Rafaele Andrade

Lange reeks optredens Present sound now

Met experimentele muziek weet je nooit wat je opvist volgens gitarist Eerie Wanda

Heel toevallig kwam ik de dag na het festival Present sound now passing in een restaurant Eerie Wanda (artiestennaam van Marina Tadic) tegen. Zij is een van de artiesten die bij Present festival optrad. Van haar mocht ik bovenstaande quote gebruiken. Nieuwe muzikale en creatieve uitingsvormen, hoe geef je er een podium voor? Hoe doorbreek je muzikale taboes en bied je ruimte om te experimenteren?

Present sound now passing

Present sound now passing
Pierre Bastien – ©KLANKGAT

Present sound now passing door Willem Twee Poppodium geeft hier een antwoord op. Een lange reeks optredens, die aan één stuk doorgaan. Beginnend om vijf uur in de middag tot diep in de nacht, waarbij het laatste optreden pas tegen enen begon.

In het gebouw van Willem Twee stonden drie zalen ter beschikking. En het publiek kon makkelijk telkens van de ene naar de andere zaal wandelen voor het volgende optreden.

Zo werden we getrakteerd op stukken die met de klankmogelijkheden van een instrument experimenteerden, composities die onderlinge verbinding in een cirkel van ‘zijn’ probeerden weer te geven, een zeer creatief opblaasinsect en stukken die mogelijkheden van ritme tot het uiterste doorvoerden.

Present sound now passing
voordraaicello Knurl – ©Mickey Obo Photo

Ook aandacht voor nieuwe muziekinstrumenten zoals een soort voordraaicello (Knurl) die vier sets snaren had die telkens snel voorgedraaid konden worden om zo andere klankkleuren te laten horen. Al deze dingen doen je nadenken over wat muziek nou eigenlijk is, maar zolang je klankbeelden oproept die ook echt wat met de mensen doen ben je goed bezig.

Nate Wooley

Nate Wooley
Nate Wooley – ©Mickey Obo Photo

Nate Wooley trapte stip om vijf uur de optredens af met zijn trompet. KLANKGAT heeft al een uitvoerig artikel aan hem gewijd.

Younes Zarhoni

Younes Zarhoni
Younes Zarhoni in Spiegelzaal – ©Mickey Obo Photo

In de spiegelzaal liet Younes Zarhoni ons om hem heen zitten. Hij heeft als muzikaal concept de cirkel, die hij in elk aspect van de muziek terug laat komen, tot en met de plaatsing van het publiek. Zijn muziek bestaat uit telkens terugkerende variaties op geluiden die hij heeft gesampled en zang die hij zelf inzingt met wel tot zes partijen.

Younes Zarhoni
oude mystieke teksten – ©Mickey Obo Photo

De zang is gebaseerd op oude mystieke teksten uit de Sufi traditie. En het moet gezegd, die combinatie van telkens terugkomende verstilling in de die zang, afgewisseld met de drukte van de alledaagse leefgeluiden doet wat met je. Mooi en met zorg gedaan.

Laura Agnusdei

Laura Agnusdei
Laura Agnusdei – ©Mickey Obo Photo

Laura Agnusdei vervolgde door te experimenteren met wat je met een sax kan doen als je dat combineert met loopmachines en synthesizertonen. Diverse lagen in de muziek bleven elkaar opvolgen. Door gebrek aan duidelijke ritmiek en een ‘richting’ vond ik het niet echt een compositie, maar de aangeduide ‘momenten’ in de muziek stemmen wel tot nadenken over verdere mogelijkheden.

Eerie Wanda

Deze slideshow vereist JavaScript.

Eerie Wanda doet haar naam eer aan. Met elektrische gitaar begeleidt ze zichzelf met mysterieuze klanken en teksten die de wereld vanuit een heel andere hoek bekijken. Ze sleept je daarbij mee in een soort van droomwereld. Even wennen maar wel lekker.

Yamila

Deze slideshow vereist JavaScript.

