jonny nash suzanne kraft

Twee recente releases uit de Willem Twee studio’s

Albums A Heart So White van Jonny Nash & Suzanne Kraft en Mycorrhiza van Andrea Taeggi

Uit de analoge koker van Willem Twee studio’s zijn recentelijk de releases van Jonny Nash & Suzanne Kraft én Andrea Taeggi gerold. Die releases zijn respectievelijk in mei en april uitgebracht. Nieuwe muziek, ik kan het niet genoeg zeggen, is zeker nu meer dan welkom. Jonny Nash & Suzanne Kraft brengen het album A Heart So White op het Melody as Truth label uit. Andrea Taeggi debuteert als solist met Mycorrhiza op het OOH-sounds label. Beide albums zijn ook op vinyl in beperkte oplage verkrijgbaar.

Jonny Nash en Suzanne Kraft

Willem Twee studio's
Jonny Nash & Suzanne Kraft

Drie jaar na hun debuutalbum Passive Aggressive brengen Jonny Nash en Suzanne Kraft de single Knife uit van het album A Heart So White. Op de ‘flipside’ van de single staat een exclusief digitaal bonusnummer, Processing The Negative, dat niet op het album staat.

Willem Twee studio's
A Heart So White
Willem Twee studio’s

De opname van A Heart So White  is een voortzetting hoe het debuutalbum tot stand is gekomen. Day betekent werken in een onbekende opnameomgeving met een beperkte set tools. Het doel is om de mogelijkheden te verkennen die binnen deze beperkingen liggen. Of om Nash en Kraft te citeren: “Deze apparaten zijn niet bedoeld om er muziek mee te maken.”

Het album is geschreven en opgenomen in Willem Twee Concertzaal c.q. Willem Twee studio’s. Terwijl Passive Agressive virtuele instrumenten en omgevingen verkende, verlegt A Heart So White de focus naar akoestische instrumentatie en daadwerkelijke ruimte, the real world.

Met behulp van het mechanische lade-orgel – mooi ingezet in het openingsnummer The Pearl en zeker ook bij Guilt Or Fear – van de Toonzaal, de Steinway-piano én de akoestiek van deze omgebouwde synagoge maken Jonny Nash en Suzanne Kraft er een gelijkmatige reeks composities. Het is een zeer contemplatief album geworden met zachte en ijle klanken, bijna donsachtig. Het nummer Knife is terecht als single naar voren geschoven. Knife belichaamt alles waar deze twee musici op dit moment voor staan.

Het album biedt troost, rust en dat is prijzenswaardig. Maar dat is niet genoeg. Het simpele en introverte karakter keert zich uiteindelijk tegen het album. A Heart So White ligt te makkelijk in het gehoor. Het is teveel Easy Karma.

Andrea Taeggi

Willem Twee studio's
Andrea Taeggi

De geluidsontdekkingsreiziger Andrea Taeggi is de helft van het duo Lumisokea. Lumisokea is een Belgisch-Italiaans duo, gevormd door Koenraad Ecker en Andrea Taeggi. Beiden wonen in Berlijn. Eerder werk van het duo staat op Eat Concrete, Alter en Opal Tapes. Taeggi debuteert op OOH-sounds met het nieuwe soloalbum Mycorrhiza, opgenomen in de analoge studio’s van Willem Twee studio’s hier in Den Bosch.

Quote: ‘Het debuut is een kristalheldere excursie naar een nieuwe vorm van ‘rituele computermuziek’, de gamelan van de toekomst’.

Willem twee studio's
Mycorrhiza

Magic mushrooms
Andrea Taeggi is gefascineerd door de samenwerking die er bestaat in het bos tussen planten en schimmels. Dat wordt een mycorrhiza, een samenlevingsvorm van schimmels en planten via de wortels genoemd. Je kan dus bijna stellen dat dit debuutalbum ontstaan is door paddestoelen, magic mushrooms.

Mycorrhiza

Mycorrhiza opent met het nummer Cuttleburrs, een licht hysterisch en repetitief werkje met vanaf het midden wat meer ritme & beats die net niet dansbaar zijn. Dat zou live misschien wel kunnen. Interessant. Het tweede nummer, Kodama, bevestigt de omschrijving gamelan van de toekomst het beste. Een erg sterk nummer, hypnotisch dwingend in ritme en mysterieus in opbouw en toon. Kan live een topper worden mits het erg lang wordt uitgesponnen.

Het titelnummer Mycorrhiza is één deconstructief nummer en eerlijk gezegd duurt het daarom wat te lang. Het vierde nummer Icaro is vol sjamanistische potentie en demonische beats, hardrock gamelan. Een zeer krachtig nummer en goed opgebouwd.
(Icaro betekent: Zuid-Amerikaans inheemse spreektaal voor magisch gezang. Tegenwoordig wordt deze term vaak gebruikt om de medicijnliederen te beschrijven die worden uitgevoerd tijdens plantaardige ceremonies.)

Willem Twee studio's
Andrea Taeggi

Oculus Cordis en Phantasmagoria zijn twee exempelen van de nieuwe elektronische muziek (Neue e-Welle). Niet alleen noise & bleeps plus wat zwaar vervormde soundscapes maar ook het filmisch karakter spelen een hoofdrol. Een sound die met wat beats zo maar kan uitmonden in dance.

Het debuutalbum Mycorrhiza mag als zeer geslaagd beschouwd worden en ik kijk uit naar een live optreden van Andrea Taeggi bij het FAQ festival of November Music. Als solist of in het duo Lumisokea, dat maakt mij eigenlijk niet zoveel uit. Ik heb wel trek in zo’n medicijnliedje.

Bandcamp – Mycorrhiza by Andrea Taeggi.


