Muziekcafé Lohengrin

Muziekcafé Lohengrin smacht naar versoepelingen

Het water staat al boven de lippen en we ademen door een neusgat, zegt programmeur Roel van Dongen

De financiële situatie van Muziekcafé Lohengrin is precair en misschien is dat nog te zwak uitgedrukt. Komen veel horeca ondernemers in aanmerking voor een zogenaamde TOZO-regeling (Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandig Ondernemers), niets van dat al voor dit sympathieke muziekcafé aan de Zuiderpassage in Den Bosch.

Een gesprek met Roel van Dongen, de bevlogen programmeur van deze hotspot van live muziek. Roel hoopt dat de versoepelingen spoedig komen, want een sluiting is reëel.

Muziekcafé Lohengrin
Muziekcafé Lohengrin pre-corona

Muziekplatform KLANKGAT is een rubriek gestart waar we Bossche bands, artiesten, horeca en festivalorganisatoren interviewen over het afgelopen jaar. Hoe de corona crisis het beleid en de muziek heeft beïnvloed, wat de eigenlijke plannen waren, hoe musici en organisatoren terug- en vooruitkijken. Een terugblik naar een moeilijk 2020 en een vooruitzicht naar een onzeker 2021.

Muziekcafé Lohengrin

Muziekcafé Lohengrin
Roel van Dongen

KLANKGAT: Hoe reageerden jij en Pauly da Silva op die eerste, zogenaamde intelligente lockdown, kun je je dat nog herinneren?
Roel van Dongen: Ja, dat was een zware dobber natuurlijk. In het begin was het zo dat de horeca allerlei maatregelen probeerde te treffen om te voldoen aan de anderhalvemeter samenleving. Daar hebben we aan het begin van de lockdown flink mee geworsteld, in de veronderstelling ‘nou dat gaat lukken’. Dan zouden we de gehele periode gewoon door kunnen gaan met de programmering. Helaas is dat door de overheid teruggefloten, zijn de maatregelen strenger geworden en heeft de horeca moeten sluiten.

Wij hebben alle programmering die er al voor maanden stond, moeten annuleren, onze vaste activiteiten hebben we moeten stoppen en de mensen hebben we moeten teleurstellen want de optredens werden gecancelled. Dat was een hele onzekere periode, nog steeds overigens. Maar toen leefde in ieder geval de hoop dat het na een paar maanden voorbij zou gaan en de maatregelen versoepeld zouden worden. Helaas is dat niet gebeurd met als gevolg dat Muziekcafé Lohengrin zijn deuren heeft moeten sluiten en alle programmering moeten stopzetten.

Blue7
Blue7

In de zomer en vooral het najaar traden toch bluesbands bij Lohengrin op?
Ja, ja, na de eerste lockdown toen het wat versoepeld werd [1 juni 2020, red.], hebben we buiten – het was de zomerperiode, mooi weer – op het terras het een en ander gedaan. We hebben de zondagmiddag- en blues-sessies weer opgepakt, maar dat was slechts van korte duur. Vlak daarna werd weer een lockdown afgekondigd.

Zoals bij alle andere podia en horeca moesten mensen aan tafeltjes plaatsnemen op anderhalve meter afstand, werd aan de deur gevraagd of mensen klachten hadden, moest men contactgegevens opgeven en handen wassen. En dat was nog vóór de tijd van de verplichte mondkapjes. Hooguit 30 personen konden in Muziekcafé Lohengrin op deze wijze binnen gelaten worden.

Lohengrin
Bossche Band Battle 2019

Er is ook een hulpactie voor Muziekcafé Lohengrin gelanceerd. Kan je daar iets over zeggen?
Het was zo toen in 2020, toen al die maatregelen werden afgekondigd, werd ook een steunpakket door de overheid voor ondernemers, ZZP-ers maar ook voor de horeca in het leven geroepen, de TOZO. Dat is een soort uitkering die het mogelijk maakte om de vaste lasten en inkomstenderving te compenseren. Daar heeft Muziekcafé Lohengrin in het begin gebruik van kunnen maken.

The Caverns
The Caverns – zondagmiddag bluessessie

Maar wat doet zich nou voor? De situatie was zo. De eigenaar Pauly da Silva bereikte in juli de pensioengerechtigde leeftijd en daarmee werd ook die TOZO stopgezet. Die geldt namelijk niet voor ondernemers die een AOW-uitkering krijgen. Dat betekende dus dat Lohengrin dat een privé-initiatief is, van een privé-eigenaar is, helemaal geen inkomsten meer had en geen omzet kon draaien. De financiële situatie werd daardoor erg penibel. Is het overigens nog steeds.

Toen is er vanuit de vaste klanten een initiatief ontstaan om een financiële ondersteuning te bieden. Er werd gedacht om bij de vaste klanten met de pet rond te gaan. Maar ja, we hebben dat toch breder getrokken en zijn op internet een crowdfunding actie begonnen. Daarmee is voldoende binnengehaald om de dringende rekeningen tot eind 2020 te kunnen betalen. Die actie is stopgezet en nu in 2021 ligt alles plat en zijn er geen inkomsten, geen donateurs. Het water staat al boven de lippen en we ademen door een neusgat. We zitten met smart te wachten tot de maatregelen versoepeld worden.

Podium sousterrain
Podium sousterrain

Als dit muziekcafé moet sluiten, zou dat een enorme domper betekenen voor de regionale muziekscene. Een podium voor bands en artiesten gaat verloren en daarbij verdwijnt ook een repetitieruimte. De lacune in de TOZO-regeling ten aanzien van AOW-gerechtigde ondernemers is een kwestie van verandering in de regelgeving. Daar moet een lobby voor in gang worden gezet om de politiek te doen bewegen en dat ziet Roel van Dongen niet een-twee-drie gebeuren. Toch houdt Roel er de moed in, maar zoals al eerder gezegd: alles hangt af of die versoepelingen spoedig komen. Maar als die er komen dan kan alles weer in gang worden gezet.