Yamila liet ons een uitgebreide serie klankexperimenten met stem en elektronica horen. Soms waren er Balkanachtige harmonieën te horen, dan weer fluitklanken en windvlagen die scherp konden aandoen. Dan weer veranderde het stuk naar mooie gestreken tonen. Op die manier bouwde ze een hele wereld aan klankbeelden op.

Karel van der Eijk

Present sound now passing
groot opblaasbaar insect – ©KLANKGAT

Karel van der Eijk was misschien wel de meest creatieve van Present sound now passing. In twee dagen tijd had hij van oude vuilniszakken en afvalplastic een heel groot opblaasbaar insect gemaakt. Het ‘beest’ had allerlei uitstulpingen met daarin van PVC gemaakte fluiten op diverse toonhoogtes.

Aan het begin van het optreden ging de compressor aan en langzaam kwam het beest tot leven, waarbij meer en meer fluiten geluid gingen maken. Dat resulteerde door de luchtdrukwijzigingen als er weer een nieuwe uitstulping openging in allerlei combinaties van klanken die van welluidend tot chaotisch heen en weer schoten.

Karel van der Eijk
Karel van der Eijk – ©Mickey Obo Photo

Kon je er de schoonheid van de natuur in horen? Een protest van hoe wij het ecosysteem om het leven brengen? Het maakte zeker wat los.

Rafaele Andrade

Rafaele Andrade
Rafaele Andrade – ©KLANKGAT

Rafaele Andrade heeft haar eigen muziekinstrument, de Knurl, ontworpen. Een soort cello met voordraaibare snaarelementen waardoor telkens andere klankkleuren hoorbaar worden. Door afwisseling van ritme en combinatie met elektronica ontstaan allerlei klankbeelden.

Ruidoscuro

Deze slideshow vereist JavaScript.

En toen barstte Ruidoscuro los met het meest heftige stuk ritme van de hele avond. In belendende zalen stonden de dakramen nog heftig mee te resoneren. Zwaar drumwerk met polyritmes, distorted synthesizerstemmen en schot achtige drum aanslagen waar een elektrische gitaar doorheen ragde. Een orgie van geluid die je slecht gedeeltelijk hoorde, maar grotendeels voelde in je lijf. Voor de liefhebber.

Pierre Bastien

Present sound now passing
Pierre Bastien – ©Martijn Frijters

Voor de mensen die nog konden horen (oordopjes werden in rap tempo verkocht) liet Pierre Bastien veel subtielere dingen horen. Hij maakt allerlei slimme kleine mechaniekjes die door middel van borstels, hamers en schrapen geluiden laten horen.

In combinatie met beeld van wat er gebeurt, laat hij horen hoe al deze mechanische dingen tot geluiden leiden. Leuk om naar te luisteren hoe al deze geluiden toch betekenis lijken te krijgen.

Present sound now passing
mechanische dingen – ©Brigitte Mulders

Indertijd leidde de introductie van elektronica tot een heftige discussie over wat nu eigenlijk muziek is. “Door mensen geordend akoestisch fenomeen binnen een afgebakend tijdsinterval” is nu wel zo’n beetje de geaccepteerde definitie. Maar wellicht dat hier door het werk van Pierre toch nog weer eens discussie over nodig is.

Er volgden nog een aantal optredens. Helaas is uw reporter nog altijd aan het worstelen met de gevolgen van post-covid en was het mooi geweest. Jammer, ik had graag Zenn nog gehoord.

Ik denk dat het belangrijk blijft voor de cultuur dat dit soort mogelijkheden tot experiment zoals  Present sound now passing blijft bestaan. Vooral invloeden van mechanica, meer tribale en etnische klanken in combinatie met elektronica zijn het waard verkend te worden zoals in de set van Kaito Winse.

Kaito Winse
Kaito Winse- ©KLANKGAT

Met dank aan Tim Sprangers, Peter Hagelaars en Rikkert Brok voor de casting van Present sound now passing.


Fotografie – Mickey Obo Photo, Martijn Frijters en Brigitte Mulders

Eerie Wanda – Internal Radio (2022)

Reageer