urban dancers

Improvisatie urban dancers en spoken word artiesten Dukebox

Venijnige woordkunst vol compassie en tricks op Boulevard

Gevoel voor uitdagingen hebben deze urban dancers, muzikanten en spoken word kunstenaars van Dukebox meer dan genoeg. Onder de vlag van dit Bossche productiehuis voor urban & hiphop bieden ze lenige tricks, venijnige woorden en vette muziek aan. En dat allemaal geïmproviseerd voor een nieuwsgierig publiek op het Pleinpodium van Boulevard, lekker buiten in de zon.

Urban dancers
Urban dancers

Urban dance en spoken word

Dat Pleinpodium wordt wel eerst door crewleden van de Boulevard goed schoongemaakt alvorens de vier urban dancers daarop hun breaks en stand up tricks kunnen vertonen. Het is ook hard nodig want de dansvloer is bezaaid met left overs en andere rotzooi.

Deze diashow vereist JavaScript.

Eenmaal geveegd en gedweild staat meteen een dancer startklaar om te beginnen. Hij moet echter wachten, want de muziek moet nog door de soundcheck. Dat duurt toch bijna 5 minuten en zolang staat die urban dancer [Maca Snels, dansdocent, red.] als een standbeeld stokstijf op dat schone podium.

Als de eerste beats klinken, is Maca verlost van die starthouding en draait hij zich langzaam om. Drie andere urban dancers  – Reemz, Len van der Pol en Jeroen Meijer- sluipen steels naar hem toe, zij omarmen elkaar even en dan kan het dansen beginnen.

spoken word
Niek Lathouwers – spoken word met urban dancer Jeroen

Het systeem is kapot
Intussen heet Niek Lathouwers het publiek dat in een soort arena vorm heeft plaatsgenomen, van harte welkom. Hij verklapt dat zij getuige zullen zijn van iets uniek wat nog nooit is vertoond op de wereld. Namelijk een geheel geïmproviseerde dance en spoken word voorstelling.

Niek begint zijn spoken word improvisatie als volgt:
Het systeem is kapot.
Het slot is roestig, de sleutel bot.
Motten in mijn keuken, de muren rot
Opa is allang dood, geen Willy Wonka
Alleen een hond in de pot 
En zo gaat hij verder totdat hij besluit met de conclusie waar hij de act ook mee is begonnen: “Het systeem is kapot.” Niek uit zijn zorgen over de mens (the human condition) en doet dat in felle bewoordingen, echter vol compassie. Een daverend applaus is zijn deel.

Het systeem is kapot

Dance & breaks

Deze diashow vereist JavaScript.

De vier urban dancers geven telkens ieder apart of met zijn tweeën een show weg. Naast mij zitten drie jongens van zo’n 12 à 13 jaar. Hun bewondering voor de dance acts steken ze niet onder stoelen of banken. De woorden cool, gaaf en vet komen het meeste voor in hun reacties als een urban dancer iets bijzonders doet of zijn act afsluit.

spoken word, urban dance
applaus

De show duurt de helft korter dan het programma meldt. Waarschijnlijk vinden de urban dancers en de spoken word kunstenaar het welletjes. De spanningsboog raakt op, zeker bij de allerkleinsten onder het publiek.


Dukebox is een productiehuis voor urban en hip hop. Dukebox is een koepelorganisatie en werkt bijvoorbeeld samen met Bossche urban initiatieven als Newskoolfest en Cypher HQ.

Lees ook Interview met Bart van Velzen van Dukebox en Dukebox presenteert nieuwe werk- en atelierplek

Sax Solo

John Zorn toont vele gezichten in Sax Solo

Jheronimus Bosch Art Center perfect voor een virtuoso

Daar staat hij dan, John Zorn, een kleine man, casual gekleed, om een sax solo weg te geven. Midden op een verhoging waar ooit het altaar moet hebben gestaan van de Sint Jacobskerk dat nu het Jheronimus Bosch Art Center (JBAC) heet. Vooraf wordt uitdrukkelijk gevraagd of iedereen zijn mobiel op mute zet en zeker geen foto’s noch video’s maakt. John wil dat niet. Luisteren naar zijn muziek, daar kom je toch voor, al het andere leidt alleen maar af en is storend voor hem, de anderen en voor jezelf, is de gedachte.

