Maya Fridman en LudoWic

Het labyrint van Maya Fridman en LudoWic: XIV

Dappere poging tot verbeelding mag zich nog verder ontwikkelen om echt indruk te maken

Maya Fridman is een Russische celliste die in Nederland cum laude is afgestudeerd. Ze heeft al een indrukwekkende loopbaan achter de rug en won diverse prijzen. Ze heeft ook benefietconcerten voor Oekraïne georganiseerd.

LudoWic (Thijs Lodewijk) heeft de nodige wapenfeiten op zijn naam, samenwerking met diverse bekende artiesten, oprichter van de Herman Brood Academie, om maar wat te noemen.

Maya Fridman en LudoWic

Maya Fridman en LudoWic combineerden hun krachten voor een interessant gegeven: het in multimedia samenbrengen van het verhaal dat Jorge Luis Borges schreef in ‘Het huis van Asterion’.

Een verhaal dat in een dwaaltocht door allerlei menselijke emoties heen schiet, verhaald vanuit het perspectief van een persoon die uiteindelijk de Minotaurus geweest blijkt te zijn, dwalend door een labyrint. Voor dit muziek- en visuele spektakel maakte Rob van den Broek de percussie rekwisieten.

Maya Fridman
metalen figuren – ©Jostijn Ligtvoet Fotografie

Het podium is donker aan het begin, maar je ziet net de merkwaardige metalen figuren die in de lucht hangen en op de achtergrond staat een grote gong. Een figuur loopt het podium op, nauwelijks te onderscheiden, pakt een elektrische cello op.

Meteen merk je aan de streek en de klank van het instrument dat je met iemand te maken hebt die het instrument door en door kent. Mooie volle klanken worden al snel ondersteund door lage synthesizer tonen. Het geheel doet enigszins Keltisch aan.

Maya Fridman
Keltisch – ©Jostijn Ligtvoet Fotografie

En langzaam lichten de twee artiesten een beetje op. Vanaf daar word je meteen meegevoerd in een altijd duister blijvend geheel, waar soms de verlichting van kleur en richting verandert om andere accenten op te roepen.

De elektronica zorgt voor mooie klankbeelden die een grootse ruimte imiteren. En daarin verschillende locaties. Soms horen we alleen de diepe doffe tonen van het ver onder de grond zijn. Dan weer het geluid van druppelend water, de golven van de zee, met vogelgeroep. De klankbeelden worden op zijn tijd afgewisseld met diepe bassen en diverse ritmes en ondersteunende tegenmelodie.

LudoWic
diepe doffe tonen – ©Jostijn Ligtvoet Fotografie

Daarnaast zingt Maya Fridman een belangrijke tekst die de orde in het verhaal aanbrengt. Hier en daar worden de zangeffecten ondersteund met een loopmachine Zeer ingetogen en beschouwende momenten wisselen af met emotionele uitschieters.

Op een gegeven moment slaat Maya met een instrument op de klaargezette metaalachtige percussie, waar langzaam maar zeker de stukken van af vliegen. En uiteindelijk buigt zij voor de gong waar ze met hamerslagen een stevig geluid produceert, waar de elektronica niet voor onder doet.

Evaluatie:
Het mooie van November Music vind ik dat dit soort initiatieven om een niet alledaags thema (hoewel… zitten we allemaal niet opgesloten in een labyrint van gevoelens?) uit te beelden de kans krijgen. Dat moeten we ook zeker zo houden. Toch past bij deze uitvoering wel een aantal kanttekeningen waar de productie nog mag groeien in kwaliteit om echt indruk te maken.

De zang was ronduit slecht te verstaan. Gezien het belang van de tekst voor dit stuk mag hier nog wel aan gewerkt worden, wellicht is projectie van de tekst op de achterwand een optie.

Jostijn Ligtvoet Fotografie
archetypisch verhaal – ©Jostijn Ligtvoet Fotografie

Toen het geheel begon deed het qua klank denken aan een soort Keltisch ritueel, de vraag is of die ‘stemming’ wel de best mogelijke is voor iets wat zich uiteindelijk in een Griekse grot afspeelt, en wat niet zozeer een ritueel is, maar een archetypisch verhaal.

Er zaten heel wat stukken in die emotioneel beladen waren, en waar de muziek dat ook probeerde uit te beelden. Maar het was te kil, te vlak, te klinisch en nam je niet echt mee in die emotie. Als ik dat vergelijk met ‘Heaven and Hell’ van Vangelis en diens visie op de Griekse hel, dan valt daar nog veel te winnen.

Al met al denk ik dat Maya Fridman en LudoWic met dit stuk een diamant in handen hebben, maar er moet nog aan worden gepolijst.