Screenshots YouTube:
Suzanne Kraft & Jonny Nash – Dekmantel Festival 2018

Albert van Abbe

Albert van Abbe livestreaming vanuit de Toonzaal

Dance van nu gemaakt met synthesizers uit de '70s en '80s en herkenbare Roland drumbeats

Albert (Appie) van Abbe (Eindhoven, 1982) is Dj en neemt maandag Tweede Paasdag deel aan de avondvullende livestream uitzending van Willem Twee vanuit de zeer stijlvolle Toonzaal. De programmeurs van Willem Twee hebben de handen ineengeslagen en maandag 13 april gaat de livestream om 20:30 uur online op Willem Twee huiskamer (Live).

Albert van Abbe

Albert van Abbe
Albert van Abbe

In deze tijden van corona is het moeilijk om elkaar in levende lijve te ontmoeten. Daarom verloopt het interview met Albert van Abbe via onze mobiele telefoons.

KLANKGAT: Hi Albert, jij doet mee aan de livestream uitzending van Willem Twee op Tweede Paasdag. Wat ga jij doen?

Albert van Abbe: Ik ga een stuk elektronische muziek doen van ongeveer 12 minuten en daar heb ik apparatuur van Studio 2 van Willem Twee studio’s voor gebruikt. Zoals een ARP 2500 en Roland synths uit de jaren ’70 en ’80. Het zijn echt klassieke apparaten. De drumbeats hebben echt dat typische geluid uit de eighties.

Er moet een soort van aha-erlebnis opstijgen als we jouw nummer horen?
Ja, ik heb het stuk minder abstract gemaakt dan ik aanvankelijk in gedachten had. Ik had geen goed zicht op de samenstelling van ‘het livestream publiek’ en besloot daarom het toegankelijker te maken.

Albert van Abbe
minder abstract meer dansbaar

Hoe is het nummer tot stand gekomen?
Vanuit Music Hub Brabant kan ik in deze analoge Willem Twee studio’s werken. Zoals ik al zei, wilde ik het nummer voor de livestream eerst abstract opzetten. Voor galeries maak ik zulke abstracte werken, maar ik kon het publiek niet goed inschatten. Verder keek ik ook uit welke hoeken de andere deelnemers kwamen en toen was de beslissing snel gemaakt. Bezoekers online zijn ook geneigd erg snel weg te klikken. Ik denk dat ik er verstandig aan heb gedaan om niet voor bliepjes te kiezen maar voor electro jam beats uit klassieke synthesizers.

Meer dansbaar?
Er zijn delen dat je met je hoofd gaat bewegen. Zeker. Het nummer is al eerder opgenomen in de studio en zal maandag worden gerestreamd. Het is wel echt live opgenomen. Het is oude apparatuur en live moeilijker synchroon te krijgen. Zodoende.

Albert van Abbe
Music Hub Talent

Ik heb hier ook aan mijn album kunnen werken dat in het najaar zal verschijnen. Het nummer dat maandag wordt gestreamd staat er ook op. Het album komt uit op het Duitse Raster label, gespecialiseerd in elektronische muziek.

De andere deelnemers aan deze livestream zijn Bart de Graaf, Chris Verheijen en Hanna Tollenaar, Eva van Pelt, Ivonne van der Velden, Lisetteh en Jaap Houdijk.


Coverfoto: Ernst Hill

Deze video is gemaakt in Studio 1 van Willem Twee studio’s

Willem Twee studios

Willem Twee studios en FAQ Festival organiseren weer FAQLab

Soldeerclub Modlab demonstraties van ontwikkelingen en experimenten in de elektronische muziek

Willem Twee studios en FAQ Festival zijn de twee organisaties die in Den Bosch de belangen behartigen van de elektronische muziek zowel op analoog als digitaal vlak. Op zondag 15 december was het weer FAQLab, een terugkerend evenement gericht op ontwikkelingen en experimenten in de elektronica.

FAQLab

Deze diashow vereist JavaScript.

U kunt FAQLab vergelijken met een Open Dag. De entree is gratis en er is min of meer vrije rondloop. Het middagprogramma had het volgende te brengen. Van 15.00 tot 18.00 uur:

  • studio demo’s verzorgd door Maarten van der Vleuten en Hendrik Barendsen
  • presentaties Modlab soldeerclub
  • game-installatie

De merchandise is misschien anders dan je gewend bent van een Open Dag, maar het gaat hier dan ook om elektronische muziek. In de foyer van Willem Twee Toonzaal aan de Prins Bernhardstraat stonden op tafels een wirwar aan elektronica, draden, plugs, laptops en meer obscuur ogende apparatuur, die smeken om demonstraties van de makers van de soldeerclub Modlab.

Willem Twee studios
Elektronica uitgestald in foyer

Eén van de grappigste demonstraties was die van Beatcoin, een audio-visueel hulpmiddel – een soort app – om de koersen van je ingelegde bitcoins te kunnen volgen. Je kan bitcoins kopen, verkopen en upgraden. Op het scherm verandert een gekleurde kubus van vorm afhankelijk van je handelingen op die koersen. Alle handelingen worden gestreamd naar een soundmachine die jouw handelingen naar geluid/muziek vertalen. De look & feel van Beatcoin heeft veel weg van de game Minecraft, die erg populair is bij de jeugd.

Willem Twee studios
Beatcoin
Willem Twee studios demo
Willem Twee studios
Willem Twee studios

Na enige demonstraties in de foyer volgde een heuse live demo in de Willem Twee studios op de eerste verdieping van het muziekcentrum. Daar staan de unieke analoge installaties van de studio’s. Het is en blijft wonderbaarlijk die analoge apparaten met al die draden, pluggen, tapes en recorders. Je waant je in de wereld van een mad professor uit een sciencefiction film van de jaren ’50 van de vorige eeuw.

Willem Twee studios
Willem Twee studios met Maarten van der Vleuten

Aan de knoppen, draden en panelen zat Maarten van der Vleuten die een korte live compositie liet horen die hij de dag tevoren op papier had gezet. Maarten liet een gebalanceerd stuk horen dat van langzaam en kalm meer en meer koers nam naar een beat die bijna dansbaar was. Was het stuk langer geweest dan zou het misschien echt dansbaar zijn geworden. Maar dat blijft immer ongewis. Hieronder een gedeelte van zijn uitvoering.