“Want als het gaat om de programmering en vooral de vaste activiteiten van Muziekcafé Lohengrin. die kunnen we meteen opstarten. En wat betreft optredens, ga ik ervan uit dat de bandjes staan te springen om weer te kunnen spelen. Ik weet zeker dat het bij het eerste beste weekend dat het weer mag dat er bandjes zijn die zich aanmelden. Er is hoop maar nu is het watertrappelen.”

De zoektocht van Lander Severins

“Voordat je de essentie van iets kunt weten moet je alles hebben geweten”

Wie thuis is in de Bossche cabaretwereld kent Lander Severins misschien als helft van het duo Grof Geschud, of van zijn solovoorstelling Maanlander. Vorig jaar besloot de Vlaamse student aan de Koningstheateracademie deze voorstelling naar een gelijknamig album te vertalen, en daarmee de overstap van theater naar muziek te maken. KLANKGAT sprak hem in Café De Palm over Maanlander en zijn eerste stappen als muzikant.

Toen Lander optrad met zijn voorstelling Maanlander kreeg hij vaak de vraag of hij geen cd had uitgebracht. Hij wilde die wel opnemen, maar in een cd “die volledig typisch kleinkunst klinkt met een piano en een gitaar, akoestisch” zag hij niet zoveel: “Je hoort het als in het theater. Eigenlijk vind ik dat niet eerlijk naar die nummers toe. Je wilt dat mensen de beelden van die nummers kunnen zien.” Het zette hem wel aan het denken over hoe hij dan wel een album op zou willen nemen.

Lander: “Ik heb een hele grote crowdfunding gedaan om het te kunnen betalen. Of ja, een hele grote crowdfunding is in míjn ogen heel groot, maar het was uiteindelijk maar genoeg om op elf studiodagen te kunnen opnemen. Uiteindelijk is het in dertien studiodagen opgenomen. Dat was heel hard doorwerken. Ik ben geen band, normaal komt een band naar een studio en zegt: “we gaan déze plaat opnemen.” Ik kwam naar de studio: deze liedjes gaan we volledig heruitvinden.” Lachend voegt hij eraan toe: “In tien dagen.”

De zoektocht van Lander Severins
De zoektocht van Lander Severins

Uiteindelijk is hij erg tevreden over het resultaat: de cd heeft de herinnering aan de theatershow, maar geeft er ook een nieuwe dimensie aan. Die nieuwe dimensie heeft hij ook te danken aan de producers en muzikanten die meewerkten aan het album: “Wouter (zijn producer, red.) heeft meerdere studio’s en zei soms: “Jullie gaan in die studio aan dat werken, dan gaan wij in die studio aan dát werken.” Zo efficiënt mogelijk. En dat je dan terugkomt in de ene studio en denkt: wauw, dat was totáál niet wat ik in gedachte had. Dus dat was ook helemaal niet zo geworden als ik er bij was geweest, maar ik vind het supergoed.”

Het betekende ook dat hij zijn nummers uit handen moest geven, maar daar had Lander niet veel moeite mee: “Als ik denk dat we iets kunnen delen, dan kunnen we het samen, of jij kan het weer beter maken. Ik ben niet zo van het bezit.” Een van de uitkomsten van deze samenwerking is de veelheid aan stijlen die op het album te horen is. Sommige nummers zijn klein en akoestisch, andere hebben een stevigere rocksound en op weer andere klinken teksten uit zijn theatervoorstelling over een soundscape.

De zoektocht van Lander Severins
Maanlander op Spotfy

Muzikaal gaat het album veel kanten op, maar inhoudelijk zit er wel een duidelijke lijn in. Door het album heen volg je een maanlander die zijn beschouwingen van de aarde deelt. “Ik heb dat perspectief gekozen omdat je heel veel kan met die afstand. Als je er middenin zit dan kun je er niet boven hangen, en hij hangt er letterlijk boven. Er zit een soort zoektocht in, in dat perspectief. Waar hoor ik thuis, waar kan ik mee samenvallen, waar kan ik onderdeel zijn in plaats van buitenstaander?”

Het is een zoektocht die Lander kenmerkt, ook buiten de muziek: “Als ik ergens woon ga ik altijd ergens anders willen wonen, als ik een relatie heb ga ik altijd ergens anders een… Misschien ook wel vluchtgedrag, haha.” Maar: “Ik zou graag met nog veel minder meer kunnen bereiken. Nog veel kleiner, nog veel minimalistischer. Dat is een zoektocht.”

Is dat niet tegenstrijdig? “Ja, maar misschien dat die zoektocht naar méér, een zoektocht naar essentie is ofzo. En dat dat wel te rijmen valt met elkaar. Wat is de essentie van dit alles, of de essentie van thuis. Voordat je de essentie van iets kunt weten, moet je alles hebben geweten. En dán kan je zeggen: dit is de essentie van thuis. Ik heb dat altijd gehad. Elke keer als we ergens gingen eten, overal bestelde ik pasta carbonara. Echt overal. De beste pasta carbonara wilde ik. Dat ik wist: daar moet ik pasta carbonara eten. Dan hoef ik nergens meer te twijfelen: mm zal ik pasta carbonara… nee, want dáár is hij beter.”

Het album Maanlander is te beluisteren op Spotify en te koop via www.landerseverins.be. Daar vindt je ook meer informatie over zijn komende optredens.

Foto’s via Lander Severins