John Zorn Dag November Music

Het is een bijzondere dag, deze John Zorn Dag op maandag 5 november. Deze maandag is een herhaling van het episch hoogtepunt van November Music in 2017: de John Zorn marathon. De Amerikaan was er zelf ook van onder de indruk en komt op eigen verzoek terug naar November Music 2018. Dit jaar geeft hij het publiek zeven uitgelezen concerten waarin de volle reikwijdte van zijn muzikale exploratiedrift is te beluisteren. De Sax Solo in het JBAC maakt daar deel van uit.

Sax Solo
Zorn sax solo in Jheronimus Bosch Art Center

De Sax Solo is zeer bijzonder want soloconcerten voor saxofoon geeft John Zorn maar mondjesmaat. Zijn fans grijpen deze unieke gelegenheid dan ook met beide handen aan. Dat is te merken in het Jheronimus Bosch Art Center want de voormalige kerk loopt snel vol. Het zijn vooral mannen die Zorn wat betreft de saxofoon tot zijn fans mag rekenen.

Sax Solo – het concert

Voor de beroemde triptiek Tuin der Lusten van Jheronimus Bosch – een replica overigens want het origineel hangt in het Prado, Madrid – geeft Zorn in het half uur dat dit concert duurt, een drietal ongeëvenaarde improvisaties weg. Op zijn hoofdinstrument, de altsaxofoon en zonder enige elektrische versterking. De unieke akoestiek van de kerk doet de rest.
De Sax Solo begint eerst met een korte intro die je als een soort samenvatting kan beschouwen wat komen gaat. Wat is het? Het is niet alleen jazz of modern klassiek (kan dat met een saxofoon? wis en waarachtig!), neo-bop, soundscape of noise maar een mengeling van al deze mogelijkheden. Maar dat weet je pas achteraf.

Deze diashow vereist JavaScript.

John Zorn beheerst al die stijlen. Hoe kan het ook anders als je je leven lang hebt gewijd aan muziek zoals deze New Yorker heeft gedaan. Hij hanteert een sterk eclectische stijl, staat op Wikipedia, maar zelfs die omschrijving doet hem tekort. De drie langere nummers van deze Sax Solo spiegelen zich alle drie aan die korte intro.

Het eerste stuk is dan kalm dan uptempo dan zeer uptempo waar muziek wordt verlaten om plaats te maken voor noise die dan weer overgaat in een sereen gedeelte dat uit een saxofoon zo heerlijk kan klinken. En up, up, up gaat het weer tot de abrupte stop.

Het middenstuk is kort en opmerkelijk. Zorn haalt het mondstuk uit zijn saxofoon en gaat ermee ‘tetteren’, een soort Donald Duck act en loopt wat rond. De zaal kan het wel waarderen en er wordt wat gelachen, vooral als hij tegen een beeld uit de Bosch’ mythologie tettert. Hier toont hij de speelsheid die een virtuoos kenmerkt: lichtvoetig en vol zelfspot.

Sax Solo
Gewelf Jheronimus Bosch Art Center

In het derde stuk van de Sax Solo rekent Zorn genadeloos af met die speelsheid en toont al zijn gezichten, van hemelse schoonheid in serene landschappen tot lelijke breaks & noise uit de slechtste achterbuurten van een metropool in verval. Het is bijna een auditieve vertaling van De Tuin der Lusten. Daarnaast lijkt Zorn te zoeken naar nieuwe geluiden. Alles wat maar in hem opkomt, wordt vanuit zijn longen via die saxofoon tevoorschijn gebracht en losgelaten op de uitzonderlijke akoestiek van het Jheronimus Bosch Art Center.


Screenshot: John Zorn: Live at The Greene Space, April 30 2009

Funky jazz & afrobeat Groova Palooza

Een nummer loopt nooit zoals het de avond daarvoor klonk

Het is de vijfmansformatie Groova Palooza uit Utrecht die donderdagavond 5 april te gast is bij Muziek Op Donderdag dat onveranderlijk in de foyer van de Concertzaal plaatsvindt. Noël Josemans organiseert deze avonden die telkens weten te verrassen door de afwisselende programmering.