Na deze demonstratie van Willem Twee studios volgden nog twee demonstraties in de foyer. FAQLab had nog meer in petto deze dag. Het avondprogramma brengt twee onderdelen. Om 19.30 uur een presentatie van oud-cursisten die stukjes ten gehore brengen en om 20.00 uur het Sonologie concert i.s.m. Institute of Sonology met composities van:

Quirijn Dees
Kaðlín Sara Ólafsdóttir
Lucie Nezri
Miro Bollen
Sóley Sigurjónsdóttir
Aleksandar Koruga
Willem van Erven Dorens
Eunji Kim

FAQLab

FAQLab – elektronica geïntegreerd in allerlei kunstuitingen

Nieuwe ideeën uitwisselen en ambedo dans in Willem Twee Toonzaal

De FAQLab editie van 15 september waar ik in de middag bij was bood drie heel mooie programmaonderdelen. Allereerst is er de altijd hartelijke ontvangst in de Toonzaal waar de gelegenheid is om bij een prima kop koffie (of ander drinken) enthousiastelingen voor elektronische muziek te spreken. Je kan er nieuwe ideeÎn uitwisselen en op de hoogte blijven van ontwikkelingen.

FAQLab

FAQLab
Ellis van Veldhuizen

Verder biedt FAQLab een podium om laagdrempelig te experimenteren en kennis uit te wisselen. Ellis van Veldhuizen maakte daar samen met haar vader Rob van Veldhuizen dankbaar en met succes gebruik van. Ellis is een jonge danseres die graag de interactie tussen dans, lichaamsbeweging in de ruimte en klankspel wil onderzoeken. Haar vader had een set-up gebouwd van druk- en lichtsensoren die klanken aansturen in software synthesizers (voor de ingewijden: hij gebruikte VCV Rack).

Doel van deze eerste experimentele showing genaamd Ambedo was om de potentie van de verschillende disciplines beter in beeld te krijgen, zodat daarop verder kan worden gewerkt. Verder wilden Rob en Ellis zien hoe mensen reageren op deze combinatie en zoeken ze steun voor uitbreiding van de mogelijkheden tot een compleet interactief elektronica programma. Een echte primeur voor FAQLab.

Ambedo dans

FAQLab
Ambedo

De sensors lagen op de grond, en met zeer subtiele en sierlijke bewegingen zette Ellis een voet neer op een sensor op het gedreun van een diepe bastoon. Het ritme van het gedreun veranderde, was het nu een hartslag geworden? Beeldde het iets uit van de opwinding over het project die ze zelf voelde? Al snel leken we over te gaan naar een grote ruimte waar waterdruppels vielen en stroomden terwijl ze een andere sensor beroerde. Zo ontwikkelde zich een klank- en bewegingsspel dat steeds intensiever werd en speelser toen ook de lichtsensors erbij betrokken werden zodat een duidelijker verband ontstond tussen beweging en geluid.

Na een welverdiend applaus gaven Ellis en Rob toelichting op wat ze wilden bereiken en op de techniek erachter. Het was een experiment en vanuit compositie oogpunt (en vanuit de techniek) waren er zeker tal van opmerkingen op te maken. Niettemin verbond dit diverse disciplines, wat al te merken was aan de mensen die aanwezig waren die weinig kennis hadden van elektronische muziek, maar er volop van genoten. Ambedo heeft bij verdere uitwerking van dit idee dan ook de potentie om groepen dansers interactief een prachtig beweeg- en klankbeeld te laten maken wat op heel wat plaatsen kan worden uitgevoerd.

René Uijlenhoet in FAQLab
FAQLab
René Uijlenhoet – gast FAQLab 2019

FAQLab vervolgde met een interview met René Uijlenhoet. Hij is componist en als docent verbonden aan Codarts in Rotterdam. Hij heeft onder andere gestudeerd bij Ton Bruynèl, een zeer vroege pionier van elektronische muziek, die als eerste Nederlander een privé-studio had gebouwd, een unicum eind jaren 50. Voor de liefhebbers altijd weer mooi om een stuk geschiedenis verhaald te krijgen.

FAQLab
Interview met René Uijlenhoet

Verder liet René een stuk van Bruynèl (Coda voor K) horen. Enerzijds geweldig om te zien wat er met de juiste inzet zelfs zo lang geleden al mogelijk was met elektronica, maar ook om op te merken dat er intussen veel geëvolueerd is. RenÈ liet nog twee eigen werken horen (Red Junction en De Voorzienigheid).

FAQLab
FAQLab van Willem Twee Studio’s

Een vorige editie van FAQLab heb ik ooit geprobeerd om de geluiden die je in dit soort stukken kan horen te omschrijven. Dat ga ik nu niet proberen, de klankpaletten en de bewegingen in het geluid die je hoort zijn daar veel te rijk en complex voor. Je moet ze gewoon ervaren. Wat iedereen dan ook deed.
In een gesprek met René over de ontwikkeling van elektronische muziek kwamen we tot de conclusie dat, in plaats van een buitenissige noviteit, elektronische muziek zich heeft ontwikkeld tot een volwassen discipline, die als instrument geïntegreerd raakt in kunstuitingen.

Shit and Shine

Shit and Shine is eclectisch en uiteindelijk dansbaar

Experimenteel, techno, noise maar ook lekkere house samples

Shit and Shine deed eerst Oslo, Parijs en Brussel aan voordat de twee vertegenwoordigers van de band, Craig Clouse en Leon Marks, op 4 april bij Muziek Op Donderdag in Willem Twee concertzaal optraden. Na Den Bosch gaan zij nog naar Berlijn en Leipzig (met de gehele crew) en is de Europese stedentour van Shit and Shine gedaan. Leon Marks gaat weer naar Londen en Craig Clouse vliegt terug naar Austin, Texas, USA.