Fotografie: Jostijn Ligtvoet Fotografie

Sonologie

Instituut Sonologie gast Toonzaal elektronische studio

Een laagdrempelige kennismaking met elektronische muziek

Het instituut voor Sonologie uit Den Haag presenteerde onder meer werk van studenten in Willem Twee Toonzaal. De avond is georganiseerd door Willem Twee studio’s die al vaker het Haagse elektronisch instituut hebben uitgenodigd.

Instituut voor Sonologie

Sonologie
Kees Tazelaar

De Toonzaal studio werkt samen met diverse conservatoria in Nederland om studenten de gelegenheid te geven werken op te nemen en uit te voeren.
Deze avond was er een oude bekende met zijn ‘gang’ aan studenten, Kees Tazelaar. Kees geeft al vele jaren onderricht aan het Instituut voor Sonologie en is daar sinds 2006 ook het hoofd van.

Dit soort avonden heeft een hoog experimenteel karakter en daardoor zie je behalve de mensen die veel met ‘ elektronica’ te maken hebben niet veel belangstellenden. Dat is erg jammer, want de avonden zijn een laagdrempelige en vriendelijke manier om kennis te maken met deze muziek. En hoewel ze door leerlingen wordt gemaakt komen er al veel spannende en mooie klankbeelden voorbij. Ik hoop in ieder geval dat ik met dit stukje de belangstelling voor dit unieke genre  kan laten toenemen.

Anna Khvyl

Sonologie
Anna Khvyl 8-channel fixed media

De aftrap werd genomen met de muziek van Anna Khvyl die de muziek maakte voor een documentaire over de mooie natuur in haar thuisland: Oekraïne, en specifiek zelfs het gebied rond de havenstad Marioepol. Anna is student aan het Instituut voor Sonologie.
De film was opgenomen voor de vreselijke gebeurtenissen, maar het bleef heel aangrijpend om de mooie bergen en natuur te zien. Anna zelf kon er niet bij zijn. Met haar klankbeelden, de vogelachtige geluiden, de vele subbassen legde ze een mooie laag bij de film. Een puntje van kritiek zou wat mij betreft zij dat de ‘beweging’ in de muziek niet altijd helemaal goed overeenkwam met de beweging in de film. Niettemin was het een heel mooie en ook aangrijpende ervaring.

Farzaneh Nouri

Farzaneh Nouri
Farzaneh Nouri

Afkomstig uit Iran is Farzaneh heel blij dat ze in Den Haag aan het Instituut voor Sonologie studeren kan, wegens de vriendelijke omgeving en de intensieve interacties waarbij veel kennis wordt overgedragen. Ze maakte interessante klankkleuren die veel aan vrouwenkoren deden denken, maar dan toch weer iets etherischer, fluitende rietgeluiden, en zacht aangeblazen metalen klanken wisselden elkaar af in een dans waarbij de klankkleuren telkens subtiel verschoven. Zachte pulsen op de achtergrond verzorgden een gevoel van ritme, en reeds eerder gemaakte thematieken keerden in subtiele variaties terug. Een stuk dat je meevoert.

Kees Tazelaar

Source Signals 3
excerpt Source Signals 3

Kees liet zelf een excerpt horen van zijn Source Signals 3. Een enigszins ‘aangenaam elektronisch klassiek’ aandoende versie van geluiden die aan ploffen en tikken doen denken, gebrom van transformatoren, schuddende geldstukken. In samenwerking met vogelachtig getjilp en ruis en gepulseerde subbassen ontstaat er toch (en dat is het geniale van de opbouw van dit stuk) een herkenbaar geheel waarin een serie thematieken rondspelen. Er werd ook mooi gebruik gemaakt van een plotselinge stilte.

Sonologie
Willem Twee Toonzaal

Suzana Laşcu
Suzanna is een in opkomst zijnde artieste uit Roemenie. Het stuk dat ze deze avond liet horen maakte gebruik van 8 kanalen en ze speelde met de mogelijkheden die dat biedt om een geluid door de zaal te laten reizen. Ze had sterke contrasten in haar geluiden waarbij sommige geluiden sterk deden denken aan ‘The Gnome’ uit de bekende ‘Pictures at an Exhibition’ van Isao Tomita. Het enige jammere aan dit stuk was dat het vrij snel voorbij was.

Oscar Peters

Als laatste liet Oscar Peters horen wat je met een combinatie van door de computer aangestuurde orgelpijpen en elektronische geluiden kan doen.
Zoals al ik al eens eerder heb opgemerkt kan je een kerkorgel met wat goede wil beschouwen als een mechanische synthesizer. En hij wist erg goed gebruik te maken van de klankkleur combinaties die je zo op kan wekken. Op een goed moment werkte hij naar een spectaculair hoogtepunt toe. En dat had ook eigenlijk wel het spectaculaire einde mogen zijn. Maar gebruik makend van het effect van de plots gevallen stilte ging hij toen weer door. Ik zou het stuk vaker moeten horen om te beoordelen of dat nu wel of niet een goede keuze was.