Gelukkig staan de mensen voorin wel aandachtig te luisteren. Hij sluit zijn show af met Dark Clouds.

 

Donnerwetter
Tegen de tijd dat Donnerwetter gaat spelen is de zaal lekker gevuld. Deze vier gelouterde muzikanten weten hoe je een zaal mee kan krijgen. Vanaf de eerste klanken weten ze de aandacht van het publiek vast te houden. Vooral zanger/gitarist Rocco met zijn kraakheldere stem is een blikvanger met zijn karakteristieke grimassen. Hij lijkt helemaal op te gaan in de muziek waarbij hij soms zijn haren wild laat wapperen en dan weer alleen zijn ogen van links naar rechts laat rollen. De muziek die de mannen maken is niet zo gemakkelijk in een genre in te delen. Ik hoor wat Psychedelica, Seventies Rock, Americana en soms een orgelgeluid wat aan de Doors doet denken.

Deze diashow vereist JavaScript.

Wat opvalt is de mooie opbouw van een aantal nummers en de verschillende tempowisselingen. Ook bijzonder is dat de gitarist de klanken van zijn gitaar meezingt, bij het nummer Ego bijvoorbeeld. Bijna net als Peter Frampton met Show Me The Way, maar dan zonder Talk Box. Als het nummer Dance wordt ingezet, gaan er ook een aantal mensen dansen en dat worden er alleen maar meer naarmate de avond vordert. De sfeer zit er goed in en het publiek reageert enthousiast. Er is een nieuw album uit van de heren, The Boy With The Joker Gun, dat hier vanavond verkrijgbaar is. Het is dan ook geen verrassing dat hier veel van gespeeld wordt. Wie Donnerwetter op korte termijn nog aan het werk wil zien zal naar Amsterdam moeten afreizen. Daar spelen ze op 8 december in De Roode Bioscoop.