Shit and Shine
Shit and Shine

Een beetje aandoenlijk om Den Bosch tussen al die wereldsteden te zien. Deze avond is in samenwerking met het FAQ festival geprogrammeerd en dat verklaart veel, zo niet alles dat Shit and Shine voor het zeer bescheiden podium van Willem Twee concertzaal – de foyer nota bene – kon worden gestrikt. Dat was ook een verrassing voor de heren zelf die gewend zijn om in grote zalen te spelen voor een uitzinnig publiek.

Shit and Shine
Craig Clouse

De naam (en faam) van FAQ festival is dusdanig dat grote namen uit de elektronische muziek graag hier naar toe komen. Denk aan Daedelus, Koreless en Suzanne Ciani die de afgelopen jaren in Den Bosch hebben opgetreden en zelfs in Willem Twee Studios hebben gewerkt.

Dit jaar heb ik FAQ festival gelaten voor wat het was. Ik kende bijna geen van de artiesten die geprogrammeerd stonden behalve dan Kees Tazelaar. Shit and Shine wilde ik echter niet aan mij voorbijgaan. Deze generatie weet twee dingen te verbinden die mij aanspreken: experiment en dansbaarheid.

Shit and Shine
Leon Marks

Visueel was het allemaal niet geweldig. Een kleine tafel met daarop elektronische apparatuur en twee stoelen. Een fotograaf zei gekscherend dat de band weer weg was gegaan nadat ze alles hadden voorgeprogrammeerd. Er hoefde maar een knopje te worden ingedrukt.

Shit and Shine
Tafel vol elektronica

Zo erg is het gelukkig niet bij Shit and Shine die op tijd begon. De heren deden het aanvankelijk kalm aan: fijne soundscapes, audio-tapes, nu en dan flinke vette noise erover heen. Niet opzienbarend en qua volume zeer dragelijk. Ook dat was anders dan Clouse en Marks gewend zijn. Bij hen is het gewoonlijk alle knoppen open en blazen maar. Clouse zei daarover: “Tonight was a challenge.”

Op een derde van het optreden dat iets korter dan een uur duurde, zette Shit and Shine een beat in die bijna dansbaar was. Clouse tapte met zijn rechtervoet mee met het ritme en bij het publiek bewogen de hoofden mee. Clouse tikte met drumsticks op twee kleine toestellen die equalizers bleken te zijn. Marks zorgde voor de sound en samples die hij had voorgeprogrammeerd of ter plekke maakte.

Shit and Shine
Drum & beat

De dansbare beat werd steeds dominanter wat kon rekenen op de instemming van de aanwezigen. Visioenen van immense zalen met een kolkend publiek kwamen bij mij op. Toen de muziek stopte, steeg een hartverwarmend applaus op en verscheen er een glimlach op het gezicht van Craig Clouse. Shit and Shine was het toch weer gelukt om dit enthousiasme te ontlokken. Alleen net effe anders dan ze gewend zijn.

Zeven analoge werken van Daedelus bijna afgerond

Fascinatie Daedelus negentiende-eeuwse conflicten vervat in triptiek

Daedelus, de artiestennaam van Alfred Darlington, gaf dinsdagmiddag 11 september zijn presentatie in het Willem Twee concertzaal ter gelegenheid van de opening van de Willem Twee studio’s. Studio’s wier naam & faam aan het groeien zijn. Van heinde en verre weten die studio’s een enthousiaste, jonge electronica generatie aan te trekken door de aanwezigheid van analoge geluidssystemen waaronder een ARP2500. Systemen die in prima staat verkeren en bemand worden door een groep bevlogen mensen.

Daedelus liet op deze late matinee presentatie zeven werken ten gehore te brengen. De overeenkomst van al die zeven werken is dat ze geen van allen af zijn. De een is verder in de fase naar voltooiing dan de andere. In die zin hield Daedelus het klein aantal aanwezigen een mooie spiegel voor van wat zich afspeelt in de workshop sessies in de Willem Twee studio’s. Het zijn werken in voorbereiding – work in progress – die op het punt staan te worden afgerond.  Zelf zegt hij dat ze dichter bij die afronding zijn dan hij had gedacht. Er moet hier en daar nog verder doorontwikkeld worden.

Zeven analoge werken van Daedelus bijna afgerond
Daedelus in Willem Twee concertzaal

Daedelus is één van de gastdocenten die studenten in elektronische muziek en sounddesign, begeleidt. Als tegenprestatie kan hij als artist in residence gebruikmaken van de unieke synthesizers en oscillatoren voor zijn eigen werk zoals een album die over de Boerenoorlogen uit de 19e eeuw handelt.

Boerenoorlogen
Daedelus begon zijn presentatie met een werk dat de werktitel De Bittereinders draagt. Bittereinders waren vrijheidsstrijders die zich niet wilden neerleggen bij de overwinning van de Britten na de Tweede Boerenoorlog (1899-1901). Ik vroeg hem waarom hij zich zo verbonden voelt met die negentiende-eeuwse oorlogen.

‘Ik kreeg de kans om in Zuid-Afrika op te treden, in Johannesbrug en Kaapstad. Vooral in die steden leven mensen nog sterk in de schaduw van hun geschiedenis. Veel van het hedendaags geweld komt voort uit die historische conflicten. Die Boerenoorlogen hebben veel impact op de moderne oorlogsvoering [gebruik van concentratiekampen, red.] maar speciaal op het dagelijks leven in Zuid-Afrika. Ik voelde de scheiding in het land, in de talen die gesproken worden, het Afrikaans ten opzichte van het Engels, de conflicten. Ik wilde daar iets mee doen’.

Als het album over De Boerenoorlogen uitkomt – de verwachting is begin 2019 – dan vormt het het sluitstuk van een triptiek die over conflicten en oorlogen gaat uit de negentiende eeuw. Eerder bracht Daedelus de EP Righteous Fists of Harmony (2010) over de Boxer opstand in China en het album The Light Brigade (2014) over de Krimoorlog. De reden voor deze werken is de fascinatie van Daedelus voor conflicten uit de 19e eeuw. Daedelus lijkt sowieso uit die eeuw te stammen door zijn Victoriaanse kleding tijdens zijn optredens.