De ene keer is het een countryrock band, dan weer een melancholische singer songwriter of in het geval van Groova Palooza een regelrechte jazzy & funky band met Afrikaanse beats. Elke donderdag les je in de foyer van de Concertzaal je muzikale dorst met telkens andere drankjes.

Afrobeat

De band zet meteen de toon voor de avond door met het nummer Black Cat/Piranha te openen. Het is een stevig funky-jazz nummer en door het gebruik van een Yamaha Motif X S8 keyboard door bandlid Roel Hazendonk doet Groova Palooza mij denken aan jazzmusicus George Duke. Duke speelt ook op een Yamaha Motif keyboard in de S-serie. Maar waar bij Duke de keyboard het centrale instrument vormt, zijn dat bij Groova Palooza toch echt meer de gitaren.

Een aantal nummers begint ook met een klassieke funky riff waar de liefhebber zo verzot op is. Gitarist Eric Brugmans gaat daar gelukkig kwistig mee om, geruggesteund door de onverbiddelijke baslijnen van Dennis Hemstra die op zijn beurt weer let op het ritme van drummer Eliando Hatumena die pas sinds kort lid is van de band. Percussionist Door Raeymaekers maakt de ritmische selectie compleet en heeft een groot aandeel in de afrosound van Groova Palooza.

Na het openingsnummer volgen Bridgeman en Perro Ferrero. Dat laatste nummer staat ook op hun Alpaca Party EP en heeft daar door het gebruik van saxofoon en ander koperwerk sterke muzikale connecties met de sound van de legendarische Fela Kuti, grondlegger van de afrobeat. Sax en koper zijn echter niet meegenomen voor dit optreden maar het nummer blijft desondanks recht overeind dankzij de drums en percussie.

Vocoder/talkbox
Groova Palooza - ©ronald_rijken
Groova Palooza in de foyer van Willem Twee concertzaal

Het vierde nummer van de setlist is de grootste verrassing van de avond. Het is een cover van de hit Can’t Hide Love van Earth, Wind & Fire die soul, funk, jazz- en discomuziek maakt met prominente rollen voor percussie, blazers, kalimba, bas en zang. Groova Palooza voegt daar een vocorder/talkbox aan toe in het enige nummer van hun optreden met Eric Brugmans als zanger. Door de vocorder/talkbox klinkt een stem metaalachtig.

Vooral in de jaren ’70 en ’80 werd flink gebruikgemaakt van deze synthesizer stemvervorming methode. Disco-funkband Zapp met More Bounce To The Ounce of zanger Peter Frampton met Show Me The Way werden er beroemd door. Eric Brugmans’ versie van Can’t Hide Love is in ieder geval een aansporing om thuis het origineel weer eens te draaien.

Jazz is improvisatie

Na deze weergaloze cover speelt de band onder meer Alpaca Party van de gelijknamige EP. De band sluit de eerste sessie af met een improvisatie waar Eric het voortouw neemt en de band leidt naar een ongelooflijk knap uitgevoerd muzikaal avontuur. De improv begint rustig – Eric heeft zin in een relaxed nummer – en bevat alle elementen die Groova Palooza, Groova Palooza maken met als hoogtepunt een waanzinnige solo van percussionist Door Raeynaekers.

KLANKGAT: Is jazz improvisatie?
Eric Brugmans: Ik weet dat mensen die meespelen, reageren op de dingen die ik speel. Ik ken Dennis al een paar jaar en weet dat als ik iets inzet dat hij ermee aan de slag gaat en daardoor weer met nieuwe ideeën komt.

De percussionist ging op een gegeven moment los.
Eric Brugmans: Dat is het mooie van improvisatie. Kijk, niemand weet in het begin waar het naar toe gaat. Het ligt ook een beetje aan de sfeer en ik had zin in een rustig nummer. Als je zoiets inzet, weet ik dat ik iedereen iets voorschotel en dan moet je zelf ook je oren openzetten en luisteren naar wat de rest gaat inbrengen. Ik hoor de solo van Door en geef hem alle ruimte om te spelen. Daar kwam iets super moois uit voort.