Zeven analoge werken van Daedelus bijna afgerond
Daedelus Victoriaans gekleed tijdens performances
Zeven analoge werken van Daedelus bijna afgerond

Daedelus presenteerde dinsdag 11 september zeven werkstukken. Hij sprak liever over ‘cases’ en was tijdens en na de presentatie in de concertzaal zelf verrast over het niveau en stadium die de werken inmiddels hebben bereikt. Alle nummers zijn gedeeltelijk ontstaan en/of verder bewerkt in de Willem Twee studio’s. Geen van de stukken die hij liet horen, droeg een werktitel met uitzondering van Bittereinders, het eerste nummer. Samen met het derde en zesde nummer komt Bittereinders in het te verschijnen album over de Boerenoorlogen. In deze twee nummers zijn Afrikaanse vocalen verwerkt. De andere nummers varieerden van downtempo met pulserende geluiden tot upbeat met flink wat aanzwellend geruis. Het tweede nummer was lekker jazzy met een zekere Lee Thompson aan de trompet.
Na afloop van de presentatie had ik een kort gesprek met Alfred Darlington aka Daedelus.

KLANKGAT: Wat is de aantrekkingskracht om hier in de Willem Twee studio’s te werken?
Daedelus: Het is allemaal erg nieuw, dus ik kan niet zeggen hoe het zich ontwikkelt, wat het gaat worden. Ik spreek nu voor mijzelf. Als je aan die zware knoppen draait dan voel je dat het oud is, historisch. En dan bedoel ik niet alleen de apparatuur maar ook het geluid. Je voelt letterlijk het geluid in je lichaam als je ermee werkt. Nogmaals het zijn niet alleen de apparaten maar de gehele interface, het gewicht van de kabels, de tandwielen en dat die kabels je een beetje wegduwen. Het is een fysieke beleving.

Zeven analoge werken van Daedelus bijna afgerond
Daedelus licht zijn werken – cases – toe

Marcel Wierckx die ik gisteren sprak, had het over ‘happy accidents’.
Ja, daar is zeker wat van waar. Je kunt een hele middag aan iets werken, denken dat jij het perfect in orde hebt, dan op de opnameknop drukt om te merken dat het eigenlijk allang goed zit. Het is het jagen op ongrijpbare geesten die nog leven maar ook dood zijn.


Daedelus gaf zaterdagavond 15 september een magistrale performance weg in Willem Twee poppodium tijdens de Grand Finale ter gelegenheid van de opening van de Willem Twee studio’s

Marcel Wierckx presenteert in Willem Twee concertzaal

Interessante onbetrouwbaarheid van analoge systemen

Marcel Wierckx geboren in Winnipeg, Canada, woont al jaren in Nederland. Hij studeerde compositie aan de Desautels Faculty of Music van de University of Manitoba in Winnipeg en vervolgde zijn muziekstudie aan de Schulich School of Music of McGill University in Montreal. Hij is multimedia artist/docent compositie aan het conservatorium van Amsterdam.

Willem Twee studio’s
Marcel Wierckx was maandag 10 september in Den Bosch ter gelegenheid van de opening van de Willem Twee studio’s. Hij gaf workshops in de ochtend en ’s middags om 16.00 uur een presentatie van een uur in de concertzaal. Hij liet drie stukken horen én zien. Zijn opleiding en achtergrond is het maken van software kunst, software muziek in zijn geval. Hij maakte ook de stap naar het maken van video’s  en installaties bij zijn composities.
Realtime live performances zijn de handelsmerk van Marcel Wierckx. De eerst twee stukken waren deze keer echter voorgeprogrammeerd, alleen het derde en laatste werk was wel weer realtime live. Het eerste werk was een audio-video van traag bewegende, immens grote planten of bloemen op muziek die qua tempo in de pas liep op de beelden.

Drumloop
Boeiender was het tweede – voorgeprogrammeerde – stuk waar geen visuals werden vertoond, alleen muziek en geluid. Wierckx had hier een korte drumloop van twee seconden voor gebruikt en schreef een klein algoritme dat keek waar alle interessante geluiden zaten die in die loop waren besloten.
“Ik pakte een stukje van die drumloop en op basis van het fragment dat speelde, maakte het algoritme een beslissing wat het volgende fragment zou zijn om te zorgen dat het niet continu hetzelfde zou zijn. Er zat een random variatie in. De bedoeling was dat het een echte drummer moest nabootsen maar dingen doet die een echte drummer niet zou doen. Eigen beslissingen maken, een beetje free jazz maar met beslissingen die niet rationeel zijn.”

Ruis
Het derde werk was dus wel realtime live. Zowel het zien als het horen waren even belangrijk. Marcel Wierckx was een algoritme aan het besturen dat tegelijkertijd audio en video genereerde. Het werd ter plekke gespeeld en bij elk optreden is het weer anders. Ruis – noise – was het uitgangspunt van het stuk, in beeld en geluid. Het stuk bestaat eigenlijk uit piepkleine  stukjes ruis die Wiercks rijdens zijn performance bewerkt.

Ik sprak na afloop met Marcel Wierckx en natuurlijk hadden we het over de analoge Willem Twee studio’s.

Marcel Wierckx houdt van de interessante onbetrouwbaarheid van analoge systemen
Marcel Wierckx in Willem Twee concertzaal

KLANKGAT: Wat vindt u van de analoge studio’s hier op de bovenverdieping?
Marcel Wierckx: Die zijn waanzinnig. Het is alsof je in een museum loopt, maar een museum waar je aan alles mag aankomen. En dat is heel bijzonder.

En maakt u ook gebruik van analoge apparatuur of werkt u alleen digitaal?
Mijn opleiding, mijn achtergrond is software kunst, software muziek moet ik zeggen. Ik heb niet heel veel opleiding gehad in analoge studio’s. Dat komt omdat op het moment dat ik in Canada muziek studeerde, je op computers niet alleen kon componeren maar je kon er ook live als instrument mee optreden. Componeren met computers en muziekinstrumenten maken met computers en daarom ging ik helemaal de computerkant in. Maar vandaag heb ik een workshop gedaan samen met Hans Kulk in de studio en ik ben weer bezig om te kijken wat die analoge systemen mij kunnen bieden wat ik nu digitaal niet kan bereiken.

Verschillen in geluid, warmte?
Absoluut, het is niet te vergelijken. En ook een bepaalde graad van onbetrouwbaarheid, een aangename mate van onbetrouwbaarheid. Daar houd ik van. Het is een beetje ironisch, ik probeer dat te benaderen met mijn algoritmes en digitale systemen, terwijl dat al in het analoge zit. Maar het is toch anders.

Onbetrouwbaarder?
Ja, maar wel interessant onbetrouwbaar. Computers zijn onbetrouwbaar op een totaal oninteressante manier. Als ze niet werken dan werken ze gewoon niet. Maar met analoge apparatuur kan je wel die ‘happy accidents’ bereiken.

Analoge schatkamer van Willem Twee studio’s

Instrumenten uit het verleden gaan de toekomst maken

Vrijdagavond 7 september vond de officiële opening van de Willem Twee studio’s voor genodigden plaats. In het weekend van 8 en 9 september tijdens Open Monumentendag kon u ze nog bezichtigen. Een unieke kans om een werkend museum te zien. Zoals altijd als je de Willem Twee concertzaal binnenstapt hangt er een gemoedelijke atmosfeer waar ik me elke keer weer goed bij voel. De grote groep aanwezigen werd behoorlijk op tijd gevraagd naar binnen te gaan. Daar was een goede reden voor.

Analoge schatkamer van Willem Twee studio’s

Tom Holkenborg
Na een heel kort welkomstwoord door directeur Henri Broeren verscheen live op het grote scherm, vanuit Los Angeles, niemand minder dan Tom Holkenborg (zie foto boven). Tom aka Junkie XL is het muzikale genie achter heel wat films vanuit Hollywood. Los van de tour door zijn studio benadrukte hij het belang van de Willem Twee studio’s. Analoge apparatuur die nog in zo’n goede conditie verkeren, zijn niet alleen erfgoed, maar dragen door hun karakter wezenlijk bij aan het vakmanschap van het maken van elektronische muziek. Zeer belangrijk voor jonge, getalenteerde musici. Deze instrumenten zijn als een oude viool, een Stradivarius bijvoorbeeld. Holkenborg gaf toe jaloers te zijn op de ARP2500 die in de Willem Twee studio’s staat. Als hij weer eens in Nederland is, wil hij graag langskomen in de schatkamer van Willem Twee studio’s om er mee te experimenteren.

Deze diashow vereist JavaScript.

Mike van der Geld
De wethouder Duurzaamheid, Leefomgeving en Cultuur gaf in de daarop volgende toespraak aan hoe belangrijk het is dat Den Bosch en Brabant op de kaart worden gezet. Hij prees daarbij Henri Broeren die de visie heeft gehad om een bedreiging tot een kans om te buigen. Petje af, en een applause.

Frans van Dooremalen
Van Dooremalen is bestuurder van het Cultuurinvesteringsfond Brabant C. Het fonds investeert in culturele initiatieven die een brede betekenis hebben en die rendement kunnen opleveren. Niet alleen qua geld, maar ook qua het aantrekken van talenten en top artiesten. Frans gaf aan dat hij zwaar onder de indruk was van deze ruimte. Hij vergeleek zich een beetje met de Britse archeoloog Howard Carter die op zoek was naar de schatkamer van farao Toetanchamon. Carter wist waar hij naar op zoek was. Van Dooremalen wist daarentegen niet wat hij zou aantreffen in de schatmaker van Willem Twee studio’s.
Hij wist niet wat hij zag en vond meteen dat dit cultureel erfgoed is. Maar meer nog: hij zag hier bevlogen mensen die bezig waren dromen waar te maken. En hij kijkt al uit naar de tijd dat een internationale topartiest hier in Den Bosch een muziekstuk komt opnemen dat een klassieker wordt. Gezien de belangstelling die er nu al is zou het zomaar kunnen gebeuren!

Analoge schatkamer van Willem Twee studio's
Henri Broeren

Henri Broeren
Henri is (na een indrukwekkende lijst met functies) bestuurder van Willem Twee. Hij heeft de mensen samen gebracht die nodig waren om al dit moois tot stand te brengen, maar hij wilde met name de aandacht vestigen op de mensen die het ‘echte’ werk hebben gedaan: Hans Kulk, Rikkert Brok, Armeno Alberts, Mitchel van Dinther, en de organisatie CEM. Deze bevlogen figuren brachten apparatuur in, vakkennis, en heel veel werk.
Daarnaast was dit allemaal niet mogelijk geweest zonder de vele vrijwilligers die hebben lopen sjouwen bij de verhuizing, hebben zitten solderen en die talloze klussen hebben opgeknapt. Ook die lijst met namen las hij voor – uw verslaggever vond het ook fijn zijn naam te horen.

Analoge schatkamer van Willem Twee studio's
Floris van Hoof

Floris van Hoof
Het werd tijd voor muziek. En de Belgische artiest Floris van Hoof liet horen wat er aan muziek met de studio mogelijk was. In een ‘synesthetische’ ervaring van beeld en geluid koppelde hij ritme en bijbehorende beelden samen. Een hypnotisch effect voor wie zich er aan over kon geven. Van Hoof sprak zijn lof uit over de uitstekende staat van de analoge elektronische apparatuur van de Willem Twee studio’s. Van Hoof gaat binnenkort op tournee door Nieuw-Zeeland en Australië. Hij treedt nu en dan op met andere musici waarin een samengaan plaatsvindt van analoge en digitale muziek.