Improviseren jullie veel tijdens optredens?
Dennis Hemstra: Het mooie aan muziek is juist het improviseren. Muziek is eigenlijk een gesprek dat je met elkaar voert. Dus iemand zegt wat en je reageert erop, je luistert en geeft ruimte. Dat is één van de leukste dingen aan muziek. En eigenlijk loopt een nummer nooit zoals het een avond daarvoor klonk. Er is altijd veel ruimte voor improvisatie.

Na de pauze kwam de band er helaas niet aan toe om de geplande setlist volledig te spelen vanwege tijdsgebrek. Het jongste lid van de band, drummer Eliando, moest weg om de laatste trein naar Rotterdam te halen. Er werd besloten om alleen nog een kort stukje te spelen dat waarschijnlijk weer helemaal was geïmproviseerd.

Wereldmuziek van Grupo Nuevo

Afrikaanse-, Braziliaanse- en Cubaanse ritmes in Bossche Muziekcafé

Of je nou autodidactisch in de muziekwereld aan de gang gaat of het conservatorium achter je kiezen hebt, het maakte de leden van Grupo Nuevo niet uit. Gewone mannen die na jarenlange ervaringen in diverse muziekrichtingen elkaar vonden en eens wat anders wilden. Nou dat is ze gelukt.

Zuidelijke klanken
De muziek van Grupo Nuevo is gebaseerd op Afrikaanse-, Braziliaanse- en Cubaanse ritmes. Daarnaast zijn er ook invloeden uit Renaissance- en Barokmuziek te bespeuren. De composities lenen zich uitstekend voor bijzonder prettig in het gehoor liggende dansbare als wel luistermuziek.

Wereldmuziek van Grupo Nuevo
Grupo Nuevo

Instant composing
Grupo Nuevo heeft een brede muzikale achtergrond variërend van jazz, Afro-Latin, klassiek, blues en vrije improvisatie. Toon Segers is autodidact, en heeft zijn sporen verdiend in Jazz, Latin- en klassieke muziek. Edward Capel en Bas van den Booren hebben in Tilburg hun Conservatoriumopleiding gedaan. Frans van Grinsven studeerde aan het Rotterdams Conservatorium en gaf daarna les aan o.a. het Fontys Conservatorium. David Vandermaesen volgde zijn conservatoriumopleiding in België en ronde die af in Tilburg. Tijdens optredens komt het maar al te vaak voor dat de mannen spontaan gaan improviseren op een thema. Waar dat dan eindigt is altijd weer een verrassing.

Ritmische verbanden, dansbare luistermuziek
Het repertoire van Grupo Nuevo is zeer bijzonder te noemen. Het bestaat geheel uit eigen werk dat in hoofdzaak door Frans van Grinsven gecomponeerd wordt. De uitzonderlijke manier waarop hij verbanden legt tussen de oude Renaissance en Barokstijlen, de Afro/Latin ritmes en euro-jazz zorgen eigenlijk voor een geheel nieuwe muziekrichting. Zelf noemt hij het dansbare luistermuziek.

Wereldmuziek van Grupo Nuevo
Ritmische verbanden, dansbare luistermuziek

Zinderende klanken, opzwepende ritmes
In Muziekcafé Het Warm Onthaal wachtte het ruim aanwezige publiek enigszins gespannen af wat ze te horen zouden krijgen. Bij aanvang van het eerste nummer ‘Salsa Rara’ was de trend voor de hele middag echter al meteen gezet. Een stevige binnenkomer en er volgden er velen meer. De titels van nummers als: Nostalgia, Afro-Latin Suite, Samba Em Mi Major, Bolero Arcangelo, Afro Funk, Ole Ola en Danse De Neptune verraadden al waar het naar toe zou gaan. Er werd zichtbaar genoten in een zeldzaam gemoedelijke sfeer.