Deze diashow vereist JavaScript.

Henri Swinkels
De gedeputeerde voor kunst en cultuur voor de provincie Brabant reageerde op de muziek van Floris: ‘ Het is juist deze muziek die je voorbij je grenzen
trekt, die je nieuwsgierig maakt naar ‘het andere’, die bestaande kaders omverwerpt. Hij dacht terug aan de beginmelodie van Doctor Who, de Engelse televisie serie, zijn kennismaking met elektronische klanken.
Hij gaf aan trots te zijn dat Brabant C (‘het is wel een provinciaal fonds’) deze plek hielp. En hij benadrukte het belang van creatieve proeftuinen een vrijplaats om te experimenteren.

Henk van der Meulen
Ook de directeur van het Conservatorium Den Haag benadrukte het belang van juist deze studio. Juist door het vakmanschap dat je met deze oude apparatuur moet ontwikkelen stelt je in staat om werkelijk vakmanschap in het opbouwen van klank te ontwikkelen. De studio is een voortzetting van de traditie die met mensen als Edgar Varese, Dick Raaymakers, Jan Boerman, Henk Badings, Ton Bruynel is begonnen.
‘In deze studio komt geschiedenis samen om toekomst te creeëren.’ Hij ondersteunt ook van harte de samenwerking die aan het ontstaan is tussen deze studio en diverse conservatoria. Ook is het belangrijk dat
‘iedereen’ hier kan komen studeren en luisteren. De studio is openbaar en maakt muziek met ‘respect voor de oerklank’.

Analoge schatkamer van Willem Twee studio's
Daedelus

Daedelus
En toen muziek van een bekend componist: Daedelus, de artiestennaam van Alfred Darlington. Hij ging de studio in (wat we het grote scherm via videolink konden volgen) en produceerde een zeer toegankelijk stuk die initieel het idee gaf dat je in een vreemde natuur rondliep. Subtiel bijgemixed ritme zorgde uiteindelijk voor wat oriëntatiepunten en vervaagde weer. Echt een belevenis.

Ik sprak hem later nog even en hij benadrukte opnieuw het belang van het werkelijk kunnen experimenteren om vakmanschap te ontwikkelen en wezenlijk nieuwe muziek te produceren. Hierbij is de rol van instrumenten die je echt moet leren begrijpen niet te overschatten.


Programma:

08 september: Open monumentendag 10.00 uur (concertzaal)
09 september: Open studiodag 10.00 uur (concertzaal)
10 september: Marcel Wierckx presentatie 16.00 uur (concertzaal)
11 september: Daedelus presentatie 16.00 uur (concertzaal)
12 september: Studio presentatie 16.00 uur (concertzaal)
13 september: Kees Tazelaar presentatie 16.00 uur (concertzaal)
14 september: Jorrit Tamminga presentatie 16.00 uur (concertzaal)
15 september: Synth meeting & soldeer dag 14.00 uur – 18.00 uur (poppodium)
15 september: Grand Finale 20.30 uur – 03.30 uur (poppodium)

Locatie Willem Twee concertzaal: Prins Bernhardstraat 4

Locatie Willem Twee poppodium: Boschdijkstraat 100

Opening Willem Twee studio’s feest voor elektronica generatie

Rikkert Brok is nieuwsgierig naar wat muziek kan doen met een mens

Onlangs had ik het genoegen om met Rikkert Brok (hoofd studio’s en organisator van FAQ Festival) een interview te hebben over de Willem Twee studio’s in het gebouw van de Willem Twee concertzaal (voorheen de Toonzaal).

Opening Willem Twee studio’s

Opening Willem Twee studio's
Analoge studio

Sinds enige tijd timmert deze studio hard aan de weg van elektronische muziekgeneratie door middel van cursussen, concerten en het FAQ Festival.
De studio is pas helemaal vernieuwd en zaterdag 8 September (Nationale Monumentendag) is de openstelling voor algemeen publiek, waar u zelf een kijkje nemen kan.
Achter Rikkert de wenteltrap naar de studio opklimmend dacht ik meteen het gesprek te kunnen beginnen, maar hij stond er op om te demonstreren wat de oude analoge apparatuur allemaal kan.
Terwijl een oscilloscoop opwarmde mengde hij witte ruis door een serie filters en produceerde meteen allemaal ruimtelijke geluiden. Bijna dacht ik dat ik helemaal geen vragen meer hoefde te stellen omdat het al duidelijk was waar Rikkert zijn passie en kunde liggen. Gelukkig kwamen we ook nog in gesprek.

Deze diashow vereist JavaScript.

Wie is Rikkert Brok?
Rikkert is vooral muziek en de toepassing van muziek in moderne media en in combinatie met beeld. Zoals hij zegt: “Ik ben gedreven door nieuwsgierigheid naar wat muziek kan doen met een mens.”
Eind jaren ’80 zag hij dat de Atari computer van zijn broer een MIDI interface had [een manier waarop computers en allerlei elektronische muziekapparatuur zoals keyboards samen kunnen ‘praten’ red].
Hij werd door vrienden gestimuleerd om te experimenteren met wat je daar allemaal mee kan doen, en voor hij het wist had hij uitgebreide kennis opgedaan van spelen met computers en muziek. Hij vond dat zo leuk dat hij is gaan studeren in Den Haag aan de Interfaculteit Beeld en Geluid.

Daar kreeg hij waarden als ‘nieuwsgierigheid, creativiteit en zelfstandigheid’, op het gebied van het ontwikkelen van audiovisuele kunst bijgebracht.
Soms met vrienden, soms alleen, hield hij zich daarna bezig met het ontwikkelen van kunstprojecten die de menselijke perceptie uitdagen.
Als zelfstandig kunstenaar die ook free-lance producties deed kreeg hij bekendheid in de theaterwereld. Op die manier werd hij door de directeur van de toenmalige Toonzaal [tegenwoordig Willem Twee concertzaal red.]  opgebeld of hij daar de techniek kon komen ‘doen’.

Combineren
Hij had toen het idee om de technische functie te combineren met het maken van elektronische muziek. De directeur zag daar wel wat in en zo werden de eerste stappen van het FAQ festival gezet [eerste editie was in 2010, red]. Daar kwam hij in contact met Hans Kulk, iemand met een enorme achtergrond in elektronische muziek en lesgeven. Hans had een uitgebreide verzameling elektronische apparatuur van onder andere laboratoria en onderwijsinstellingen, die je uitstekend kan toepassen om geluid mee te maken. En hij zou dat graag gebruiken om andere mensen de liefde er voor bij te brengen. Maar hij had de ruimte niet.

Henri Broeren, directeur van de Toonzaal, was meteen enthousiast en zo verhuisden de spullen van Hans. De volgende stappen op weg naar professionalisering waren snel gezet, les geven voor beginnende liefhebbers, verhuur aan professionals. De eerste cursussen en de presentatie van de resultaten die de leerlingen behaalden volgden al snel. En de volgende stap kwam er aan toen Armeno Alberts er bij kwam. Hij bracht onder andere een unieke ARP2500 van het CEM instituut mee [een instelling voor elektronische muziek red].
En zo is er nu een unieke plek ontstaan om elektronische muziek te leren maken en te produceren.

Wat trekt jou in het maken van elektronische muziek?
“Het verkennen, onderzoeken, ontginnen van nieuwe klanken. Ik ben geïnteresseerd in vernieuwende muziek, en ben niet zo genre gebonden.
Ik hou van klassiek, metal, hip hop, noem maar op, ik pik er uit wat ik interessant vind.”

Opening Willem Twee studio's
Rikkert Brok

En zo komen we op het FAQ Festival, wat is jouw toekomstvisie er op?
Het is makkelijk om FAQLab en FAQ festival te verwarren. FAQLab is een bijeenkomst van leerlingen van de Elektronische studio, die ideeën en stukken muziek uitwisselen, en ook mensen die zelf synthesizers bouwen en nieuwe concepten ontwikkelen en daar lezingen over geven zodat iedereen van elkaar kan leren.
Het FAQ Festival gaat om echte optredens van elektronische muziek artiesten. Vaak hebben ze een residentie gedaan in de studio zodat ze het daar gemaakte werk kunnen presenteren.
Er komen grote namen naar toe [bv Suzanne Ciani, Daedelus red] omdat we een omgeving bieden waar veel aandacht voor ze is, waar ze veel kunnen experimenteren en met vernieuwende muziek kunnen komen.

Opleiding studenten
Verder gaan de studio’s zich richten enerzijds op samenwerking met conservatoria om hun studenten op te leiden, maar ook zijn ze laagdrempelig toegankelijk voor een ieder die meer van elektronische muziek wil weten. Na redelijk korte en betaalbare cursussen heb je al een aardig inzicht in wat je echt kan, en kan je je verder ontwikkelen. Toegegeven in het begin ziet het er allemaal erg imposant uit, maar met wat hulp blijkt het al snel een leuke en creatieve manier van werken te zijn die heel erg inspireert.
Je kan ook na cursussen gevolgd te hebben misschien al een portfolio opbouwen (met begeleiding vanuit de studio) die je mogelijk helpt met verdere studie aan een conservatorium. Daarbij richt de studio zich niet op één doelgroep maar kan elk genre wel iets maken dat gebruikt kan worden, experimenteel, klassiek, dance, het kan allemaal. En juist het in contact brengen van die verschillende stromingen is interessant omdat dat tot nieuwe dingen leidt. En we werken nog steeds aan de ontwikkeling van nieuwe cursussen.

Opening Willem Twee studio's
Opening Willem Twee studio’s is een feest voor de elektronica generatie

De nieuwe studio gaat openen?
Ja, intussen zijn er drie studio’s gebouwd, waar naast de elektronische muziek ook optredens in de zaal beneden in de voormalige Synagoge opgenomen kunnen worden.
De officiële opening voor genodigden is op 7 september aanstaande. Daarna is er een festivalweek waarin enorm veel gaat gebeuren. Daedelus komt iets vertellen over zijn residentie in de studio en verzorgt de muzikale omlijsting.

Vanaf zaterdag 8 september is iedereen welkom om in de studio’s een kijkje te komen nemen, met een rondleiding. De zaal is dan ook open voor bezichtiging.
Van maandag 10 tot en met vrijdag 14 september komen docenten van de grote muziekinstellingen die les gaan geven aan studenten van die opleiding. Om 16:00 uur is er dan een presentatie van nieuw gecomponeerd materiaal die voor iedereen toegankelijk is.
Kijk vooral even op de website van Willem Twee waar het hele programma is te vinden. En details over cursussen in de studio vind je hier: cursussen.

Opening Willem Twee studio's
Opening Willem Twee studio’s

En waarom zou je naar een concert komen luisteren?
Dat is moeilijk uit te leggen omdat het zo breed is, van experimentele muziek tot dance, en we willen ons niet tot een enkel genre beperken.
Maar juist daarin zit hem ook het interessante, omdat wij die overlap tot stand brengen kan je hier echt naar nieuwe dingen komen luisteren!
Dus het is een stuk bevrediging van nieuwsgierigheid, nieuwe dingen durven uit proberen, nieuwe verbanden leggen.

Hoe krijg je trouwens die grote namen naar de concertzaal?
(Rikkert begint te lachen) “Gewoon de stoute schoenen aantrekken en contact zoeken. Als concertzaal hebben we veel te bieden, enorme mogelijkheden met de apparatuur, een prachtige sfeervolle zaal en heel geïnteresseerd publiek, waar je nieuwe dingen kan uit proberen voor je het naar de grote zalen brengt.”

En zo zijn we bij het einde van het interview. Ikzelf ben op diverse cursussen geweest en ben zwaar onder de indruk van wat een stel ‘begeisterde’ mensen tot stand kan brengen.
Wellicht tot ziens op één van de activiteiten.