Musici van grote klasse
Stuk voor stuk doorgewinterde muzikanten zijn het, de beheersing van hun instrument getuigt van grote klasse en professionaliteit. Frans drumt ritme en tegenritme met gemak weg en heeft een perfecte solotechniek. Edward is een ware kunstenaar op zijn saxofoons, zijn overblaas techniek is schitterend om naar te luisteren. Toon is een ‘diehard’ op zijn contrabas en kan ook prima overweg met een strijkstok. Bas laat geen twijfel bestaan over zijn beheersing van klassieke en Barokachtige akkoordenschema’s waarbinnen zijn gitaar rifs ware kunststukjes zijn. David bespeelt zijn marimba voortreffelijk en laat niet alledaagse klankcombinaties horen die een duidelijke meerwaarde geven aan het hele muzikale gebeuren.

Wereldmuziek van Grupo Nuevo
Grupo Nuevo

Tenslotte
Een optreden meemaken van Grupo Nuevo is een openbaring. De muziekvorm die gelanceerd wordt is uniek, de uitvoering puntgaaf, hun enthousiasme nagenoeg grenzeloos. Dit jaar staan ondermeer diverse optredens in België en Frankrijk op het programma. Onderhandelingen zijn gaande en het staat daarbij als een paal boven water dat Grupo Nuevo internationaal gaat. Ook spelen zij bij Jazz in Duketown op zondagmiddag 20 mei podium Uilenburg.

Jeroen_Doomernik

Jeroen Doomernik improvisatie ultieme muziek

Jeroen Doomernik is een telg uit een heel muzikale familie

Jazzmusicus Jeroen Doomernik, geboren in Den Bosch, komt uit een heel muzikale familie. “Iedereen doet wel iets met muziek bij ons. Bij ons thuis was alles muziek. Klassiek, jazz, alles. Overal was muziek.”

Jeroen Doomernik

Op jonge leeftijd ging Jeroen Doomernik bij harmonie Glorieux spelen als trompettist. Trompet vond hij het mooiste instrument. “Ik heb daar ontzettend veel geleerd.” Hij leerde liever alle stukken uit zijn hoofd. “Daardoor heb ik leren improviseren.” Na de middelbare school ging Jeroen Doomernik naar het conservatorium.

Jazz speelt een grote rol in de muziekwereld van Den Bosch, zeg maar gerust de hoofdrol. Het grootste en gratis openlucht muziekfestival van Nederland is Jazz in Duketown. Daarnaast is er al een aantal jaren ook jazz geprogrammeerd in het prestigieuze November Music festival. Verder zijn er diverse podia voor jazz zoals Willem Twee concertzaal en de Azijnfabriek. Helaas ontbreekt nog een equivalent van het BIM-huis uit Amsterdam. In deze jazzscene speelt Jeroen Doomernik een cruciale rol, niet in het minst als oprichter van Jazzwerkplaats.

Jeroen Doomernik improvisatie is ultieme muziekvorm
Jeroen Doomernik

KLANKGAT: Jeroen, wat is jouw muzikale achtergrond?
Jeroen Doomernik: Er is veel muziek waar ik niet naar luister en muziek waar ik wel naar luister. En de muziek waar ik wel naar luister, is altijd jazz of jazz gerelateerd. Toen ik zo’n jaar of acht was, draaide mijn vader muziek van Dizzy Gillespie en Stan Getz. Daar is eigenlijk mijn liefde voor de muziek geboren.Naar popmuziek luisterde ik niet zoveel. Ik hield ook meer van zwarte muziek. Blues, soul, gospel, jazz. Miles Davis bijvoorbeeld. Ik heb al zijn elpees nog. Mijn voorkeur ging naar een aantal stromingen in jazz muziek die ik mooi vond. Luisteren naar die muziek en naspelen. Wat mij ontzettend boeide, was improviseren. Het systeem daarachter. Hoe gebeurt het? Hoe kun je nou met je gevoel alle noten spelen die toch goed klinken? Improviseren vind ik de ultieme vorm van muziek.

Is jazz daar het meest geschikte genre voor?
Dat is waar jazz al een eeuw lang over gaat. Het samenspelen, het communiceren van muzikanten in een band en veel buiten de lijnen spelen.

In de jaren ’70 kwam jazzrock op met groepen als Weather Report. Had dat invloed op jou?
Ja. Sowieso alle fusion muziek. Absoluut, ja. Alle mengvormen van muziek hebben mij altijd aangetrokken. Jazz muziek nu is eigenlijk de meest eclectische muziekvorm. Er zitten historische en vernieuwende componenten in.

Deze diashow vereist JavaScript.

Eén van jouw projecten is Jazzwerkplaats dat al zo’n 25 jaar bestaat. Wat doet Jazzwerkplaats?
Jazzwerkplaats is een stichting met als doel de promotie van muziek in Den Bosch. Sinds een half jaar zijn wij gevestigd aan De Tramkade. Wij geven workshops en niet alleen in jazz.
Jazzwerkplaats is al jaren veel breder in opzet. De muziek is wel jazz gerelateerd. We geven naast workshops ook concerten, sessies, lezingen en veel masterclasses. Er is een Zangwerkplaats en vier jaar geleden hebben we de Jazz Academy en JuniorAcademy opgericht.

Jazz Academy?
Dat is voor jonge muzikanten die beroepsmusici willen worden. Het zijn jonge mensen tussen de 16 en 21 jaar die een plek krijgen waar ze dingen kunnen uitproberen. Let wel, het is geen school. Het is een groep die bij elkaar komt om te musiceren.

Wat is jouw rol daarin?
Ik ben hun coach en er zijn ook ander coaches overigens. Maar die jongeren moeten in principe alles zelf doen. Het is hún band. Ik ben hun feedback, schrijf muziek. Maar zij moeten zelf de muzikale problemen oplossen én leren samenspelen. Niet in je eentje drummen op je zolderkamer. Elke dag hier muziek maken en dat dat uitvloeit naar de stad.

Staan er nog nieuwe plannen op stapel?
We hebben in Den Bosch beetje een verloren generatie gecreëerd doordat we de muziekschool sloten. Door een overgroot deel van het muzikale veld en de gemeente Den Bosch wordt momenteel een overkoepelende organisatie ingericht. Het doel is om een Muziekschool 3.0 op te gaan zetten. De gesprekken daarover zijn nu verder dan ooit.

Jeroen Doomernik heeft nog meer pijlen op zijn boog. Sinds 2003 doet hij de jazz programmering voor Willem Twee concertzaal voorheen De Toonzaal. Voor Tivoli Vredenburg in Utrecht zette hij een groot talent ontwikkelingsproject op. Jeroen Doomernik is verder bandleider van het Brabants Jazz Orkest.


Jeroen Doomernik
Jeroen Doomernik

De JazzAcademy is een broedplaats voor jonge, getalenteerde Jazzmuzikanten, opgezet door Jeroen Doomernik vanuit de Stichting Jazzwerkplaats Den Bosch. Het is geen school in de traditionele zin. Het is een ontmoetingsplaats en werkplaats voor jonge, ambitieuze muzikanten die echt verder willen in de muziekpraktijk, of dat in ieder geval hier willen onderzoeken. Gedurende minimaal een jaar krijgen deelnemers de kans om kennis te maken met allerlei facetten van de muziektheorie en -praktijk en hun vaardigheden daarin te ontwikkelen. Jeroen Doomernik: ‘Belangrijke motto is daarbij: Leren van elkaar, door te doen!’

De JazzAcademy wordt op structurele basis professioneel gecoacht door Jeroen Doomernik, maar ook vooraanstaande musici als Eric Vloeimans en Paul van Kemenade hebben hun medewerking verleend.

Podiumervaring opdoen en dus het verzorgen van optredens is een wezenlijk belangrijk aspect, vindt Jeroen Doomernik. Hierbij richt de JazzAcademy zich op de stad en de regio en slaat ze nadrukkelijk een brug naar jongeren, scholen, lokale culturele partijen, podia en festivals. Zo wordt samengewerkt met Jazz In Duketown, Verkadefabriek, Willem Twee poppodium en Willem Twee concertzaal.

Kortom, Jeroen Doomernik is van vele markten thuis en natuurlijk staat hij op vele podia in het land te spelen en vooral te improviseren. Jeroen Doomernik is een enthousiaste workshopleider met een ruime ervaring in het organiseren en leiden van jazzworkshops.